C-Archief

Rijksbreed cloudbeleid aangescherpt Het kabinet raadt het gebruik van publieke clouddiensten voor documenten en e-mails af.

Marjolein van Trigt 4 juli 2026 Blauwe lucht met zon en wat wolken

• Shutterstock

Nog net voor het zomerreces is de herziening van het rijksbrede cloudbeleid goedgekeurd door de ministerraad. De aanscherping van het beleid is gericht op het voorkomen van risico’s en het zelf beheren van belangrijke data.

Concerndirecteur Gemeente Wijk bij Duurstede via Geerts & Partners Projectmanager Gebiedsontwikkeling JS Consultancy in opdracht van gemeente 's-Hertogenbosch Minder afhankelijk worden In 2022 werd met het rijksbrede cloudbeleid de deur opengezet naar het gebruik van publieke clouddiensten. De Auditdienst Rijk, de Algemene Rekenkamer en de Tweede Kamer spraken in de jaren erna hun zorgen uit over de verregaande afhankelijkheid van het Rijk van niet-Europese techbedrijven en het gebrek aan grip op het cloudgebruik.

Vacatures Concerndirecteur Gemeente Wijk bij Duurstede via Geerts & Partners Projectmanager Gebiedsontwikkeling JS Consultancy in opdracht van gemeente 's-Hertogenbosch Verbindend Directeur Certus Groep in opdracht van Gemeente Krimpen aan den IJssel Bekijk alle vacatures Kennispartners Structuur in de afhandeling van contactintensieve verzoeken EIFFEL Het belangrijkste overheidsnieuws van de dag Schrijf je in voor de Binnenlands Bestuur nieuwsbrief

aanmelden Gerelateerde artikelen Publieke sector mag Google Cloud gebruiken Gemeenten en Rijk gaan hetzelfde cloudbeleid volgen Rijk heeft geen grip op cloudgebruik

Die boodschap is mede dankzij het aantreden van de tweede regering-Trump aangekomen. Rijksorganisaties moeten minder afhankelijk worden van Amerikaanse techbedrijven en altijd een achtervang hebben voor als er iets misgaat, schrijft staatssecretaris Willemijn Aerdts (Digitale Economie en Soevereiniteit, D66) in een brief aan de Tweede Kamer. Overheidsorganisaties krijgen vier jaar de tijd om de aanpassingen door te voeren. Er is geen extra geld beschikbaar voor de omslag.

E-mail en documentbeheer 'bij voorkeur' niet in cloud E-mailservers en documentbeheer moeten bij voorkeur op interne servers gaan draaien in plaats van in de publieke cloud van bedrijven als Microsoft en AWS. Hetzelfde geldt voor het werk van een aantal kritieke ministeries en instanties, zoals het UWV en de Sociale Verzekeringsbank.

Gebruik van publieke cloud voor verwerking van bijzondere persoonsgegevens wordt afgeraden. Wanneer dit toch noodzakelijk is, moeten Privacy Enhancing Technologies worden toegepast.

Voor e-mail- en documentbeheer wordt specifiek afgeraden om de publieke cloud te gebruiken.

'Bestaande publieke cloudoplossingen zullen, met een overgangstermijn, worden gemigreerd', schrijft Aerdts. 'E-mail en documenten bevatten een grote hoeveelheid overheidsinformatie die, zelfs wanneer individuele e-mails of documenten niet hoog gerubriceerd zijn, door de combinatie van hun inhoud en grote hoeveelheid toch een risico kunnen vormen. Daarnaast is de bedrijfsvoering vaak in grote mate afhankelijk van dit e-mail en documentbeheer.'

Verplichte risicoanalyse met extra aandacht voor afhankelijkheden Voor materieel cloudgebruik, waarbij de cloud wordt ingezet voor de primaire of kerntaak van een organisatie, moeten rijksoverheidsorganisaties een integrale risicobeoordeling maken. Het maken van een risicoanalyse voor materieel cloudgebruik was al verplicht, maar uit een onderzoek dat de Algemene Rekenkamer in 2025 uitvoerde, bleek dat dit in 67 procent van de gevallen niet gebeurde.

In de risicoanalyse moeten de risico’s van cloudgebruik worden afgewogen. Het gaat dan onder meer over het mitigeren van het risico dat een leverancier bij data kan, het risico op afhankelijkheid, maar ook om veiligheidsrisico’s, zoals datalekken en inmenging door een buitenlandse overheid. Er wordt extra aandacht gevraagd voor de mogelijke risico’s van een te grote leveranciersafhankelijkheid en die van andere jurisdicties.

