Het Financieele Dagblad Open in Google Play Store Bekijk
12:38 ECB-topfunctionaris: ‘Duitsers moeten verzet staken tegen bankenfusie’
Rutger Betlem
Een filiaal van Commerzbank in de Duitse stad Freiburg. Foto: Antonio Pisacreta/ANP In het kort ECB-vicepresident tegen Duitsers: stop verzet tegen bod UniCredit op Commerzbank. Grotere EU-banken zijn nodig om te kunnen concurreren met VS, stelt de toezichthouder. ECB dringt aan op spaar-, investerings- en bankenunie in de Europese Unie. De Duitsers moeten hun verzet tegen het vijandige overnamebod op Commerzbank door UniCredit staken, vindt een hoge ECB-functionaris. Volgens scheidend vicepresident Luis de Guindos is de tegenwerking niet in lijn met de gedachte van één Europese markt.
De oproep van de ECB is niet nieuw, maar niet eerder was de toon zo duidelijk. ‘Je kunt als regering niet beweren dat je voor de spaar- en investeringsunie bent, als je tegelijkertijd een mogelijke fusie blokkeert’, stelt De Guindos in de Financial Times.
UniCredit aast al ruim achttien maanden op de Duitse Commerzbank. De Italianen hebben in die periode een belang van 30% in de bank verworven. Afgelopen week richtte UniCredit zich rechtstreeks tot de aandeelhouders van Commerzbank met een bod op de resterende stukken. De Italianen waarderen de Duitse bank op €35 mrd.
De uitlatingen van De Guindos vallen pal in de acceptatieperiode, een onmiskenbaar signaal aan de aandeelhouders die over de overname beslissen.
Verzet tegen overname Commerzbank en de Duitse regering, die een belang van 12% in het bedrijf houdt, verzetten zich hevig tegen de avances uit Italië. Volgens bondskanselier Friedrich Merz en het management van de bank is UniCredit te agressief in zijn aanpak. Merz zei eerder: ‘Duitsland heeft grotere banken nodig, maar dat betekent niet dat iedere overnamepoging met open armen ontvangen wordt.’
Die houding is niet uniek voor de Duitsers, zegt De Guindos tegen de FT. ‘Er zijn meer Europese lidstaten die zich bemoeien met zakelijke beslissingen. Het gebeurt overal en ondermijnt de geloofwaardigheid van de spaar- en investeringsunie.’ Hij noemt de Duitse markt ‘extreem gefragmenteerd’ en zegt dat er ‘grote economische uitdagingen’ zijn.
De Guindos zit enkele weken voor het einde van zijn termijn als topfunctionaris bij de ECB. Hij kan vrijuit spreken.
De toezichthouder publiceerde een maand terug een persbericht waarin het oproept tot een single market om de concurrentiekracht van banken te verbeteren. ‘Concurrentievermogen ontstaat door harmonisatie, integratie en schaalvergroting, niet door deregulering. Het concurrentievermogen wordt momenteel belemmerd door onnodige complexiteit en fragmentatie tussen landen’, aldus de ECB.
Grote banken noodzakelijk De toezichthouder is een voorstander van grotere banken vanwege de schaalvoordelen. Grote banken worden beter gewaardeerd door de markt en kunnen goedkoper kapitaal aantrekken. Dat is volgens De Guindos noodzakelijk om te concurreren met Amerikaanse banken.
Daarbij speelt ook de soevereiniteitsdiscussie. Europa wil onafhankelijk worden van andere landen op het gebied van defensie, energie en AI. Projecten op deze terreinen komen niet van de grond zonder de inmenging van Amerikaanse financiering.
De ECB wil deze zogenoemde soevereiniteitsparadox, waarbij Amerikaans geld nodig is om los te komen van Amerikaanse technologie, oplossen door een spaar- en investeringsunie op te tuigen. Ook wil de toezichthouder dat de verschillende nationale depositogarantiestelsels geïntegreerd worden, beter bekend als de bankenunie. Daardoor zou kapitaal vrijer kunnen bewegen tussen lidstaten. Nu moeten Europese banken zich aan strengere kapitaaleisen houden dan banken van buiten Europa.
