C-Archief

Als Sierra Leone afglijdt naar een narcostaat, gaat Europa dat voelen
Als Sierra Leone afglijdt naar een narcostaat, gaat Europa dat voelen

Als Sierra Leone afglijdt naar een narcostaat, gaat Europa dat voelen

Bron Maartje Geels Dit artikel is geschreven doorBabah TarawallyGepubliceerd op 27 mei 2026, 22:00

Bewaren Delen Babah Tarawally is schrijver, columnist en programmamaker. Voor Trouw schrijft hij om de week over (verborgen) discriminatie en racisme, maar vooral over manieren om elkaar op dit thema te kunnen verstaan. Lees ze hier terug.

Ik loop bijna dagelijks langs een coffeeshop in Utrecht. Wat mij telkens treft, is de rust. Fietsers stappen af. Auto’s parkeren netjes in de rij. Buiten houden beveiligers toezicht alsof het een bankgebouw is. Binnen worden drugs verkocht, ordelijk en gereguleerd.

Mis nooit meer het laatste nieuws

Krijg een melding bij belangrijk nieuws over Opinie.

Een vriendin van mij werkt in de verslavingszorg. Zij vertelde mij ooit hoe keurig geklede mannen en vrouwen hun dagelijkse dosis komen halen, om te kunnen blijven functioneren. Soms wordt die zorg zelfs vergoed door de verzekering. Dat vond ik wel het meest confronterend.

Het kapitalisme zit in onze aderen. In Nederland is het leven georganiseerd rondom zekerheid. Werken. Presteren. De hypotheek moet betaald worden. De belastingen. De verzekeringen. De lening voor een studie, een auto of een onderneming. Het kapitalisme zit in onze aderen. De staat heeft er belang bij dat jij blijft meedoen. Tot aan je pensioen zorgt het systeem voor je en ook daarna.

Quote van . In Sierra Leonie vreten drugs een hele generatie op

Ik ben net terug uit mijn geboorteland Sierra Leone. Daar leven veel mensen zonder hypotheek, zonder verzekering, zonder lening en zonder vangnet. Niet de staat is afhankelijk van de burger, maar de burger van de willekeur van de staat. Het leven is er kwetsbaar. Onzekerheid is de standaard.

Openlijk drugs verkopen En ondertussen vreten drugs er een generatie op. Vooral kush, een goedkope, verwoestende drug, maakt jongeren kapot. Ik zag jongens langs de straten van Freetown staan als schimmen van zichzelf. Zombies. In buurten waar kinderen horen te spelen, worden openlijk drugs verkocht.

Mijn voormalige buurman, ooit eigenaar van een succesvolle apotheek, is verslaafd. Zijn zaak ging failliet. Een vriendin vertelde mij dat ze overwoog drugs te gaan verkopen in clubs om financieel te overleven. Ze vroeg mij wat ik ervan vond. Ik zei nee. Niet uit morele superioriteit, maar uit angst. Angst dat ook zij opgeslokt zou worden door een economie van wanhoop. Hoe moet ik dan aan de kost komen?, zei ze. Die vraag bleef hangen.

Aangehouden door politie Want misschien is dat het grootste verschil tussen West-Europa en Sierra Leone: hier leren mensen mogelijkheden zien, daar leren mensen vooral overleven tussen onmogelijkheden. Wanneer een samenleving jarenlang geen perspectief biedt, sterft niet alleen de economie af, ook de verbeelding.

Afgelopen maand vertrok ik vroeg uit Sierra Leone naar Conakry voor mijn vlucht naar Nederland. Onderweg werden we aangehouden door de politie. Eén passagier bleek drugs in zijn tas te hebben. Hij werd gearresteerd, net als de chauffeur. Ik vervolgde mijn reis met ander vervoer.

Terug in Nederland hoorde ik over een enorme drugsvangst in Spanje: een schip vol cocaïne uit Sierra Leone, de grootste vangst ooit in het land. Kort daarna kwam het nieuws over een poging om de Nederlandse Bolle Jos aan te houden, een van ’s werelds meest gezochte drugsbaronnen, vermoedelijk wonend in Sierra Leone. Natuurlijk dacht ik.

Nederland kan meer doen Drugs volgen vandaag dezelfde routes als geld, handel en migratie. Wat in Freetown begint, eindigt vroeg of laat in Rotterdam, Antwerpen of Amsterdam. De wereld is geen eiland.

Ik leef tussen twee werelden: een Nederland met jarenlange ervaring in drugsbeleid, verslavingszorg en preventie, en een Sierra Leone dat nauwelijks weet hoe ze deze nieuwe golf van verslaving moet bestrijden.

Nederland kan meer doen. Niet met militaire interventies of opgeheven vingertjes, maar met kennis, preventie, onderwijs en mentale zorg. Ook uit eigenbelang. Want als Sierra Leone afglijdt naar een narcostaat, zal Europa dat uiteindelijk voelen.