Als er sprake is van een risico op inmenging door een buitenlandse overheid moet dit expliciet worden meegewogen en zoveel als mogelijk worden gemitigeerd

Uit het herziene rijksbrede cloudbeleid

‘Als er sprake is van een risico op inmenging door een buitenlandse overheid op de vertrouwelijkheid en beschikbaarheid moet dit expliciet worden meegewogen en zoveel als mogelijk worden gemitigeerd’, stelt het cloudbeleid onomwonden.

Exitplannen voor geplande exit en onderbreking dienstverlening Ook het opstellen van een exitstrategie is verplicht bij materieel cloudgebruik. Nieuw is het verplichte exitplan, dat meer details biedt. Niet alleen voor een geplande exit, maar ook voor een scenario van ‘disruptieve onderbreking van de dienstverlening’. Wat doe je als de clouddienst onverwachts niet beschikbaar is? Heb je dan bijvoorbeeld een back-up buiten de cloudomgeving staan? Beide plannen moeten jaarlijks opnieuw worden beoordeeld en zo nodig aangepast.

Voordat een rijksoverheidsorganisatie met materieel cloudgebruik begint, moet dit worden gemeld aan CISO Rijk. Zo wil het kabinet beter grip houden op het cloudgebruik van het rijk. De rijksoverheidsorganisatie blijft zelf verantwoordelijk voor de risicoanalyse en het exitplan. CISO Rijk geeft wel een beoordeling van het cloudgebruik, de risicoafweging en -mitigatie en het exitplan, met eventueel aanwijzingen om het beter te doen. Jaarlijks rapporteren departementen aan CIO Rijk over het cloudgebruik van henzelf en de onder het ministerie vallende organisaties.

Snel in gesprek met medeoverheden Het rijksbrede cloudbeleid is voortaan leidend voor alle onderdelen van de Rijksoverheid, exclusief de Hoge Colleges van Staat en het ministerie van Defensie. Hoge Colleges van Staat en andere overheidsorganisaties wordt geadviseerd om het beleid te volgen. Binnen de kaders van het rijksbrede cloudbeleid maken alle departementen en uitvoeringsorganisaties hun eigen cloudstrategie.

De aanscherpingen werden al aangekondigd onder de voorgangers van Aerdts, maar liet lang op zich wachten. Staatssecretaris Aerdts wil zo snel mogelijk met de medeoverheden aan de slag om te komen tot een overkoepelend overheidsbreed cloudbeleid. ‘De problematiek en uitdagingen op het niveau van gemeenten, provincies en waterschappen is immers niet anders’, schrijft ze.

The Transatlantic Alliance Can’t Survive Without Trust Washington Dismisses NATO’s Value at Its Own Peril Wolfgang Ischinger July 6, 2026 U.S. Secretary of Defense Pete Hegseth and NATO Secretary-General Mark Rutte in Brussels, June 2026 U.S. Secretary of Defense Pete Hegseth and NATO Secretary-General Mark Rutte in Brussels, June 2026 Stoyan Nenov / Reuters WOLFGANG ISCHINGER is Chairman of the Munich Security Conference. He previously served as State Secretary of the German Foreign Office and German Ambassador to the United States.

More by Wolfgang Ischinger Share & Download Print Save For over a decade, U.S. President Donald Trump has accused Washington’s European allies of free-riding on American security guarantees. He has been criticizing NATO members that do not pay “their fair share” since launching his first presidential campaign in 2015. He threatened to pull out of the alliance after winning office, and then again when running for president in 2024. Just a few weeks ago, at a NATO meeting, U.S. Secretary of Defense Pete Hegseth announced a six-month review of the American military presence in Europe and declared that Washington’s payment of its annual NATO dues would be “contingent on other countries’ meeting their defense spending targets.” And at this month’s NATO summit in Turkey, the Trump administration’s threats to stop supporting Europe will surely hang over the proceedings.

The United States has suggested it might cut back its contributions to European security on many occasions since the end of the Cold War, but it has always come to the continent’s defense when required. When Europe proved unable to manage the war that broke out in Bosnia and Herzegovina in 1992, the United States intervened, paving the way for negotiations that ended the conflict. And even though Washington showed little appetite for coordinating a response to Russia’s annexation of Crimea in 2014, handing the diplomatic reins to France and Germany, the U.S. government stepped up after Russia’s full-scale invasion in 2022, offering strategic leadership and providing the bulk of NATO members’ military support to Ukraine. Throughout this time, the United States has pushed Europe to shoulder a greater share of NATO’s defense burden. But Europeans, confident that Washington would continue to support them when it counted, did not take this message as seriously as they should have.