Voormalig DNB-directeur en ECB-bestuurslid Frank Elderson zei eerder dit jaar in NRC: ‘Iedere dag dat we de bankenunie niet vervolmaken, schieten we onszelf in de voet. Zorg er nu voor dat zakendoen tussen Finland en Portugal geen verschil kent met zakendoen tussen Zeeland en Friesland.’
De Guindos wordt opgevolgd door Boris Vujcic, nu nog gouverneur van de Kroatische centrale bank.
Tijdelijk 35% korting op FD Digitaal Lees onbeperkt de journalistiek van het FD: van economie en bedrijfsleven tot politiek en innovatie. Bekijk aanbieding Lees ook
Commerzbank schrapt extra banen om avances UniCredit af te slaan Gerelateerde onderwerpen Commerzbank Overname UniCredit Banken
Toon meer Laatste nieuws 19:02 Techbedrijf Bird schrapt 20% van de banen 18:49 Duits TKMS wil geen biedingenstrijd rond German Naval Yards 18:35 EU voert sancties in tegen gewelddadige Israëlische kolonisten op Westelijke Jordaanoever 18:13 Sony koopt muziekcatalogus van Blackstone 17:54 ACM: tankstations verdienen niet extra ondanks hogere pompprijzen Lees al het laatste nieuws Meer financiële markten
2 min leestijd • Bartjens Qua cash legt Philips het af tegen de concurrentie
4 min leestijd Alphabet zit Nvidia op de hielen als ’s werelds waardevolste bedrijf
6 min leestijd • Analyse Lagarde vindt invoering digitale euro te lang duren
2 min leestijd • Marktbewegingen Prosus doet opeens zaken met een activist bij Delivery Hero
Over FD
Algemeen
Service
Producten
Van onze partners
Meer van FDMG KVK-nummer: 33176422 BTW-nummer: NL006407122B01 Versie-nummer: 2188289 © 2026 Het Financieele Dagblad B.V. – alle rechten voorbehouden.
Lees het volledige artikel: https://fd.nl/financiele-markten/1596144/ecb-topfunctionaris-duitsers-moeten-verzet-staken-tegen-bankenfusie?utm_medium=email&utm_source=nieuwsbrief&utm_campaign=fd-avondnieuwsbrief&utm_content=1352435_52161_20260511&utm_term=A
Binnenland Buitenland Politiek Economie Bizar Wetenschap Reizen Opinie Quiz Bloemen op de plek in Leiden waar de 15-jarige Rosalie overleed. Bloemen op de plek in Leiden waar de 15-jarige Rosalie overleed. © AS Media Bloemen op de plek in Leiden waar de 15-jarige Rosalie overleed. Familie reageert na overlijden Rosalie (15) bij halve marathon Leiden: ‘Organisatie treft geen enkele blaam’ Het meisje dat zondag overleed bij de halve marathon in Leiden is de 15-jarige Rosalie. De familie van het meisje laat in een verklaring weten dat ze over enkele weken 16 jaar zou worden en dat de inschrijving de eigen verantwoordelijkheid van de familie was. ‘De organisatie treft - wat de ouders van Rosalie betreft - geen enkele blaam.’
Thomas Bosman Thomas Bosman Nieuwsredacteur 11 mei 2026, 17:28 Laatste update: 18:56 De tiener uit Oegstgeest raakte zondag onwel tijdens haar deelname aan de halve marathon in Leiden. De hulp mocht niet meer baten: ze overleed ter plekke. ‘Haar familie is in shock en kan nauwelijks bevatten dat hun dochter en zusje er niet meer is’, schrijft de familie in een verklaring via hulporganisatie Namens de Familie.