Misschien is echte internationale samenwerking simpelweg dit: landen die hebben geleerd met een probleem om te gaan, helpen andere landen voordat dat probleem een generatie vernietigt.

·trouw.nl·
Als Sierra Leone afglijdt naar een narcostaat, gaat Europa dat voelen
20 km per uur op het fietspad: goed idee?
20 km per uur op het fietspad: goed idee?
Helpt een maximumsnelheid voor fietsers ongelukken voorkomen? Kees Bakker van de Fietsersbond ziet meer heil in andere oplossingen.
·fietsersbond.nl·
20 km per uur op het fietspad: goed idee?
Verspreiding Zwartboek Lentekriebels blijft verboden | Rechtspraak
Verspreiding Zwartboek Lentekriebels blijft verboden | Rechtspraak
Arnhem, 26 mei 2026 om 10:38, Het verbod om het Zwartboek Lentekriebels verder te verspreiden blijft in stand. Dat is het oordeel van gerechtshof Arnhem-Leeuwarden in het kort geding in hoger beroep tussen Stichting Civitas Christiana en Stichting Rutgers.
·rechtspraak.nl·
Verspreiding Zwartboek Lentekriebels blijft verboden | Rechtspraak
Op de rol: ‘Ik heb heel weinig tegen Joden’ | Rechtspraak
Op de rol: ‘Ik heb heel weinig tegen Joden’ | Rechtspraak
Lelystad, 27 mei 2026 om 13:51, Rooie Bo plaatst op 17 oktober 2023 op de openbare Telegramgroep ‘Geen Censuur Chat’ een bewegend gifje van Adolf Hitler die de Hitlergroet brengt, een paar dagen later komt hij met een foto van de Führer en daarna met de nazileus Arbeit macht frei. Rooie Bo begint het jaar 2024 op de Telegramgroep met een foto waarop Joden worden afgebeeld als ratten.
·rechtspraak.nl·
Op de rol: ‘Ik heb heel weinig tegen Joden’ | Rechtspraak
EU AI Act voor zzp’ers: wat moet je regelen vóór 2 augustus 2026? | ZZP Nederland
EU AI Act voor zzp’ers: wat moet je regelen vóór 2 augustus 2026? | ZZP Nederland
Werk je met AI in je bedrijf? Dan krijg je te maken met de EU AI Act. Vanaf 2 augustus 2026 gelden de belangrijkste regels, ook als je alleen AI-tools gebruikt en zelf niets ontwikkelt. Het idee dat deze wet alleen voor grote techbedrijven geldt, klopt niet. Iedere ondernemer die AI gebruikt, kan ermee te maken krijgen.Lees hier ons eerdere nieuwsartikel over de EU AI Act
·zzp-nederland.nl·
EU AI Act voor zzp’ers: wat moet je regelen vóór 2 augustus 2026? | ZZP Nederland
Zzp’er wijst verplichte BAZ af, maar neemt wél verantwoordelijkheid | ZZP Nederland
Zzp’er wijst verplichte BAZ af, maar neemt wél verantwoordelijkheid | ZZP Nederland
Een ruime meerderheid van de zzp’ers wijst een verplichte arbeidsongeschiktheidsverzekering (aov) af. Dat blijkt uit nieuw onderzoek van ZZP Nederland onder zelfstandig ondernemers. Twee op de drie zzp’ers zijn tegen de voorgestelde Basisverzekering Arbeidsongeschiktheid Zelfstandigen (BAZ). Daarmee lijkt het draagvlak voor een verplichte standaardregeling beperkt.
·zzp-nederland.nl·
Zzp’er wijst verplichte BAZ af, maar neemt wél verantwoordelijkheid | ZZP Nederland
Vraag & antwoord: BOPA - zo zit het met bindend adviesrecht en bezwaren
Vraag & antwoord: BOPA - zo zit het met bindend adviesrecht en bezwaren
Met de rubriek vraag en antwoord zetten we interessante helpdeskvragen uit de praktijk centraal. Een vraag die bij veel gemeenten kan spelen, maar waarop het antwoord niet altijd meteen duidelijk is. We lichten kort toe wat juridisch van belang is en geven praktische duiding voor de gemeentelijke uitvoeringspraktijk.
·schulinck.nl·
Vraag & antwoord: BOPA - zo zit het met bindend adviesrecht en bezwaren
Bij de screening van asielzoekers worden hun telefoons uitgelezen. Maar dat mag helemaal niet, stelt de Inspectie | Trouw
Bij de screening van asielzoekers worden hun telefoons uitgelezen. Maar dat mag helemaal niet, stelt de Inspectie | Trouw

Direct naar artikelinhoud Website logo

Voorpagina Krant Best gelezen Luister Rubrieken Onderzoek Bij de screening van asielzoekers worden hun telefoons uitgelezen. Maar dat mag helemaal niet, stelt de Inspectie Het mag niet, maar toch kijkt de screeningdienst voor asielzoekers in telefoons van vluchtelingen. Volgens de Inspectie kan dat hun rechten schaden en levert het veiligheidsrisico’s op.