The Trump administration has now challenged Europe’s sense of safety. It has downplayed U.S. interests in Ukraine, excluded European countries from talks to end the war there and from American deliberations to start a war with Iran, and eschewed formal processes to coordinate withdrawals of U.S. conventional forces from Europe. Unsure of the United States’ reliability and worried about facing Russian aggression alone, Europe has begun gathering the necessary resources to become a capable military power. The irony is that just as Europe becomes the kind of partner the United States should want on its side, Washington’s behavior has created a crisis of trust within the alliance. Now, if Washington cannot repair the damage it has done, it risks losing this ever more valuable ally altogether.

ESTRANGED PARTNERS On paper, the transatlantic alliance is stronger and more balanced than ever. Almost all NATO members have met or exceeded the alliance’s defense spending target of two percent of GDP as of 2025, with spending increasing by 20 percent between 2024 and 2025. European allies and Canada now account for 40 percent of NATO’s total defense spending, up from 30 percent in 2020. If Europeans meet NATO’s 2035 targets, they would be spending more than $800 billion, a significant increase from Europe’s estimated total spending of $574 billion in 2025 and almost on par with the United States’ spending in 2025. In effect, the continent is beginning to do precisely what successive U.S. administrations have demanded for decades: assume greater responsibility for its own defense and thus enable Washington to focus resources elsewhere.

Subscribe to Foreign Affairs This Week Our editors’ top picks, delivered free to your inbox every Friday.

Enter your email here. Sign Up

• Note that when you provide your email address, the Foreign Affairs Privacy Policy and Terms of Use will apply to your newsletter subscription.

Yet a prolonged crisis of trust could erase any benefits Europe’s new defense commitments bring to the alliance. European leaders are increasingly frustrated with the United States’ lack of consultation with its allies. Washington, for instance, did not discuss its plans with European leaders before attacking Iran, and European governments have distanced themselves from the subsequent war as a result. In 2003, by contrast, several European governments opposed the U.S. invasion of Iraq but still offered limited support because of a sense of allied solidarity. They participated in NATO consultations and shared intelligence. Today, European governments are far more reluctant to engage at all. Some have even restricted U.S. military access to their airspace or bases for operations linked to Iran.

This wariness of the United States has been building for months. In Ukraine, rather than clearly representing collective allied interests in the diplomatic process to end the war, Washington has presented itself as a mediator between Russia and NATO. This was most apparent in Trump’s 28-point peace plan, leaked in November 2025, that heavily favored Russian interests, causing consternation in European capitals. Meanwhile, his public threats to seize Greenland have been met with outright hostility. In January, when Washington threatened to impose tariffs on European countries that opposed Trump’s ambition to acquire the territory, the European Union started to consider retaliatory economic measures whose use against an ally would previously have been unthinkable. The Greenland episode generated ill will among the European public, too. A poll commissioned by the European Council on Foreign Relations and conducted in May 2026 in 15 European countries shows that a quarter of Europeans now view the United States as a rival or even an adversary—and the numbers are rising.

Trump has now challenged Europe’s sense of safety. The consequences of this erosion of trust should be of immediate concern to Washington. One potential outcome is that Europeans might start looking for alternatives to the transatlantic partnership. Some countries might be tempted to hedge between China and the United States—as countries in Latin America and elsewhere are doing already—including by deepening economic ties with Beijing. Others might even choose to side with China. And if far-right parties gain power in certain European countries, their leaders have suggested they might seek to rekindle political, business, and energy ties with Moscow rather than Washington.

Perhaps more important, by allowing the crisis of trust to persist, the United States risks missing out on the benefits of an alliance with a truly capable partner. Europe has ceased to be a free rider and is quickly becoming a strategic asset. Its contributions are most obvious in Ukraine, where European countries have filled in the gaps as American assistance has declined. In 2025 alone, they increased their financial and humanitarian support by almost 60 percent and military assistance by 67 percent, spending more than $80 billion, according to the Germany-based Kiel Institute. Europe has financed the continued delivery of American weapons to Ukraine using a NATO procurement mechanism, and the EU has kept Ukraine from financial collapse by providing it with a loan package worth more than $100 billion. The United States’ allies, in effect, have enabled Washington to reduce its involvement in the war without severely jeopardizing Ukraine’s prospects—which is precisely what American officials have long wanted.

If Europe delivers on its defense spending pledges, becoming a capable military power in its own right, then the United States will have even more to gain from the alliance. With larger numbers of well-equipped soldiers at elevated states of readiness, Europe will be able to engage in high-intensity operations and sustained deployments. A stronger European defense industrial base would also provide additional capacity and useful redundancies for the U.S. defense industrial base, which is already struggling to replenish stockpiles after a few weeks of war against Iran.

MENDING THE RIFT But having a materially strong ally in Europe will do the United States little good if European leaders are not willing to work closely with Washington. Cooperation on stabilizing the Middle East and building a durable European security architecture depends on mutual trust—and requires that the United States treat Europe as a partner, not as a dependent.