Lees ook Zondag 10 mei rond 12.00 uur werd een marathonloper onwel aan de Herensingel in Leiden. Verslagenheid om overlijden meisje (15) bij marathon Leiden: ‘Ze was een toppertje en bijzonder mens’
Een persoon is onwel geworden tijdens de marathon van Leiden. met video Meisje (15) overleden na onwelwording tijdens halve marathon in Leiden
Met de uitgegeven verklaring willen zij bekenden en onbekenden ‘bedanken voor hun steun en medeleven’, zegt de familie, die Rosalie omschrijft als een ‘lieve, sportieve en ambitieuze’ tiener. ‘Op school en in haar sport deed ze alles met veel aandacht en toewijding. Ze was atletisch en zeer sportief. Ze heeft eerder lange afstanden gelopen en had zich goed voorbereid op het lopen van een halve marathon.’
‘Geen twijfel over deelname’ In haar nabije omgeving zou niemand twijfels hebben gehad over haar deelname, ondanks dat de minimumleeftijd voor de halve marathon 16 jaar is. ‘Rosalie zou over minder dan een maand 16 jaar worden’, klinkt het in de verklaring. ‘Het was de eigen verantwoordelijkheid van de familie dat ze zich inschreef. De organisatie treft - wat de ouders van Rosalie betreft - geen enkele blaam.’
Mis nooit meer het laatste nieuws
Krijg een melding bij belangrijk nieuws over Alphen.
De organisatie van de Leiden Marathon liet zondag al weten dat de minimumleeftijd voor deelname 16 jaar is. Daar is geen controle op. ‘Ons systeem gaat uit van de leeftijd die deelnemers zelf opgeven’, zei Tjeerd Scheffer van de organisatie.
Doodsoorzaak nog niet duidelijk De familie meldt maandag dat de doodsoorzaak van het meisje op dit moment nog niet duidelijk is. Ze ‘hopen dat daar nog duidelijkheid over komt’. ‘Voor nu is dat afwachten.’
Daarnaast bedankt de familie iedereen voor de steun en het medeleven na het noodlottige ongeval bij de hardloopwedstrijd. ‘In het bijzonder de sporters die tijdens de kidsrun en de 10 kilometer helaas niet meer in actie konden komen.’
Bloemen, kaarsjes en tekeningen op de plek waar de 15-jarige Rosalie overleed. Bloemen, kaarsjes en tekeningen op de plek waar de 15-jarige Rosalie overleed. © AS Media Op de plek waar het tienermeisje overleed, zijn maandag knuffels, bloemen en kaarsjes neergelegd. Ook hangt er een medaille van de marathon die zij nooit heeft mogen uitlopen.
‘Groot verdriet’ op haar school Eerder maandag schreef haar school, het Stedelijk Gymnasium Leiden, al dat ze ‘tot hun grote verdriet’ hadden gehoord dat Rosalie was overleden. ‘Rosalie zat in de vierde klas en was een getalenteerde leerling met veel vrienden en vriendinnen op school. Ze zal heel erg worden gemist. We leven enorm mee met de familie en vrienden van Rosalie.’
De school meldt dat leerlingen maandag door hun docenten en mentoren zijn opgevangen op school. Er is een herdenkingsplek voor Rosalie ingericht waar leerlingen en medewerkers stil kunnen staan bij het verlies en er is hulp aanwezig op school ‘voor mensen die dat nodig hebben’.