Bron Illustratie Brechtje Rood Dit artikel is geschreven doorStefan Keukenkamp en Johan van HeerdeGepubliceerd op 28 mei 2026, 11:05

Bewaren Delen De Inspectie Justitie en Veiligheid trekt deze conclusies na onderzoek bij de Dienst Screening en Identificatie Asielzoekers (Disa). Die dienst is onderdeel van het ministerie van Justitie en Veiligheid. De Inspectie heeft hierover een alarmerende brief gestuurd aan asielminister Bart van den Brink (CDA).

Medewerkers van Disa kijken in telefoons om asielzoekers te identificeren. Maar ze komen soms ook foto’s en video’s tegen van extreem geweld of wapenbezit. Als zij dit soort belastend materiaal vinden, kunnen die signalen mogelijk niet worden gebruikt, omdat de screeningsdienst dit materiaal niet mag verzamelen, waarschuwt de Inspectie.

Asielzoeker niet geïnformeerd Al eerder oordeelde de Raad van State in verschillende uitspraken dat er onvoldoende wettelijke basis is voor telefoononderzoek bij asielzoekers. De Disa en het toenmalige ministerie van Asiel en Migratie hebben dit erkend.

Daarom is op het ministerie besloten om asielzoekers voortaan toestemming te vragen voor onderzoek in telefoons. Maar ook daar is de Inspectie kritisch over, omdat er een afhankelijkheidsrelatie is tussen vluchteling en overheid.

De telefoon niet afgeven kan in de beleving van de asielzoeker mogelijk zijn asielprocedure schaden. Uit bezoeken van de Inspectie blijkt daarnaast dat asielzoekers vaak niet worden geïnformeerd dat zij dit mogen weigeren en dat het niet afgeven van de telefoon zonder gevolgen blijft.

IND neemt screening over De Disa heeft de omstreden werkwijze doorgezet, ondanks een waarschuwing van de privacyofficer van het ministerie van Justitie en Veiligheid. Wel heeft de dienst zelf besloten aanpassingen door te voeren. Zo worden telefoons enkel doorzocht als asielzoekers geen ‘echt’ bevonden documenten kunnen tonen waarmee medewerkers hun identiteit en herkomst kunnen checken.

Maar volgens de Inspectie heeft de Disa helemaal geen bevoegdheid om de echtheid van documenten vast te stellen. Daarnaast blijkt in de praktijk dat asielzoekers na het overleggen van deze papieren wel degelijk alsnog gevraagd wordt hun telefoon af te geven voor onderzoek.

‘De Inspectie JenV tilt zwaar aan de omstandigheid dat de problematiek rondom de grondslag bekend is bij zowel de Disa als de opdrachtgever, het departement, en dat er geen adequate oplossing voor is gevonden’, schrijft ze in de brief.

Disa stopt, zorg blijft Eind 2024 werd de Disa ad hoc opgericht door het ministerie van Asiel en Migratie omdat de vreemdelingenpolitie per 1 januari 2025 stopte met het screenen van asielzoekers en de Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND) dat proces pas in de zomer van dit jaar wilde overnemen.

Vooral in de beginfase kampte de Disa met opstartproblemen, waardoor in de eerste maanden bij meer dan één op de tien procedures kritieke fouten werden gemaakt, zo bleek recent uit onderzoek van Trouw. Later kreeg de Disa de screening van asielzoekers beter op orde

Op 12 juni wordt Disa opgeheven en neemt de Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND) het screeningsproces over. De IND heeft al aangekondigd dat het geen telefoons gaat onderzoeken, omdat de wettelijke basis daarvoor ontbreekt.

Desondanks houdt de Inspectie zorgen, omdat ‘een politieke wens bestaat’ om gegevensdragers zoals telefoons van asielzoekers wél te onderzoeken. Minister Van den Brink heeft de Tweede Kamer al toegezegd dat er nieuwe wetgeving komt voor het uitlezen van telefoons, tablets en laptops.

Help ons door uw ervaring te delen: Feedback geven Lees ook Geselecteerd door de redactie

Asielsysteem Hoe de screening van asielzoekers al jarenlang een zooitje is. Wat betekent dit voor de nationale veiligheid?