Fortunately for American officials, Washington has an opportunity to win back Europe’s trust: the Ukraine negotiations. During the Balkan wars of the 1990s, the United States coordinated its diplomatic efforts through the Contact Group, which brought together France, Germany, Italy, Russia, and the United Kingdom for regular meetings. A similar mechanism could bring key European allies into today’s U.S.-led talks. Europeans, after all, will be indispensable to securing a cease-fire, containing Russia, and ensuring long-term stability after the war ends. The unity on display at the G-7 summit in France in June—where leaders affirmed their “unwavering support for Ukraine in defending its freedom, sovereignty, and territorial integrity,” pledged to deliver more aid, and committed to increasing economic pressure on Russia—indicates that there is a window of opportunity to work toward peace. But Washington now needs to ensure that Europe has a real stake in any deal that might emerge.

Europe has ceased to be a free rider and is quickly becoming a strategic asset. The United States must als

Abonneren

Speelschema WK WK voetbal Tour de France Formule 1 Transfernieuws Voetbal Voetbaluitslagen Wielrennen Vechtsport Darts Pochettino verdedigt intrekken schorsing VS-spits na mogelijk belletje Trump Pochettino verdedigt intrekken schorsing VS-spits na mogelijk belletje Trump

56 seconden 00:56 MET VIDEO Wereldwijde woede na opheffen schorsing topscorer VS: ‘Dit is fout op elke mogelijke manier’ In de hele voetbalwereld is vol ongeloof gereageerd op het kwijtschelden van de schorsing voor de Amerikaanse aanvaller Folarin Balogun. De WK-topscorer van de Verenigde Staten kreeg rood in de wedstrijd tegen Bosnië, maar na een belletje van Donald Trump besloot de FIFA dat hij vanavond toch mag spelen tegen België.

Redactie 6 juli 2026, 09:31 Laatste update: 09:53 Maak ons je Google-favoriet De Engelse bondscoach Thomas Tuchel reageerde gevat na de gewonnen halve finale tegen Mexico. In die wedstrijd werd verdediger Jarell Quansah na ingrijpen van de VAR van het veld gestuurd. „Om duidelijk te zijn, het was geen rode kaart. Maar de VAR bemoeide zich ermee”, reageerde Tuchel op de situatie rond Balogun.

„Wie draait deze beslissing terug, wanneer en op welke gronden? Dat vind ik vreemd. We willen consistentie. Of we Harry Kane even laten bellen met Donald Trump? Misschien wel”, glimlachte hij. De Amerikaanse president plaatste tijdens de wedstrijd een bericht op Truth Social waarin hij Kane een GEWELDIGE speler noemt.

Ook de Noorse bondscoach Stale Solbakken vindt het niet kunnen dat Folarin Balogun toch zal kunnen spelen tegen België.

Mis nooit meer het laatste nieuws

Krijg een melding bij belangrijk nieuws over Woerden.

Folarin Balogun (rechts) krijgt een rode kaart tegen Bosnië, maar wordt toch niet geschorst. © AP Photo/Julio Cortez „De FIFA maakte een grote fout. Op termijn gaat dat funest zijn voor de Verenigde Staten. De Belgen zullen furieus zijn als Balogun een doelpunt maakt, of een goede wedstrijd speelt. En als de Amerikanen winnen van België, zal dat altijd met een wrange bijsmaak zijn. Er zal altijd iets van blijven hangen. En het schept een precedent. Hoe zit het dan met de volgende rode kaart? Gaan ze die ook ook ongedaan maken?”

‘Een absolute schande’ Bij voetbalanalisten kan de situatie eveneens op geen enkel begrip rekenen. „Dit zaakje stinkt”, zegt ex-Manchester United-verdediger Gary Neville, die voor ITV werkt. „Het was voor mij geen rode kaart, dus er zou een instantie moeten zijn die dat kan terugdraaien. Maar die instantie is er dus niet. En vanuit het niets beslist FIFA ineens dat de speler toch kan spelen. De regels zijn hetzelfde voor iedereen. Ik zou absoluut woest zijn als ik België was. (...) Maar was ik echt verrast? Nee, dat ook niet.”

Onze excuses Helaas kunnen wij deze social post, liveblog of anders niet tonen omdat het één of meerdere social media-elementen bevat. Aanvaard de social media-cookies om deze inhoud alsnog te tonen.

Cookie-instellingen wijzigen Eenzelfde geluid klinkt bij Wayne Rooney, die het WK covert voor BBC. „Dit is een absolute schande. Echt waar”, aldus de gewezen spits. „Oftewel kom je op het moment zelf terug op de rode kaart, wat volgens mij de juiste beslissing was, en dan kan je spelen. Maar om die nu op te schorten... Dat is schandalig.”

