C2025-09

359 bookmarks
Custom sorting
Bewapenings-enthousiasme kan maar beter onbehaaglijk blijven voelen
Bewapenings-enthousiasme kan maar beter onbehaaglijk blijven voelen

Direct naar artikelinhoud Website logo

Voorpagina Editie Best gelezen Rubrieken

Column Bewapenings-enthousiasme kan maar beter onbehaaglijk blijven voelen Dit artikel is geschreven door Leonie Breebaart columnist

Gepubliceerd op 11 september 2025

Bewaren Delen De NOS-reportage die ons op 9 september meenam naar een Londense wapenbeurs klonk misschien iets te positief. Jarenlang zaten wapens in het ‘verdomhoekje’, begrepen we, maar nu is die business weer booming! Raketten, drones, tanks en ‘slimme technologie’ – even wekten ze zo de indruk niet meer te zijn dan leuke, zij het vrij dure hebbedingetjes.

Bestel nu op Odido.nl. Dunner, lichter, stijlvoller. De Galaxy Z Fold7.

Advertentie van: Odido Shop nu Blijf op de hoogte Krijg een melding bij belangrijke artikelen van Opinie.

Quote van . Al die raketten en drones lijken soms niet meer dan leuke, dure hebbedingetjes Terwijl wapens toch eigenlijk bedoeld zijn om ‘zoveel mogelijk mensen dood te maken’, zoals Ilyaz Nasrullah het donderdag formuleerde. Terecht bekritiseerde hij in zijn column de kritiekloze inzet van (AI-)technologie en vooral van techneuten in de op volle toeren draaiende oorlogsindustrie.

Maar vervolgens poneerde hij dat defensie eigenlijk gewoon een eufemisme is voor oorlog. En daar klopte iets niet, vond ik. Alsof Trumps actie om het ‘ministerie van Defensie’ om te dopen tot ‘ministerie van Oorlog’ weinig om het lijf had. Inderdaad is het enthousiasme waarmee de wapenindustrie wordt omarmd moeilijk te verdragen, maar dat ‘defensie’ iets anders is dan ‘oorlog’ lijkt me nou juist een inzicht om in deze duistere tijden stevig vast te houden.

Massamoord onder de vlag van zelfverdediging Want die term ‘defensie’ staat ergens voor, namelijk voor de belofte dat we wapens niet willen gebruiken om andere landen binnen te vallen (zoals Trump wél graag wil). En dat we die straaljagers, tanks en drones wel moeten aanschaffen als we onszelf en de Europese bondgenoten willen beschermen, zoals dinsdagnacht wel vrij duidelijk werd, nadat boven Polen Russische drones waren gesignaleerd. De Navo-reactie bleef binnen de definitie van ‘defensie’ en dus van gerechtvaardigde zelfverdediging.

Niet dat die term ‘defensie’ niet verschrikkelijk misbruikt kan worden. Tenslotte zien we nu al jarenlang hoe Netanyahu precies dát doet. Na 7 oktober mocht Israël zich verdedigen, maar het gebruikte vervolgens alle kieren in het oorlogsrecht om onder de vlag van zelfverdediging massamoord te rechtvaardigen. Daar zijn we inderdaad flink ingestonken.

Zoals de historicus Keith Lowe al lang voor de Gaza-oorlog opmerkte in The Fear and the Freedom (2017), interpreteert Israël élke aanval op landgenoten als een poging om álle Joden van de kaart te vegen, als een nieuwe Holocaust-in-the-making, wat in de ogen van gehersenspoelde Israëliërs kennelijk rechtvaardigt om de ‘bedreiging’ uit voorzorg maar vast compleet uit te moorden. Genocide onder het mom van ‘defensie’.

Moreel noodrecht Maar dat de term ‘defensie’ misbruikt wordt, en dat Europa nog steeds niet bereid is Israëls vernietigingsmachine te stoppen, lijkt me alleen maar meer reden om de betekenis van termen als ‘defensie’ of ‘afschrikking’ te blijven bewaken, en het oorlogsrecht te respecteren.