Migratiepact Vertrouwelijk rapport: onzeker of IND op tijd klaar is voor invoering Europese asielregels Ook interessant voor u Op basis van bovenstaand artikel

Staatssecretaris verbiedt Amerikaanse overname van bedrijf achter DigiD

Kamer zit vol vragen over opgedoken datakluis bij Belastingdienst

Nederland heeft geen zicht op het aantal ongedocumenteerden

‘Onderzoek naar grensoverschrijdend gedrag gaat te vaak mis,’ zegt regeringscommissaris Hamer

Alles wijst erop dat Nederland het aantal ongedocumenteerden onderschat, en dat heeft grote gevolgen

Wilt u iets delen met Trouw? Tip hier onze journalisten Algemeen Over ons Opiniestuk insturen Privacystatement Abonnementsvoorwaarden Gebruiksvoorwaarden Toegankelijkheidsverklaring Cookiebeleid Privacy-instellingen Auteursrecht Colofon Service Klantenservice Bezorgklacht indienen Bezorging pauzeren Bezorging wijzigen (Bezorg)adres wijzigen Adverteren Losse verkoop Zakelijk abonnement Meer Trouw Abonneren Nieuwsbrieven Krant Webwinkel RSS-feeds Facebook LinkedIn Bluesky Instagram Android apps iOS apps Navigeer Columnisten Recensies Archief Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar [email protected].

Trouw is onderdeel van DPG Media.

KvK Nummer: 34172906 | BTW Nummer: NL810828662B01

© 2026 DPG Media B.V. Alle rechten voorbehouden

·trouw.nl·
Bij de screening van asielzoekers worden hun telefoons uitgelezen. Maar dat mag helemaal niet, stelt de Inspectie | Trouw
Nieuws
Nieuws
Utrecht opent in juni de eerste 'Boshalte' van Nederland, met als doel jongeren te inspireren meer naar buiten te gaan voor hun mentale gezonheid.
·wandelmagazine.nu·
Nieuws
Blokkade overname DigiD valt slecht, ambassadeur VS in koortsachtig overleg met Washington: ‘We zijn bezorgd’
Blokkade overname DigiD valt slecht, ambassadeur VS in koortsachtig overleg met Washington: ‘We zijn bezorgd’

Blokkade overname DigiD valt slecht, ambassadeur VS in koortsachtig overleg met Washington: ‘We zijn bezorgd’ De Amerikaanse ambassadeur in Den Haag voert koortsachtig overleg met zijn bazen in Washington. Joseph Popolo vindt dat Nederland overhaast heeft besloten tot een verbod op de overname van het bedrijf achter DigiD door het Amerikaanse Kyndryl. „We zijn bezorgd.”

HK Wouter Peer Hanneke Keultjes en Wouter Peer 27 mei 2026, 12:12 Het kabinet besloot de verkoop van het van oorsprong Nederlandse Solvinity aan de Amerikanen dinsdag onverwachts toch te verbieden vanwege ‘risico’s voor het publieke belang’. DigiD en MijnOverheid zijn volgens een advies van een ministerieel toetsingsbureau cruciaal voor de Nederlandse samenleving en zouden niet in Amerikaanse handen mogen vallen.

De Amerikanen zijn niet blij met de ban. Trumps ambassadeur in Nederland erkent dat er ‘legitieme veiligheidszorgen’ zijn die ‘geëvalueerd moeten worden’. Maar Popolo denkt dat het verbod slecht doordacht is. „Ik geloof dat ze (Nederland, red.) in tijdnood zijn gekomen en er geen tijd was voor een volledige evaluatie”, zei hij tijdens een panelgesprek op een internationale veiligheidsconferentie in Den Haag.

Hij lijkt hiermee te verwijzen naar de brief die staatssecretaris Willemijn Aerdts (Digitale Economie, D66) aan de Kamer schreef over het verbod op de overname. Daarin staat dat het kabinet haast moest maken omdat de staatssecretaris ‘recentelijk serieuze indicaties’ had gekregen ‘dat voltooiing van de transactie aanstaande was’.

Mis nooit meer het laatste nieuws

Krijg een melding bij belangrijk nieuws over Show.

Het verbod is volgens Popolo onderwerp van koortstachtig overleg met zijn politieke bazen in de VS. „Ik zat gisteren aan de telefoon met Washington en zal vandaag ongetwijfeld weer aan de telefoon zitten met Washington. Waar wij bezorgd over zijn, is de vraag: is dit een non-tarrif barrier (handelsbelemmering, red.)?”

Oneerlijke belemmeringen De Amerikaanse president Donald Trump is fel tegen tegen dit soort handelsbeperkingen. Eerder stelde hij hoge extra importheffingen in tegen landen die zich in schuldig maken aan deze in zijn ogen ‘oneerlijke’ belemmeringen.

Popolo noemt het ‘interessant’ dat Solvinity nu al niet meer Nederlands is, maar in Britse handen is. Daarmee lijkt hij erop te hinten dat Nederland er een dubbele standaard op nahoudt door de Britse overname geen probleem te vinden en de Amerikaanse wél.