Lees ook: • Column Sjoerd Mossou: Je zou vermoeden dat het een grap is, maar niets blijkt minder waar: het is alle schaamte voorbij

Waarna ook FIFA-voorzitter Gianni Infantino het moet ontgelden. „Hij moet zich hiervoor schamen, want de sportiviteit staat op het spel. Weet je, ik zou woedend zijn als ik Amerika’s volgende tegenstander ben. Want dit is fout op elke mogelijke manier.”

‘Het WK ontaardt in een farce’ ‘Het WK ontaardt in een farce’, schrijft Daily Mail. ‘Het is een beslissing die de sportwereld op zijn grondvesten doet schudden. De beslissing wekt ook woede bij het Belgische team, dat waarschuwt dat het alle opties onderzoekt na de verbazingwekkende zet. De FIFA komt in een juridische strijd terecht.’

James Benge, journalist bij het Amerikaanse CBS, verwoordt het op ‘X’ als volgt: ‘Een schandalige beslissing. De FIFA bepaalt nu zelf in welke richting de weegschaal uitslaat, zonder zich daar enigszins voor te moeten verantwoorden. Twijfelgevallen over een rode kaart horen nu eenmaal bij het voetbal. En teams die meer op het spel hebben staan dan de Amerikaanse nationale ploeg moeten dat allemaal zomaar slikken.’

FIFA laat arbiter naar de zaak kijken Het is nog niet helemaal zeker of Balogun vanavond mag spelen. Intussen is duidelijk geworden dat de FIFA een arbiter heeft aangesteld uit het Appeal Committee (de Beroepscommissie) die zich over de zaak zal buigen en zal uitspreken. Wanneer die met zijn uitspraak zal komen, is niet duidelijk. Wat wél duidelijk is: veel tijd is er niet meer.

Ook La Gazzetta dello Sport spreekt van een schandaal. ‘Dit kan chaos en controverse veroorzaken’, schrijft de Italiaanse sportkrant. Het Spaanse AS voegt eraan toe: ‘Heel België is in rep en roer.’

Dus bij welk land de sympathie ligt in de wedstrijd van vanavond, met als inzet een plek in de kwartfinale? Een afbeelding die al ruim 8 miljoen keer is bekeken op X laat dat op een ludieke manier zien.

Onze excuses Helaas kunnen wij deze social post, liveblog of anders niet tonen omdat het één of meerdere social media-elementen bevat. Aanvaard de social media-cookies om deze inhoud alsnog te tonen.

Cookie-instellingen wijzigen Alles over het WK voetbal ⚽ 🆚 Volledige programma en alle uitslagen 📍 De speelsteden en stadions op een rij 👨 Deze spelers doen mee

KIJK OOK naar deze WK-video’s:

Henderson valt over reclamebord en wordt per brancard van veld gedragen Henderson valt over reclamebord en wordt per brancard van veld gedragen