Zeker: afschrikking betekent dat je in principe bereid bent iets verschrikkelijks wraakzuchtigs te doen (Moskou platleggen?) als de vijand zo dom is om jou aan te vallen (Warschau bombarderen?). Die dreiging met vernietiging kun je zien als een ‘moreel noodrecht’, zoals ethicus Govert den Hartogh schrijft in een artikel over nucleaire afschrikking in Filosofie en Praktijk. ‘Je moet je er alleen niet al te behaaglijk bij gaan voelen, je moet dat noodrecht wel blijven zien voor wat het is.’ Als wat dan? Nou, als een recht dat je alleen in nood en met grote tegenzin inzet.

Bewapenings-enthousiasme (“Kijk eens wat we kunnen!”) kan dus inderdaad maar beter onbehaaglijk blijven voelen, zodat het niet gaat overhellen naar wraaklust of naar agressie die de term ‘defensie’ alleen nog maar als dekmantel gebruikt.

Leonie Breebaart is redacteur van Trouw. Ze schrijft twee keer per week een column. Lees haar columns hier terug.

Help ons door uw ervaring te delen: Feedback geven Ook interessant voor u Op basis van bovenstaand artikel

Column De wereld wordt een speelbal van lokale potentaten

Schoof tegen Kamer: Niets toegezegd over militairen in Oekraïne

Column Wil je nadenken hoe je zoveel mogelijk mensen kunt ombrengen?

Column Troost het geweer de soldaat, of omgekeerd?

Interview Oud-hoogleraar Fania Oz: ‘Zonder de zionistische beweging was ik er niet geweest. En mijn vader ook niet.’

Wilt u iets delen met Trouw? Tip hier onze journalisten Algemeen Over ons Opiniestuk insturen Privacystatement Abonnementsvoorwaarden Gebruiksvoorwaarden Toegankelijkheidsverklaring Cookiebeleid Privacy-instellingen Auteursrecht Colofon Service Klantenservice Bezorgklacht indienen Bezorging pauzeren Bezorging wijzigen (Bezorg)adres wijzigen Adverteren Losse verkoop Meer Trouw Abonneren Nieuwsbrieven Krant Webwinkel RSS-feeds Facebook Android apps iOS apps Navigeer Columnisten Recensies Archief Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar [email protected].

Trouw is onderdeel van DPG Media.

KvK Nummer: 34172906 | BTW Nummer: NL810828662B01

© 2025 DPG Media B.V. Alle rechten voorbehouden

·trouw.nl·
Bewapenings-enthousiasme kan maar beter onbehaaglijk blijven voelen
De Russische drones laten de gaten in de luchtafweer van de Navo zien
De Russische drones laten de gaten in de luchtafweer van de Navo zien
De Navo beschikt maar over een fractie van de luchtafweer die nodig is bij een grote Russische aanval. En tegen drones zijn de bondgenoten slecht opgewassen. ‘Je zult hier versneld in moeten investeren.’
·trouw.nl·
De Russische drones laten de gaten in de luchtafweer van de Navo zien
Onjuiste berichten die jodenhaat bevorderen
Onjuiste berichten die jodenhaat bevorderen
Bericht van Alfons van Vliet (pastor PKN) op LinkedIn met afbeelding van artikel (bron onbekend): "Zó werkt de leugen.. En logisch (?) dat talloze mensen denken: "Het Vaticaan, een VS ambassadeur, het Nederlands Dagblad (, de Verenigde Naties, internationale hulporganisaties etc.) zullen toch wel gelijk hebben!"? Nee dus...."
·up.raindrop.io·
Onjuiste berichten die jodenhaat bevorderen
Carlijn van Esch (Volkskrant): Vrijheid zonder eerlijk delen
Carlijn van Esch (Volkskrant): Vrijheid zonder eerlijk delen

Een militaire coup wordt in Nederland meestal gezien als iets slechts, maar voor veel Gabonezen was het een ware bevrijding! Afgelopen maanden heb ik in dit Centraal-Afrikaanse land ervaren hoe een coup meer vrijheid, meer democratie en vooral veel nieuwe energie kan brengen. Op 30 augustus vierde Gabon 'Bevrijdingsdag' op de tweede verjaardag van de coup. Ik schreef erover voor de Volkskrant

https://lnkd.in/daT8iWJ4

·up.raindrop.io·
Carlijn van Esch (Volkskrant): Vrijheid zonder eerlijk delen
Jesaja 55 - NBV21 - www.debijbel.nl
Jesaja 55 - NBV21 - www.debijbel.nl