Maar Solvinity valt nu onder Europese wetgeving en zou na de overname door Kyndryl mogelijk onder Amerikaanse wetgeving kunnen vallen. Onder die wetgeving zou de Amerikaanse regering volgens techexperts Nederlandse gegevens kunnen opvragen of DigiD zelfs kunnen blokkeren.

In gesprek met Jetten De Amerikaanse ambassadeur stelt dat Amerikaanse investeerders die overwegen zaken te doen met Nederland ‘duidelijkheid’ nodig hebben. „Als er dingen zijn die gevoelig liggen voor de Nederlandse regering, voor de Nederlanders, hoe gaan we dat oplossen?” Hij wil daarvoor in gesprek met minister-president Rob Jetten. „Ik wil graag een oplossing.”

Staatssecretaris Eric van der Burg (Binnenlandse Zaken, VVD) zei zich gisteren nog geen zorgen te maken over de reactie van Amerika. „Ik denk dat als er een land is dat goed begrijpt dat je kijkt naar zaken als veiligheid, dat het Amerika is”, aldus de staatssecretaris.

·ad.nl·
Blokkade overname DigiD valt slecht, ambassadeur VS in koortsachtig overleg met Washington: ‘We zijn bezorgd’
Op reis met de nieuwe OV-pas
Op reis met de nieuwe OV-pas
[HOUTEN] Het betalen in het openbaar vervoer is aan het veranderen. Reizen met trein, bus en tram gaat over op OVpay. In- en uitchecken kan eenvoudig met de nieuwe OV-pas of de betaalpas. Daarmee is OVpay de opvolger van de vertrouwde OV-chipkaart. Loopt de OV-chipkaart binnenkort af? Is er behoefte aan meer informatie over OVpay of hulp nodig bij het aanvragen van een OV-pas? Bezoek dan het gratis OV-inloopspreekuur op woensdag 10 juni van 13.30 – 15.00 uur in de bibliotheek Houten-Centrum, Onderdoor 158, Houten.
·houtensnieuws.nl·
Op reis met de nieuwe OV-pas
Wijziging van het Besluit activiteiten leefomgeving en van het Besluit kwaliteit leefomgeving in verband met de bescherming van de wolf en goudjakhals.
Wijziging van het Besluit activiteiten leefomgeving en van het Besluit kwaliteit leefomgeving in verband met de bescherming van de wolf en goudjakhals.
Advies over gewijzigd ontwerpbesluit over bescherming van de wolfDe Europese beschermingsstatus van de wolf is in 2025 gewijzigd van ‘strikt beschermd’ naar ‘beschermd’. Het ontwerpbesluit ‘Wijziging van het Besluit activiteiten leefomgeving en van het Besluit kwaliteit leefomgeving in verband met de bescherming van de wolf en goudjakhals’ implementeert deze nieuwe beschermingsstatus in het Nederlandse recht. Daarnaast bevat het ontwerpbesluit regels voor de beoordeling van vergunningaanvragen voor het doden van een ‘probleemwolf’ en het vangen van een wolf bij een ‘probleemsituatie’. Eerder advies van de Afdeling adviseringOp 10 september 2025 heeft de Afdeling advisering van de Raad van State advies uitgebracht over een eerdere versie van het ontwerpbesluit. Mede naar aanleiding van het eerdere advies van de Afdeling advisering is het ontwerpbesluit gewijzigd en opnieuw voor advies voorgelegd. Net als bij het eerdere ontwerpbesluit heeft de Afdeling advisering de adviesaanvraag met spoed behandeld. Reden daarvoor is de gewenste snelheid bij de implementatie van de gewijzigde beschermingsstatus van de wolf. Bovendien moet het handelingsperspectief bij incidenten met wolven zo snel mogelijk worden verduidelijkt.Beoordelingsregels ‘probleemwolf’ en ‘probleemsituatie’Met de wijzigingen in het ontwerpbesluit zijn de beoordelingsregels voor een ‘probleemwolf’ verhelderd. Van een probleemwolf is nu sprake bij de ernstigste incidenten tussen wolven en mensen of dieren die door mensen worden gehouden. Het gaat dan bijvoorbeeld om de situatie waarin een wolf een mens heeft aangevallen en letsel heeft toegebracht. De beoordelingsregels voor een ‘probleemsituatie’ betreffen gevallen waarin er wel een dreiging tegen mensen of gehouden dieren bestaat, maar deze minder ernstig is dan wanneer sprake is van een probleemwolf.De Afdeling advisering constateert dat de aangepaste reikwijdte van de beoordelingsregels het risico verkleint dat in een rechterlijke procedure over de toepassing van deze beoordelingsregels op een vergunningaanvraag zal worden geoordeeld dat sprake is van strijdigheid met de Habitatrichtlijn. Tegelijkertijd kan bij ernstige incidenten wel effectief worden opgetreden.De Afdeling advisering ziet nog wel een aandachtspunt in de uitvoerbaarheid van de beoordelingsregels. Volgens het ontwerpbesluit is een onafhankelijke wolvendeskundige betrokken bij het oordeel of sprake is van een ‘probleemwolf’ of een ‘probleemsituatie’. De verwachte rol van de wolvendeskundige is op basis van de toelichting bij het ontwerpbesluit onduidelijk. Hetzelfde geldt voor de manier waarop wordt voorzien in de onafhankelijkheid en expertise van de wolvendeskundige. De Afdeling adviseert hier in de toelichting nader op in te gaan. Vergunning op voorhand (koepelvergunning)De Afdeling advisering maakt verder opmerkingen over de mogelijkheid in het ontwerpbesluit om een vergunning op voorhand (koepelvergunning) te verlenen. Hoofdregel van het ontwerpbesluit is dat voor afschot van een probleemwolf een individuele vergunning nodig is, dus per geïdentificeerde probleemwolf.Bij wijze van uitzondering maakt het ontwerpbesluit het mogelijk om vooraf vergunning te verlenen voor het opzettelijk doden van wolven die mensen letsel toebrengen in toekomstige situaties. Met deze uitzondering wil de regering ervoor zorgen dat een vergunning ‘op de plank’ komt te liggen, zodat in toekomstige situaties sneller kan worden opgetreden in de meest ernstige situaties van agressie van een wolf, namelijk als een wolf mensen letsel toebrengt.In de toelichting bij het ontwerpbesluit ontbreekt een overtuigende motivering waarom – binnen de geldende juridische kaders en voorwaarden – het verlenen van een koepelvergunning een passender en sneller middel zou zijn dan een vergunning voor afschot van een individuele probleemwolf. Ook met een dergelijke individuele vergunning kan snel en adequaat worden opgetreden. De Afdeling advisering merkt op dat een nadere toelichting noodzakelijk is waarom de koepelvergunning een passend instrument is, hoe dit instrument kan dienen om snel in te grijpen bij incidenten met wolven die letsel aan mensen hebben toegebracht en hoe de koepelvergunning zich op deze punten verhoudt tot het verlenen van individuele vergunningen.ConclusieDe Afdeling advisering heeft een aantal opmerkingen bij het ontwerpbesluit en adviseert daarmee rekening te houden voordat een besluit wordt genomen.
·raadvanstate.nl·
Wijziging van het Besluit activiteiten leefomgeving en van het Besluit kwaliteit leefomgeving in verband met de bescherming van de wolf en goudjakhals.
De ontaarding van het zionisme – De Groene Amsterdammer
De ontaarding van het zionisme – De Groene Amsterdammer