Lees ook:
Verslagenheid om overlijden meisje (15) bij marathon Leiden: ‘Ze was een toppertje en bijzonder mens’
Meisje (15) overleden na onwelwording tijdens halve marathon in Leiden
Hulpdiensten reanimeren tevergeefs deelnemer Leiden Marathon Hulpdiensten reanimeren tevergeefs deelnemer Leiden Marathon
42 seconden 00:42 LUISTER OOK naar onze dagelijkse nieuwspodcast Praat mee met AD
KIJK OOK naar onze populairste nieuwsvideo’s:
Eigenaar kledingzaak krijgt bewondering na beroving: 'Fijn om te horen' Eigenaar kledingzaak krijgt bewondering na beroving: 'Fijn om te horen'
2 minuten en 12 seconden 02:12 Meest bekeken nieuwsvideo’s 24 video's Applaus na eerste pinbetaling in vijftien jaar in Syrië 58 seconden00:58 Applaus na eerste pinbetaling in vijftien jaar in Syrië Hondius-kapitein over slachtoffers hantavirus: 'In onze gedachten' 45 seconden00:45 Hondius-kapitein over slachtoffers hantavirus: 'In onze gedachten' Fatbikebestuurder krijgt waarschuwing in Vondelpark vanwege nieuw verbod 1 minuut en 5 seconden01:05 Fatbikebestuurder krijgt waarschuwing in Vondelpark vanwege nieuw verbod Amersfoorts Fundahuis heeft wel heel opvallend interieur 31 seconden00:31 Amersfoorts Fundahuis heeft wel heel opvallend interieur Donyell Malen neemt bal netjes mee op de voet en scoort voor AS Roma 47 seconden00:47 Donyell Malen neemt bal netjes mee op de voet en scoort voor AS Roma Mikky Keetels loopt recordafstand bij internationale hardloopwedstrijd 1 minuut en 7 seconden01:07 Mikky Keetels loopt recordafstand bij internationale hardloopwedstrijd FC Barcelona heft beker na winnen van landstitel én El Clásico 47 seconden00:47 FC Barcelona heft beker na winnen van landstitel én El Clásico Bultruggen verbazen wetenschappers met pirouettes en ‘kaak-gapen' 59 seconden00:59 Bultruggen verbazen wetenschappers met pirouettes en ‘kaak-gapen' Drone filmt colonne historische militaire voertuigen in Alkmaar 48 seconden00:48 Drone filmt colonne historische militaire voertuigen in Alkmaar Vliegtuig met passagiers van MV Hondius komt aan in Eindhoven 52 seconden00:52 Vliegtuig met passagiers van MV Hondius komt aan in Eindhoven Dani Olmo legt de bal met de hak klaar voor Torres, die scoort 47 seconden00:47 Dani Olmo legt de bal met de hak klaar voor Torres, die scoort Rashford schiet bal perfect in de kruising vanuit vrije trap in El Clásico 43 seconden00:43 Rashford schiet bal perfect in de kruising vanuit vrije trap in El Clásico Rihanna laat tekening van kinderen op haar been tatoeëren 48 seconden00:48 Rihanna laat tekening van kinderen op haar been tatoeëren Nuis, Beune en Wennemars lopen wedstrijd voor onderzoek naar genezing dwarslaesies 1 minuut en 19 seconden01:19 Nuis, Beune en Wennemars lopen wedstrijd voor onderzoek naar genezing dwarslaesies Motor bungelt aan verkeerslicht na botsing met auto in Canada 38 seconden00:38 Motor bungelt aan verkeerslicht na botsing met auto in Canada Sylvia Geersen deelt beelden na vrijlating verloofde: 'Hou van jou' 44 seconden00:44 Sylvia Geersen deelt beelden na vrijlating verloofde: 'Hou van jou' Poetin over Oekraïneoorlog: 'Loopt op zijn einde' 1 minuut en 12 seconden01:12 Poetin over Oekraïneoorlog: 'Loopt op zijn einde' Brandweerman haalt nat pak om jonge ree uit sloot te redden in Nijkerk 47 seconden00:47 Brandweerman haalt nat pak om jonge ree uit sloot te redden in Nijkerk Hulpdiensten reanimeren tevergeefs deelnemer Leiden Marathon 42 seconden00:42 Hulpdiensten reanimeren tevergeefs deelnemer Leiden Marathon