Jesaja 55 Een eeuwigdurend verbond 1Hierheen! Hier is water, voor ieder die dorst heeft. Kom, ook al heb je geen geld. Koop hier je voedsel en eet. Kom, koop voedsel zonder geld, koop wijn en melk zonder betaling. 2Waarom geld betalen voor iets dat geen brood is, je loon besteden aan wat niet verzadigen kan? Luister aandachtig naar Mij, en je zult ruimschoots te eten hebben en genieten van een overvloedig maal. 3Leen Mij je oor en kom bij Mij, luister, en je zult leven. Ik sluit met jullie een eeuwigdurend verbond, als blijvende bevestiging van mijn liefde voor David. 4Hem heb Ik aangesteld als getuige voor de volken, als vorst en heerser over de naties.

·debijbel.nl·
Jesaja 55 - NBV21 - www.debijbel.nl
Voorlopige hechtenis kroongetuige Marengo-proces geschorst
Voorlopige hechtenis kroongetuige Marengo-proces geschorst
Amsterdam, 09 september 2025 Vandaag is het verzoek tot schorsing van de voorlopige hechtenis van de verdachte en tevens kroongetuige in het Marengo-proces, Nabil B., onder bijzondere voorwaarden toegewezen.
·rechtspraak.nl·
Voorlopige hechtenis kroongetuige Marengo-proces geschorst
‘Gebruik nooit je echte naam’ - ervaringsdeskundigen starten spreekuur voor makers van seksuele content - NRC
‘Gebruik nooit je echte naam’ - ervaringsdeskundigen starten spreekuur voor makers van seksuele content - NRC
Hulplijn: Op platforms als OnlyFans verkopen ook Nederlanders seksuele content. Het werk kan lucratief zijn, maar ook psychisch zwaar. Een nieuw spreekuur in Amsterdam moet makers wegwijs maken. „Meiden die overwegen op OnlyFans te beginnen, denken er veel te licht over.”
·nrc.nl·
‘Gebruik nooit je echte naam’ - ervaringsdeskundigen starten spreekuur voor makers van seksuele content - NRC
Meer OV in de provincie Utrecht
Meer OV in de provincie Utrecht
De nieuwe dienstregeling voor het Utrechtse openbaar vervoer is vastgesteld. De nieuwe dienstregeling start op 14 december 2025.
·provincie-utrecht.nl·
Meer OV in de provincie Utrecht
Nederlandse F-35’s halen Russische drones boven Polen neer
Nederlandse F-35’s halen Russische drones boven Polen neer
Poolse en Nederlandse gevechtsvliegtuigen hebben afgelopen nacht boven Polen Russische drones neergehaald. De onbemande toestellen waren het NAVO-luchtruim binnengedrongen.
·rijksoverheid.nl·
Nederlandse F-35’s halen Russische drones boven Polen neer
Advies aan kabinet: hou het mondiale zuiden te vriend
Advies aan kabinet: hou het mondiale zuiden te vriend
Nederland moet veel meer samenwerken met landen in Afrika, Zuid-Amerika en Azië, zegt de officiële adviseur van de regering. Anders verdampt de invloed van Europa.
·fd.nl·
Advies aan kabinet: hou het mondiale zuiden te vriend
Lees dit artikel via RTV Utrecht
Lees dit artikel via RTV Utrecht
De zeehond die al drie dagen rondzwemt in Utrecht, kan nog wel een jaar in de stad blijven. Zolang hij normaal zeehondengedrag blijft vertonen is er volgens Sander van Dijk van Zeehondencentrum Pieterburen geen reden tot zorg.
·rtvutrecht.nl·
Lees dit artikel via RTV Utrecht
A Better Way for Europe to Guarantee Ukraine’s Security: How European Forces—and NATO Resources—Can Make the Country Stronger
A Better Way for Europe to Guarantee Ukraine’s Security: How European Forces—and NATO Resources—Can Make the Country Stronger

A Better Way for Europe to Guarantee Ukraine’s Security How European Forces—and NATO Resources—Can Make the Country Stronger Ivo H. Daalder September 10, 2025 A Ukrainian government building damaged in a Russian strike, Kyiv, September 2025 A Ukrainian government building damaged in a Russian strike, Kyiv, September 2025 Serhii Korovainyi / Reuters IVO H. DAALDER is Senior Fellow at Harvard’s Belfer Center for Science and International Affairs and served as U.S. Ambassador to NATO from 2009 to 2013.