Ga naar de inhoud

Hoe slachtoffers daders werden De ontaarding van het zionisme Volgens de Israëlisch-Amerikaanse historicus Omer Bartov misbruikt Israël de holocaust als rechtvaardiging voor zijn eigen misdaden. Dat dergelijke kritiek ‘joodse zelfhaat’ zou zijn, illustreert voor hem de mentale kooi waarin Israël zit opgesloten.

Frank van Vree + Bio

20 mei 2026 – uit nr. 21

Een controlepunt in Bethlehem op de bezette Westelijke Jordaanoever op 20 februari. Ondanks Israëlische beperkingen proberen Palestijnen Jeruzalem binnen te komen voor het eerste vrijdaggebed van de ramadan in de Al-Aqsa-moskee © Mosab Shawer / Middle East Images / AFP / ANP Het genocidale geweld in Gaza is een direct uitvloeisel van de ontsporing van het zionisme, aldus de Israëlisch-Amerikaanse historicus en specialist op het terrein van holocaust- en genocidestudies Omer Bartov. Opgericht als een beweging die zich inzette voor humanitaire idealen en de emancipatie en veiligheid van vervolgde joden, is het zionisme ontaard in een racistische, extreem gewelddadige en expansionistische staatsideologie. Wil Israël ooit een normale, democratische en veilige staat worden, dan zal het zich van deze ideologie moeten ontdoen, aldus Bartov in zijn jongste boek Israel: What Went Wrong? Spijkerharde oordelen, gebaseerd op diepe historische inzichten en gebracht met veel empathie. Het boek verschijnt tegelijk in acht talen – maar niet in het Hebreeuws. Zelfs linkse uitgevers in Israël durven publicatie niet aan.