Geëvacueerde passagiers van cruiseschip Hondius stappen in bus 48 seconden00:48 Geëvacueerde passagiers van cruiseschip Hondius stappen in bus Eigenaar pakt dief aan in Hilversum 52 seconden00:52 Eigenaar pakt dief aan in Hilversum Feestende fans van Slavia Praag bestormen massaal het veld 43 seconden00:43 Feestende fans van Slavia Praag bestormen massaal het veld Terwint vs. Boom 1 minuut en 8 seconden01:08 Terwint vs. Boom Cruiseschip Hondius komt aan in haven Tenerife voor evacuatie 48 seconden00:48 Cruiseschip Hondius komt aan in haven Tenerife voor evacuatie Bekijk je aanbieding Genoten van je gratis dagpassen? Morgen onbeperkt verder lezen met 52% korting? Kies Digitaal.Speciaal voor jou als dagpas-lezer Lees meer Mysterieuze pieptoon houdt dorp wakker: ‘Het is doordringend en irritant’ Met geluid 4 Mysterieuze pieptoon houdt dorp wakker: ‘Het is doordringend en irritant’
Amsterdam is overlast fatbikes zat: vanaf vandaag gebiedsverbod actief in Vondelpark Amsterdam is overlast fatbikes zat: vanaf vandaag gebiedsverbod actief in Vondelpark
Zondag 10 mei rond 12.00 uur werd een marathonloper onwel aan de Herensingel in Leiden. Verslagenheid om overlijden meisje (15) bij marathon Leiden: ‘Ze was een toppertje en bijzonder mens’
Volgens Jeugdzorg was Bodine een probleemkind, zij draait het om: ‘Jeugdzorg beschadigt kinderen verder’ interview Volgens Jeugdzorg was Bodine een probleemkind, zij draait het om: ‘Jeugdzorg beschadigt kinderen verder’
Een persoon is onwel geworden tijdens de marathon van Leiden. met video Meisje (15) overleden na onwelwording tijdens halve marathon in Leiden
SGP weigert grof taalgebruik musical Flodder, maar andere politici uiten kritiek: ‘Wethouder is geen poortwachter’ 58 SGP weigert grof taalgebruik musical Flodder, maar andere politici uiten kritiek: ‘Wethouder is geen poortwachter’
Kaarten voor concertreeks Harry Styles in Amsterdam nu al voor bijna de helft van de prijs weg: ‘Overschat' 15 Kaarten voor concertreeks Harry Styles in Amsterdam nu al voor bijna de helft van de prijs weg: ‘Overschat'
Niet alles hoeft om het ‘grote ik’ te draaien op Moederdag column 16 Niet alles hoeft om het ‘grote ik’ te draaien op Moederdag
Koudste Hemelvaart in ruim 10 jaar op komst: ‘Ronduit fris en veel kans op regenbuien’ Koudste Hemelvaart in ruim 10 jaar op komst: ‘Ronduit fris en veel kans op regenbuien’
Tienduizenden mensen
Overslaan en naar de inhoud gaan
De overheid verandert Blijf bij met de Binnenlands Bestuur app
Download
Abonneer nu Binnenlands Bestuur Zoekopdracht
digitaal / nieuws Ook vroeger worstelde Nederland met afhankelijkheid Lessen uit de geschiedenis van de telegrafie.
Marjolein van Trigt 11 mei 2026 Digitale autonomie
De discussie over digitale soevereiniteit is verre van nieuw. In zijn proefschrift laat historicus Fons Borm zien dat het negentiende-eeuwse ‘wereldtelegraafnet’ Nederland voor vergelijkbare uitdagingen stelde.
Vacatures Adviseur Informatiebeheer Gemeente Haarlemmermeer Burgemeester Gemeente Dantumadiel Projectmanager (maatschappelijk vastgoed) HEVO Bekijk alle vacatures Na zijn afstuderen als historicus in 1981 belandde Fons Borm in de ict-sector. Voor zijn promotieonderzoek combineerde hij zijn interesse in de negentiende-eeuwse economische geschiedenis met zijn kennis van netwerken. ‘Ik wilde weten welke bijdrage technologie heeft geleverd aan de spectaculaire groei van de Nederlandse economie na 1850’, vertelt hij. ‘Telegrafie was het internet van de negentiende eeuw.’