In the weeks since U.S. President Donald Trump’s Alaska summit with Russian President Vladimir Putin, two things have become clear. One is that convincing Russia to end the war is proving much harder than Trump expected. Days after his meeting with Putin, Russia launched one of the largest-ever attacks against Kyiv, employing nearly 600 drones and several dozen missiles; and on September 7, it launched an even bigger drone and missile assault, hitting for the first time a major government building in the capital. A second is that providing Ukraine with the post-cease-fire security guarantee it has long insisted on as part of any resolution to the war is more important than ever. Although Kyiv’s ultimate security rests with maintaining a strong and capable military, Ukraine must also be reassured that European countries and the United States have its back—and Moscow must be convinced that any resumption of war would involve a conflict with NATO countries.

The best and strongest guarantee of Ukraine’s security would be membership in NATO, but Trump has ruled this out. The administration has also stated that Europe, not the United States, should bear the primary burden of any guarantees, declining to promise any specific form of U.S. involvement. This has left European leaders scrambling to produce a formula that could provide what is needed. One essential step was taken in September, when French President Emmanuel Macron announced that 26 Western allies were prepared to support Ukraine “by land, sea, or air” once the fighting stops. But the details of these contributions remain vague, given that so far only Britain, Estonia, France, and Lithuania have publicly pledged to put forces on the ground in Ukraine.

Europe’s quandary is how to turn its determination to reassure Ukraine into a tangible reality. To do so, European leaders will need to ensure that Ukrainian forces are as strong and capable as possible, and draw on the resources of NATO to support those forces, even if outright membership in the alliance is out of the question.

European leaders need to accept the present situation: when it comes to tangible security guarantees for Ukraine, they will be on their own. Any U.S. contribution will be minimal at best. Supporting Ukraine’s military and deploying significant forces in and around Ukraine as part of a NATO operation offers the best way to reassure Kyiv that Europe’s commitments are real. This will not be easy, but doing so is essential to developing a credible path toward ending the war and to ensuring Ukraine’s security. Ultimately, a strong, free, and independent Ukraine is essential for Europe’s own security.

STEEL PORCUPINE To develop effective, long-term security arrangements for Ukraine, European leaders need to focus on three complementary elements. First, they should recognize the importance of Ukraine’s own formidable military and the extraordinary commitment of its people to Ukraine’s sovereignty and independence. These strengths are at the core of Ukraine’s ability to ensure its security and require European support to be sustainable over time. Next, European countries should be prepared to deploy substantial ground, air, and naval forces in and around Ukraine to assist its armed forces in case of a renewed attack. Such a commitment would send an unmistakable signal to Russia that Ukraine’s security represents Europe’s first line of defense. Finally, a true security guarantee will come only when Ukraine is fully integrated into European institutions—including the European Union and, eventually, NATO.

Any agreement with Russia to end the war must preserve all three of these pillars. That means a peace deal cannot impose any limits on Ukraine’s armed forces or its sovereignty and independence. Any deployment of European forces in Ukraine, moreover, is a matter for Kyiv and its European partners, not Moscow, to decide. And Russia cannot have any say over Ukraine’s future security alignments or membership in European and other institutions. Russia, no doubt, will object vehemently to these principles. Denying Ukraine each of these security components has been a core objective of the Kremlin’s war. This is why an end to the fighting is not currently in sight. But if the economic and human costs of war continue to rise, Ukraine and Russia could well decide to stop fighting and agree to a cease-fire or even a more formal armistice. Even in that case, however, each of these three elements of a Ukrainian security guarantee will need to be pursued.