44 seconden 00:44 WK Voetbal 2026 24 video's Haaland leidt 'Viking Row' na historische kwartfinaleplek Noorwegen 50 seconden00:50 Haaland leidt 'Viking Row' na historische kwartfinaleplek Noorwegen Pochettino verdedigt intrekken schorsing VS-spits na mogelijk belletje Trump 56 seconden00:56 Pochettino verdedigt intrekken schorsing VS-spits na mogelijk belletje Trump Agenten onderbreken dienst om met Ronaldo op de foto te gaan in Dallas 32 seconden00:32 Agenten onderbreken dienst om met Ronaldo op de foto te gaan in Dallas Vliegveldmedewerker knielt bij thuiskomst spelers Kaapverdië 47 seconden00:47 Vliegveldmedewerker knielt bij thuiskomst spelers Kaapverdië Marokkaanse fans massaal de straat op na zege op Canada 32 seconden00:32 Marokkaanse fans massaal de straat op na zege op Canada Fans klimmen op hekken voor glimp van Ronaldo op training 33 seconden00:33 Fans klimmen op hekken voor glimp van Ronaldo op training Marokkaanse fans steken vuurwerk af en zingen 'Dima Maghreb' in Houston 48 seconden00:48 Marokkaanse fans steken vuurwerk af en zingen 'Dima Maghreb' in Houston Engels voetbalteam uitgejoeld bij aankomst hotel in Mexico 50 seconden00:50 Engels voetbalteam uitgejoeld bij aankomst hotel in Mexico Honderden Kaapverdië-fans feesten in Rotterdam ondanks WK-uitschakeling 57 seconden00:57 Honderden Kaapverdië-fans feesten in Rotterdam ondanks WK-uitschakeling Ronaldo: 'Winst was eerbetoon aan Jota, een hele bijzondere dag' 40 seconden00:40 Ronaldo: 'Winst was eerbetoon aan Jota, een hele bijzondere dag' Beveiliger haalt lachende Messi uit de rij bij controle op vliegveld 45 seconden00:45 Beveiliger haalt lachende Messi uit de rij bij controle op vliegveld Seedorf over racisme tegen Oranjespelers: 'Tijd voor maatregelen' 2 minuten en 43 seconden02:43 Seedorf over racisme tegen Oranjespelers: 'Tijd voor maatregelen' Kane na goals tegen DR Congo: 'Gelukkig was ik vandaag de held' 21 seconden00:21 Kane na goals tegen DR Congo: 'Gelukkig was ik vandaag de held' Kane en Engelse ploeggenoten zingen Wonderwall met fans op tribune 39 seconden00:39 Kane en Engelse ploeggenoten zingen Wonderwall met fans op tribune Saibari schenkt Marokkaanse thee in bij presentatie in Bayern-shirt 31 seconden00:31 Saibari schenkt Marokkaanse thee in bij presentatie in Bayern-shirt Spelersbus Oranje verlaat Kansas City, team keert huiswaarts 48 seconden00:48 Spelersbus Oranje verlaat Kansas City, team keert huiswaarts Mbappé verwacht dat Messi de meeste goals gaat maken 43 seconden00:43 Mbappé verwacht dat Messi de meeste goals gaat maken Mexicanen steken vuurwerk af na WK-zege op Ecuador 42 seconden00:42 Mexicanen steken vuurwerk af na WK-zege op Ecuador Paraguayaanse fans missen WK-ontknoping door wegvallend beeld 44 seconden00:44 Paraguayaanse fans missen WK-ontknoping door wegvallend beeld Zwaarbeveiligde WK-selectie Zuid-Korea uitgejouwd bij thuiskomst 45 seconden00:45 Zwaarbeveiligde WK-selectie Zuid-Korea uitgejouwd bij thuiskomst Koeman na uitschakeling: ‘Wedstrijd verlopen zoals ik had verwacht’ 1 minuut en 4 seconden01:04 Koeman na uitschakeling: ‘Wedstrijd verlopen zoals ik had verwacht’ Marokkaanse fans toeterend en juichend de straat op na winst op Oranje 53 seconden00:53 Marokkaanse fans toeterend en juichend de straat op na winst op Oranje Zucht van teleurstelling bij fans in Utrecht na uitschakeling Oranje 38 seconden00:38 Zucht van teleurstelling bij fans in Utrecht na uitschakeling Oranje Paraguayanen worden helemaal gek na beslissende penalty tegen Duitsland 38 seconden00:38 Paraguayanen worden helemaal gek na beslissende penalty tegen Duitsland 236 Reacties Plaats hier je reactie Nog 500 karakters over

Plaats je reactie De naam bij de reactie is Ytzen Lont

Wil je reageren op AD, houd dan rekening met de volgende gedragsregels

JMM Hendrickx 2 minuten geleden Oh ja. Vanaf nu kijken wij niet meer naar het WK.

Chris Van As 2 minuten geleden al de commotie intreseerd infantino niet. en als dit zijn laatste actie als fifa baas is ook niet. hij heeft zijn zakken gevuld van trump. kan je gif op innemen. en lees net reactie van batterijen, die het ook schandalig vind. infantino komt niet eens in de buurt van zijn corruptie de miljoenen die hij ontvangen heeft van Qatar, zuid Afrika

Ga direct naar inhoud

nieuwsbrief NRC Voorkennis

Komt die Duitse malaise wel (alleen) door China? De Duitse politiek doet verwoede pogingen om de economische stagnatie van het land te doorbreken, terwijl ontevreden kiezers afhaken richting radicaal-rechts. Wat is nu de oorzaak van de Duitse problemen? Daar woedt een interessant debat over onder economen.

Mark Beunderman Gepubliceerd op 6 juli 2026 om 7:00 Leestijd 4 minuten

Volkswagen-bedrijfswagenfabriek in Hannover. Reuters / Fabian Bimmer

Een briefje van de dokter. Daar hadden Duitse politici en media het vooral over toen afgelopen donderdag de regering van bondskanselier Friedrich Merz een pakket hervormingen presenteerde, dat eindelijk de economie uit het slop moet gaan trekken. De reden van de ophef: Duitse werknemers mogen zich volgens de regeringsplannen niet meer telefonisch ziekmelden, maar moeten vanaf dag één van hun ziekteperiode een schriftelijk bewijs aanleveren van een arts. Dit om het ziekteverzuim aan te pakken.

Los van de „catastrofale” gevolgen die huisartsen vrezen („complete overbelasting”), zien Duitse burgers het ook niet zitten om met een koortskop meteen naar de huisarts te moeten. Politici van de regerende CDU en SPD haastten zich om uit te leggen dat wie écht ziek is, natuurlijk gewoon thuis kan blijven.