In 2017 begon hij als buitenpromovendus bij de Universiteit Utrecht aan zijn onderzoek. Tegen de tijd dat hij ging schrijven, in 2024, zag hij onmiskenbare parallellen opduiken met de huidige tijd, waarin geopolitieke spanningen tussen de Verenigde Staten en China grote impact hebben op de Europese digitale soevereiniteit. ‘Mijn onderwerp heeft steeds meer weg van een historische les.’
Rivaliteit met Engeland In de negentiende eeuw bestond er rivaliteit tussen het Verenigd Koninkrijk, de dominante wereldmacht van dat moment, en het Duitse Keizerrijk. Vanaf 1871 liepen de spanningen hoog op, waarbij de zeekabels en telegrafie onderdeel werden van de geopolitieke strijd. Het Verenigd Koninkrijk deinsde er niet voor terug om economische druk, politieke spionage en militaire censuur in te zetten. Aan de andere kant van de wereld, in Nederlands-Indië, had Nederland te maken met Japan, dat in oorlogstijd zo nodig zeekabels vernielde. ‘Ook toen stond Nederland voor het dilemma hoe we onze neutraliteit en onze soevereiniteit konden versterken en behouden.’
Het telegraafnetwerk was in Nederland in handen van de staat. De binnenlandse telegrafiemarkt was gesloten voor buitenlandse aanbieders. In 1852 diende de liberale politicus Johan Rudolph Thorbecke de Wet tot Regeling van Gemeenschap door middel van elektromagnetische telegrafie in, beter bekend als de Telegraafwet. In de jaren daarvoor ging het matig met Nederland: het land was in 1839 bijna failliet gegaan en genoot nog weinig aanzien. ‘Volgens Thorbecke moest Nederland opnieuw worden uitgevonden, als een natiestaat waar alle burgers gelijke rechten en plichten hadden’, vertelt Borm.
Gerelateerde artikelen Kabinet lanceert visie op digitale autonomie Meer digitale autonomie? Rathenau Instituut geeft adviezen ‘Grijp regie op digitale infrastructuur’ ‘In dat kader had hij ook de visie om een elektronische publieke gemeenschap te creëren, door middel van de Rijkstelegraaf. De natie had een verantwoordelijkheid om te zorgen dat iedereen binnen Nederland op een gelijke manier toegang zou kunnen krijgen tot de elektronische gemeenschap. Als Thorbecke nu geleefd zou hebben, dan had hij vast gezegd dat het internet een Rijksdienst moest zijn.’
Gelijk speelveld Met de afschaffing van het afstandstarief in 1858 ontstond een nationaal gelijk speelveld: iedereen betaalde hetzelfde tarief voor een telegram van twintig woorden, ongeacht de afstand. Je zou dit kunnen zien als een voorloper van de digitale publieke ruimte. Tegen 1913 vond je vrijwel overal in Nederland op loopafstand een Rijkstelegraafkantoor. Dat gold ook voor andere Europese landen, waardoor de Rijkstelegraaf mensen in de hele wereld met elkaar in verbinding bracht, met grote gevolgen voor de handel. ‘Er was sprake van een wereldtelegraafnet,’ zegt Borm.
Het belangrijkste overheidsnieuws van de dag Schrijf je in voor de Binnenlands Bestuur nieuwsbrief
aanmelden In 1865 ontstond de Internationale Telegraaf Unie, waarbij alle Europese landen zich aansloten. In 1870 ging de Britse regering over tot het nationaliseren van private telegraafmaatschappijen en sloot het zich aan bij de Internationale Telegraaf Unie. Nederland wilde via deze organisatie voor heel Europa, inclusief het Verenigd Koninkrijk, afspraken maken over het internationale telegraafverkeer. Borm vertelt: ‘Het doel van de Nederlandse regering was neutraliteit en versterking van soevereiniteit, zowel in Europa als in Azië. Daarom had Nederland een voorkeur om multilaterale afspraken te maken en om zo veel mogelijk eigen zeekabels te hebben.’