In juni 2024, acht maanden na de bloedige aanval van Hamas en het begin van het Israëlische geweld in Gaza, bezocht Bartov, werkzaam aan Brown University in de VS, de Ben-Gurion-universiteit in Israël. Hij was uitgenodigd een lezing te geven, maar daar zou het niet van komen. Studenten protesteerden tegen zijn komst: hij was een verrader, omdat hij Israël een apartheidsstaat had genoemd en van oorlogsmisdaden in Gaza had beschuldig. Volgens de studenten, die kort daarvoor zelf militair actief waren geweest, was het IDF, het Israëlische leger, het meeste morele leger in de wereld en was het rampzalige geweld in Gaza de schuld van Hamas, dat burgers als schild gebruikte.

Bartov slaagde erin met de demonstrerende studenten in gesprek te raken, waarbij hielp dat hij zelf jarenlang dienst had gedaan in het IDF, onder meer tijdens de Jom Kipoer-oorlog in 1973, en een paar jaar later als reserveofficier ernstig gewond was geraakt. De studenten, die met eigen ogen hadden gezien wat in Gaza en de bezette gebieden werd aangericht, wilden aantonen dat ze zich echt fatsoenlijk hadden gedragen en dat de verwoestingen en tienduizenden doden volledig te wijten waren aan Hamas zelf. Kritiek uit andere landen en de VN beschouwden ze als antisemitisch.

Maar hoe hard ze hun best ook deden, Bartov hoorde in hun woorden vooral iets anders: hoe diep het beeld van Hamas en hun aanhang als ‘menselijke beesten’ zich in hun hoofden had genesteld. De voorstelling van de vijand als Untermenschen hadden zij geïnternaliseerd op een wijze die hij herkende uit zijn jarenlange studie van het Duitse leger in de Tweede Wereldoorlog.

Het extreem negatieve beeld van de Palestijnen bestond al langer, maar kreeg na de aanval van Hamas een heel nieuwe dynamiek. Na 7 oktober 2023 leken er geen enkele morele hindernissen meer te bestaan. Verantwoordelijke politici en gezagsdragers spraken openlijk over de vernietiging van Gaza en de verdrijving van de Palestijnse bevolking. ‘Er zijn geen mensen die niet betrokken zijn’, zo verklaarde de vicevoorzitter van het Israëlische parlement, de Knesset.

Premier Benjamin Netanyahu had nog dezelfde dag herinnerd aan de bijbelse geschiedenis van Amalek, de stam die het had gewaagd om de Israëlieten, op weg naar het Beloofde Land, in de woestijn in de rug aan te vallen. Bijbelvaste toehoorders moeten toen al bevroed hebben wat deze verwijzing impliceerde: sprekend via de profeet Samuël had God koning Saul de opdracht gegeven wraak te nemen, ‘en spaar ze niet, doden moet je van man tot vrouw, van kleuter tot zuigeling, van os tot schaap en van kameel tot ezel!’

De gesprekken met de soldaten en de ontwikkelingen in Gaza, met name de luchtaanval van het IDF op een tentenkamp bij de stad Rafah, brachten Omer Bartov tot de overtuiging dat het geweld in Gaza en de bezette gebieden was ontaard in genocide – een ontwikkeling waarvoor hij in november 2023, een maand na het begin van de Israëlische acties, in een artikel in The New York Times had gewaarschuwd. Het woord ‘genocide’ had hij toen nog niet willen gebruiken, al was er in zijn ogen op dat moment al onmiskenbaar sprake van oorlogsmisdaden en uitspraken die wezen op genocidale intenties.

De aarzeling om de term ‘genocide’ te gebruiken was een half jaar later verdwenen. Het was niet langer te ontkennen, zo schreef hij in augustus 2024 in de Britse krant The Guardian, dat Israël zich schuldig maakte aan systematische oorlogsmisdaden, misdaden tegen de menselijkheid en genocide. Het nietsontziende geweld en het voortdurend opdrijven van mensen door het IDF gaven blijk van een totale minachting voor alle humanitaire normen. Met het geweld, de destructie en de totale ontwrichting van de samenleving brachten de Israëlische leiders in praktijk waarmee ze hadden gedreigd, met de onmiskenbare bedoeling – in de terminologie van het VN-Genocideverdrag van 1948 – de Palestijnse bevolking in Gaza ‘geheel of gedeeltelijk als zodanig te vernietigen, door te doden, ernstig letsel toe te brengen of levensomstandigheden op te leggen die bedoeld zijn om de vernietiging van de groep te bewerkstelligen’.

Omer Bartov was niet de eerste expert die het Israëlische geweld bestempelde als genocide, maar wel een van de meest gezaghebbende. Dat bleek niet alleen uit de aandacht die zijn uitspraken kregen, maar ook uit de heftige reacties daarop. Daarbij werd hem ongeveer alles voor de voeten geworpen wat er te bedenken valt, van falende kennis van het internationaal recht en linkse propaganda vermomd als wetenschap tot klassieke ‘joodse zelfhaat’. Wie de reacties terugleest, moet vaststellen dat ze in veel gevallen demonstreren wat Bartov in zijn beschouwingen in Israel: What Went Wrong? probeert te laten zien: hoe Israël en zijn medestanders gevangen zitten in een mentale kooi, beheerst door de gedachte – of beter: illusie – van een permanente, existentiële strijd, die tegen elke prijs voor eens en altijd moet worden beslecht.