With nearly a million troops and deep warfighting experience, Ukraine provides its own strongest security guarantee. For Europe, then, a key challenge is to harden Ukraine’s defenses to turn it into a “steel porcupine,” as Europe’s top diplomat, Kaja Kallas, has suggested. In other words, Ukraine must be able to mount a powerful response to any future Russian aggression. To that end, Europe must continue to provide Ukraine with the advanced weapons—including advanced air defense systems, combat aircraft, and stand-off missiles—that it needs to defend itself against a larger Russian force. Although the Trump administration has made clear that it will no longer pay for Ukraine’s defense, Trump has welcomed the idea of European nations purchasing U.S. equipment on Ukraine’s behalf. Some of the first major purchases—including Germany and Norway buying additional Patriot air defense systems, and Denmark and the Netherlands buying nearly a thousand air-to-ground missiles—are already making their way to Ukraine.

Sustained European financial support for Ukraine’s own defense industry will as also be important. Ukraine’s defense industry can draw on a long history. For decades, Ukraine played a central part in building the Soviet war machine. And although its defense sector atrophied after Ukrainian independence in 1991, Russia’s full-scale invasion in 2022 jump-started that industrial base again. In 2024, Ukraine produced nearly $10 billion in defense equipment, a total that is expected to rise another 50 percent, to $15 billion, this year. Oleksandr Kamyshin, the former minister of strategic industry who now oversees Ukraine’s defense industry, has suggested that the country has the industrial capacity to produce $35 billion worth of defense equipment every year but is held back by a lack of funds. Providing those financial resources should therefore be a top priority for its European partners.

After three and a half years of war, Ukraine’s defense industry is far nimbler and more efficient than those of its European and U.S. counterparts. Take artillery shells. The United States is still struggling to produce one million shells a year, whereas Ukraine’s factories produced 2.5 million in 2024—a number set to grow further this year. Ukraine’s drone manufacturing has also surged: Ukraine produced two million first-person-view drones in 2024 and expects to hit five million this year. In addition, it has set a goal of manufacturing 30,000 long-range drones, 3,000 long-range cruise missiles, and hundreds of new ballistic missiles in the next year or so. European partners have been critical to these advances. European industry has played a vital role in boosting Ukraine’s defense production through joint ventures that provide technological know-how. Funding from both individual governments and the European Union has also helped expand production. By integrating Ukraine’s growing defense industry into Europe’s ballooning defense industrial base, European allies can help build strong foundations for Ukraine’s long-term security.

BOOTS AND BACKSTOPS In addition to building up Ukraine’s own military resources, European allies need to commit their own forces to establish long-term security for the country. Today, Ukraine’s armed forces are by far the largest and most battle-tested in Europe. Their strength means that deterring Russia from resuming the war—and supporting Ukraine’s defense if it does—will not require a large-scale European military deployment on Ukraine’s frontline. Ukraine can provide most of its own capabilities. Nevertheless, to provide credible security guarantees, Europe will need to make a substantial commitment of its own forces to support Ukraine and be prepared to assist in defeating a Russian attack.

That credibility depends on European deployments. At a minimum, European countries need to deploy four combat brigades—approximately 20,000 troops in total—to Ukraine, including a mixture of mechanized and infantry brigades. These should include mobile air defenses, long-range strike capabilities, and high-mobility forces that would be ready and able to fight Russian forces. In addition, European air forces should dedicate at least ten squadrons of combat airpower—some 200 combat aircraft—to secure Ukraine’s skies and protect ground forces from aerial attack. And a substantial European naval presence should be deployed in the Black Sea to secure Ukraine’s coast and sea lines of communication.

A reassurance force along these lines would constitute a substantial commitment by European countries. Thus far, France and the United Kingdom have taken the lead on pledging troops, with some Baltic nations now joining them. But other European countries, including Poland and Germany, have been more hesitant. Warsaw and Berlin have said that they want to keep forces focused on current defense missions, which in Germany’s case includes the soon-to-be-perman

·foreignaffairs.com·
A Better Way for Europe to Guarantee Ukraine’s Security: How European Forces—and NATO Resources—Can Make the Country Stronger