Concessies doen aan soevereiniteit Dat ging tien jaar lang goed, totdat de spanningen tussen het Duitse Keizerrijk en het Verenigde Koninkrijk vanaf 1875 zo opliepen dat deze landen voortaan liever voor bilaterale afspraken kozen. ‘Nederland moest schipperen met het Duitse Keizerrijk en met het Verenigd Koninkrijk om zelf in controle te blijven, maar tegelijkertijd samen te werken met die twee rivalen,’ zegt Borm. ‘Nederland bleef het liefst zo veel mogelijk afzijdig van alle discussies, maar kon af en toe niet voorkomen dat er concessies moesten worden gedaan aan de soevereiniteit.’
Wat kunnen we leren van de Nederlandse worsteling van destijds? ‘Er bestaat zoiets als politieke technologie. In de economische wetenschappen is politieke economie een welbekend begrip. Economie gaat over de verdeling van de schaarste en we vinden het logisch dat de politiek praat over die verdeling. Zo moeten we ook gaan praten over politieke technologie, want technologie is te belangrijk om aan de markt over te laten. De politiek moet gaan nadenken over hoe zij technologie kan gebruiken voor het algemeen belang, net zoals Thorbecke heeft gedaan voor de telegrafie.’
Laag pitje Tegenwoordig bestaat er een breed scala aan technologische onderwerpen die strategisch zijn voor de continuïteit van de maatschappij: van internet en mobiele apparaten tot kunstmatige intelligentie. In Den Haag gaat de aandacht hier te weinig naar uit, zegt de it’er. Ook de politieke discussie over de bescherming van zeekabels staat nog altijd op een laag pitje. Borm verwijst naar een situatie in 1899, toen de Tweede Boerenoorlog uitbrak en de Britse regering besloot om militaire censuur in te stellen op de zeekabels tussen het Midden-Oosten en Zuid-Afrika.
‘Alle berichten die via de zeekabels op een particulier telegraafkantoor binnenkwamen in het plaatsje Aden in het Midden-Oosten [tegenwoordig in Jemen, red.] werden gecheckt door een Britse militair. Die bepaalde van ieder bericht of hij het wel of niet zou doorsturen. Het was een schok voor de wereld destijds, dat de bijna-monopolist op het gebied van zeekabels besloot om politiek in te breken in die particuliere omgeving. Het vrije verkeer was niet meer gegarandeerd.’
Zeekabels Een aantal Nederlandse ondernemers legde miljoenen guldens bij elkaar om in samenwerking met het Duitse Keizerrijk eigen zeekabels in Azië aan te leggen. Bij de start van de Eerste Wereldoorlog brak op Sumatra en Java paniek uit. Toegang tot zeekabels was cruciaal voor het functioneren van de plantage-economie. Hoe moest het nu met die samenwerking?
‘Het Duitse gedeelte van de zeekabels werd in augustus 1914 genationaliseerd door de Duitse regering. Het Nederlandse gedeelte bleef in bezit van het Nederlandse particuliere eigenaar. In feite viel het netwerk stil. Toen Japan het eilandje veroverde waarop het knooppunt van die zeekabels lag, werd het Duitse gedeelte vernietigd. Het Nederlandse gedeelte bleef beschermd, maar het werkte niet meer, want voor een netwerk heb je meerdere gedeelten nodig. We bleven weliswaar neutraal, maar het was een kapitaalvernietiging van miljoenen. Die kabel was niks meer waard. En wat nog veel erger was: we waren weer terug bij een Brits monopolie.’