Voor alle Plus-abonnees Schrijf je in voor de nieuwsbrief NRC Voorkennis Economieredacteuren nemen je mee in de discussies die zij op de redactie voeren over actuele ontwikkelingen

Inschrijven Dit is maar één van de 34 voorstellen in het „programma voor economische opleving (Aufschwung) en werkgelegenheid” van de regering, die verder gaan over, onder meer, lastenverlichting voor lage en middeninkomens en over verruiming van zondagse openingstijden voor bakkerijen (verse Brötchen!).

Massaal banenverlies Voorstellen die minder tot de dagelijkse verbeelding spreken, maar wel een stuk belangrijker zijn, draaien om het keren van het tij voor de Duitse exportindustrie. Die is al decennia dé bron van de Duitse welvaart, maar zit nu zwaar in de problemen. De industrieproductie daalt al jaren en ligt nu zo’n 13 procent onder het niveau van voor de pandemie. Berichten over massaal banenverlies zijn aan de orde van de dag. Volkswagen wil wereldwijd 100.000 gaan schrappen, zo werd twee weken geleden bekend; in Duitsland moeten vier fabrieken dicht. Deze donderdag spreekt de raad van toezicht van VW daarover, die voor de helft bestaat uit werknemersvertegenwoordigers.

Deze week moet ook meer duidelijkheid brengen over hoe de economie van industrie-exportland Duitsland het nu doet. Het Internationaal Monetair Fonds publiceert woensdag een tussentijdse bbp-raming voor belangrijke economieën. In Duitsland zelf wordt gerekend op een magere 0,5 procent bbp-groei dit jaar (dit na krimp in 2023 en 2024, gevolgd door minieme groei van 0,2 procent in 2025).

De Duitse economische malaise is een thema waar we bij NRC scherp op letten. Niet alleen omdat Duitsland de grootste economie van Europa is, en de grootste handelspartner van Nederland, maar omdat er politiek gezien in het land iets fundamenteels aan het gebeuren is. De radicaal-rechtse AfD is inmiddels de grootste partij in de peilingen en de economische zorgen van de Duitsers lijken daaraan bij te dragen.

Waar zit nu precies de reden van die stagnatie? Daarover wordt nu door economen hevig gedebatteerd. En: hoe passen de plannen van de Merz-regering daarin?

China als boeman Eerst even het economendebat in vogelvlucht. Voor het onderpresteren van de Duitse economie worden de volgende oorzaken het vaakst genoemd, in willekeurige volgorde: de hoge energieprijzen waarmee Duitse bedrijven kampen, een gebrek aan innovatie, een gebrek aan investeringen, moordende en oneerlijke Chinese concurrentie en knellende bureaucratie. Waar de nadruk moet liggen, daar denken economen verschillend over.

Een recent artikel dat nogal wat stof heeft doen opwaaien is van de Nederlandse econoom Sander Tordoir, woonachtig in Berlijn (waar ik hem begin 2025 sprak). Met de Amerikaanse econoom Brad Setser schreef hij in mei dat Duitsland vooral lijdt onder de „China-schok 2.0”. De neergang van de Duitse industrie, betogen ze, is het ergst in sectoren die blootgesteld zijn aan Chinese concurrentie (auto’s, machines, chemie). Duitse bedrijven worden „weggedrukt” door China, dat zijn groeimodel eenzijdig op export heeft gebaseerd, zijn industrie spekt met staatsubsidies en de wisselkoers van zijn munt kunstmatig laag houdt.

Tordoir en Setser bepleiten het assertiever inzetten van invoerheffingen tegen China en ook een sterkere Europese industriepolitiek. Naar verluidt belandde het rapport van Tordoir en Setser ook op het bureau van bondskanselier Merz, die de laatste tijd opvallend kritisch is over China, een land dat tot voor kort in Duitsland vooral gold als aantrekkelijke afzetmarkt. Je ziet die kritische toon ook in het hervormingspakket van vorige week. „Robuuste bescherming tegen oneerlijke handelspraktijken” is nodig, staat er. De goede verstaander weet dat het hierbij vooral gaat om China.

Huisgemaakte problemen Tegenover het ‘China-schok’-kamp staan economen die de nadruk leggen op het „huisgemaakte” karakter van de Duitse problemen. Het Kiel Institut, een gerenommeerd onderzoeksinstituut, deed twee weken geleden een duit in het zakje. Economen van het instituut ontkennen de snelle opmars van China als industriële grootmacht niet, maar merken wel op dat landen als Zwitserland, Zuid-Korea en de VS er beter in slagen de Chinese het hoofd te bieden dan Duitsland. Twee derde van het verlies aan Duits marktaandeel op de wereldmarkt, zeggen ze, moet worden verklaard door factoren anders dan ‘China’.