Het is precies die gedachte van een existentiële worsteling met een onmenselijke vijand die Bartov herkende in de woorden van studenten van de Ben-Gurion-universiteit. Ze deden hem denken aan de soldaten van de Duitse Wehrmacht die in 1941 ten strijde trokken tegen ‘joods-bolsjewistisch Rusland’. Ook al waren ze vaak zelf geen nazi, ze hadden de nazistische propaganda volledig geïnternaliseerd en accepteerden de oorlogsmisdaden van het leger en de SS tegen militairen en burgers, inclusief de moordcampagnes tegen joodse inwoners, als een onvermijdelijk onderdeel van de strijd om het voortbestaan van de beschaving.

Dat juist Omer Bartov met deze historische vergelijking komt, is voor veel van zijn critici pijnlijk en onverteerbaar. Al sinds zijn eerste publicaties, The Eastern Front, 1941-45: German Troops and the Barbarisation of Warfare uit 1985 en Hitler’s Army: Soldiers, Nazi’s, and War in the Third Reich uit 1991, geldt hij als een absolute autoriteit op het gebied van de holocaust en de oorlogvoering door nazi-Duitsland.

Zijn onderzoek, mede gebaseerd op ervaringen van soldaten aan het front, rekende definitief af met de mythe dat de misdaden aan het oostfront niet het werk waren van het gedisciplineerde, apolitieke reguliere Duitse leger, maar uitsluitend van een kleine groep fanatiekelingen, zoals de Einsatzgruppen, de doodseskaders van de SS. De werkelijkheid was dat ook de Wehrmacht door en door genazificeerd was en een cruciale rol speelde in de toepassing van extreem geweld en de jodenvervolging, in wat Timothy Snyder aanduidde als de Bloedlanden.

Net zoals Bartovs reputatie als historicus en holocaust-expert zich niet makkelijk laat negeren, zo kan hem ook niet verweten worden een buitenstaander te zijn. Hij is in Israël geboren en opgegroeid, zijn ouders verloren veel familieleden in de holocaust, hijzelf diende in het leger. Tot de dag van vandaag heeft hij in Israël veel vrienden, zijn zoon woont er, met zijn vrouw en kleinkinderen; zij is opgegroeid in een kibboets waar Hamas op 7 oktober meer dan 130 mensen vermoordde en 32 personen ontvoerde, waaronder haar vader. Deze intense betrokkenheid klinkt door in ieder publiek optreden en op iedere pagina van Israel: What Went Wrong? Hij levert geen gemakzuchtige kritiek, maar is doortrokken van empathie. Juist dit engagement stelt hem in staat de factoren en omstandigheden die geleid hebben tot het geweld en de onderdrukking te analyseren.

Omer Bartov © vintage penguin randomhouse Rode draad in Israel: What Went Wrong? is hoe het zionisme en de staat Israël zo konden ontsporen, uitmondend in een genocidale oorlog in Gaza en een apartheidssysteem op de Westelijke Jordaanoever, gepaard aan de selectieve blindheid voor het schrijnende onrecht in eigen land en een verbijsterend gebrek aan empathie voor de slachtoffers van het extreme geweld onder de overgrote meerderheid van de Israëlische bevolking. Cruciaal in dat proces is de spanning tussen twee conflicterende concepties van het nieuwe land, een spanning die zich al openbaarde bij de oprichting van Israël in 1948.

Aan de ene kant stond de Onafhankelijkheidsverklaring, waarin een liberale democratie werd beloofd, gebaseerd op vrijheid, gerechtigheid en vrede – ‘zoals voor ogen gehouden door de profeten van Israël’ – met volledig gelijke sociale en politieke rechten voor alle burgers, ongeacht religie, ras of geslacht, en trouw aan de beginselen van de Verenigde Naties.

Aan de andere kant stond het langgekoesterde ideaal van Israël als een joodse staat, met een joodse

·groene.nl·
De ontaarding van het zionisme – De Groene Amsterdammer
Rookbommen, vuur – én spiritus van politici
Rookbommen, vuur – én spiritus van politici
Over asiel bestaat al decennia polarisatie. Maar de mate waarin radicaal-rechtse partijen in Den Haag het land nu ophitsen is ongekend. De landelijke VVD doet daaraan mee, tot afgrijzen van lokale VVD-bestuurders.
·groene.nl·
Rookbommen, vuur – én spiritus van politici