Het Kiel Institut noemt onder meer op de gebrekkig functionerende Europese interne markt en de hoge energieprijzen in Duitsland als andere mogelijke verklaringen. Innovatie en investeringen in nieuwe technologie zouden daardoor uitblijven. Invoerheffingen, schrijven ze, kunnen dit probleem niet verhelpen. „Verdieping van de interne markt en grootschalige investeringen” zijn nodig, een frase waarin we de echo van Mario Draghi weer eens horen.

Ook de economisch historicus Adam Tooze houdt de Duitsers zelf een spiegel voor. Bij de verdringing van Duitse automerken door Chinese (elektrische) auto’s wordt gewezen op de grote staatssubsidies die Chinese automakers ontvangen, schrijft Tooze. En inderdaad, die zijn fors. Maar Duitsland had evenveel geld in zijn auto-industrie kunnen investeren als China, betoogt hij in zijn lezenswaardige nieuwsbrief. Die hadden kunnen worden betaald uit de enorme winsten die de Duitse auto-industrie tot voor kort nog haalde. In plaats daarvan werden die winsten „uitbetaald aan aandeelhouders in de vorm van dividenden”. In alleen het jaar 2023 ging het om 31 miljard euro aan dividend. Tooze oppert dat autobedrijven kunnen worden verplicht een minimumgedeelte van hun winsten te investeren, in plaats van door te sluizen naar aandeelhouders.

Made in Germany In de plannen van de Duitse coalitie is het punt van investeren in innovatie niet afwezig. Het eerder afgesproken „Deutschlandfonds”, een groot investeringsfonds van de coalitie, moet worden versterkt. „Technologieën van de toekomst” moeten worden „ondersteund”, onder meer in de autoindustrie en de chip- en batterijproductie. „Made in Germany”, is het devies.

Het punt dat Tooze aansnijdt wordt door de Duitse coalitiepartijen vooralsnog wijselijk vermeden. (Auto-)bedrijven dwingen tot investeren − dat zou behoorlijke overheidsinmenging betekenen in de bedrijfsvoering. En dus héle stekelige gesprekken kunnen opleveren met het bedrijfsleven.

Oproep aan lezers: wat vinden jullie, moeten bedrijven in Europa worden gedwongen tot investeringen als ze dat te weinig doen? Mail me op [email protected].

Geef cadeau

Deel

Mail de redactie Duitsland Het langverwachte portret van Angela Merkel is er. Wat vertelt het ons? 1 dag geleden

Op de NAVO-top in Ankara is Europa meer bezig met Trump dan met de dreiging uit Rusland 3 juli 2026

Aanbevolen voor jou Een Deense spermabank mikt op Nederlandse donoren met billboards. ‘Nee, die man op de poster is zelf geen donor: dat is een fotomodel’ 17 uur geleden

Veiligheid was nooit een probleem tijdens het WK in Mexico, door een enorme politieoperatie 18 uur geleden

De ploeg van Vingegaard is slimmer dan die van Pogacar, zo blijkt in het openingsweekend van de Tour 13 uur geleden

Een spic en span Turkije ontvangt de NAVO-top, maar achter de schermen ziet het er minder mooi uit 3 juli 2026

Wat doet het met mensen als hun woonplaats van de kaart geveegd wordt? 'Dan word je heel erg kwaad op zo’n burgemeester en wethouder, terwijl die er ook niet alles aan kunnen doen' 3 juli 2026

Popfestival Down The Rabbit Hole heeft geen megasterren nodig om te slagen 17 uur geleden

De journalistieke principes van NRC

Skip to Main Content Skip to... Select

Explore Our Brands

Subscribe Sign In Economy China Is Devastating the Last Stronghold of German Industry Midsize companies that employ millions of workers are now shedding jobs and relocating overseas to cut costs By Tom Fairless July 3, 2026 10:00 pm ET

A worker pours a copper alloy bar in a melting furnace at a tube plant. Specialized manufacturers like this tube plant in the city of Menden have long been a pillar of Germany's economy. Sascha Schuermann/AFP/Getty Images FRANKFURT—For decades, thousands of niche, world-class manufacturers that form the backbone of the German economy relied on an unassailable moat: unmatched quality. Now that moat is drying up.

The Mittelstand—a broad tier of midsize manufacturers, mainly specialized in capital and intermediate goods and reliant on exports—once thrived by making machines for factories everywhere. But China is now closing the quality gap and offering prices as low as half those of their European rivals.

Copyright ©2026 Dow Jones & Company, Inc. All Rights Reserved. 87990cbe856818d5eddac44c7b1cdeb8