Lessen voor de toekomst Welke les moeten we hieruit trekken? Nederland kan toch moeilijk alle technologie in eigen hand houden? ‘Denk na over waar je welke digitale soevereiniteit wil realiseren. Honderd procent gaat niet, maar je kunt wel een aantal strategische beslissingen nemen binnen je eigen grondgebied met een aantal bevriende relaties. Nu is dat de context van de Europese Unie, die in toenemende mate de nieuwe politieke technologiegemeenschap wordt waarin wij onze digitale autonomie moeten organiseren.’
Dinsdag 31 maart 2025 verdedigde historicus Fons Borm zijn dissertatie De adoptie van de telegrafie in Nederland en Nederlands-Indië, 1845-1914: politieke sturing en economische betekenis. Van dit proefschrift verscheen tevens een publieksversie bij Uitgeverij Verloren.
Lees het hele verhaal deze week in Binnenlands Bestuur magazine 8.
Besturen en toezicht van cyberrisicobeheer: grip op digitale dreigingBesturen en toezicht van cyberrisicobeheer: grip op digitale dreiging Besturen en toezicht van cyberrisicobeheer: grip op digitale dreiging Ben je voorbereid op de digitale uitdagingen van morgen? Leer hoe je strategisch grip krijgt op cyberrisico's en bescherm de digitale soevereiniteit van jouw organisatie.
schrijf u vandaag nog in Deel dit artikel Marjolein van Trigt Marjolein van Trigt Redacteur
Marjolein van Trigt is redacteur digitalisering bij Binnenlands Bestuur en iBestuur
Bekijk alles van Marjolein van Trigt Lees meer digitaal Het fundament ligt er al dertig jaar kennispartners Continuïteit van ICT-beheer binnen de overheid digitaal Ook vroeger worstelde Nederland met afhankelijkheid financiën ‘De provincie’ maant tot haast met herverdelen gemeentefonds digitaal Nederlandse cloudpartijen ontevreden over 'Duitse deal' Plaats als eerste een reactie U moet ingelogd zijn om een reactie te kunnen plaatsen.
Maak een account Login
Meer Binnenlands Bestuur vacatures events whitepapers abonnementen online magazine personalia dossiers Service & Contact klantenservice colofon
Direct naar artikelinhoud Website logo
Voorpagina Krant Best gelezen Luister Rubrieken
Bij haar priesterwijding in de Rotterdamse Paradijskerk ligt Thelma Schoon ‘plat ter aarde’, als teken van overgave.Bron Foto Otto Snoek Reportage Toegewijd Thelma Schoon (30) is gewijd tot priester in de oud-katholieke kerk. ‘Ik bereik nu geen superstatus of zo’ In de Rotterdamse Paradijskerk werd Thelma Schoon zaterdag tot priester gewijd. In haar oud-katholieke kerk kunnen vrouwen nu ruim een kwarteeuw priester worden.
JelmerMulder Dit artikel is geschreven door Jelmer Mulder redacteur religie&filosofie
Gepubliceerd op 10 mei 2026, 11:02
Bewaren Delen Op een zaterdagmiddag is het goed te merken. De Paradijskerk in Rotterdam, waar Thelma Schoon (30) vandaag tot priester gewijd wordt, is ‘echt een stadskerk’, op een ‘bruisende plek’ zoals zij het zelf verwoordt.
Mis nooit meer het laatste nieuws
Krijg een melding bij belangrijk nieuws over Religie & Filosofie.
Bij de buren, op het terras van poptempel Rotown, drinken mensen iets in de stralende zon. Het stadscentrum is druk. Binnen in de Paradijskerk – barok interieur, lambrisering, groen en bruin tapijt – zitten vrienden, familie en parochianen klaar. Zij zien hoe Schoon, door handoplegging en gebed, priester wordt.
‘Dit is een intensivering van de doop’ Wat dat priesterschap inhoudt, vertelt de Utrechtse aartsbisschop Bernd Wallet, die zich tijdens de wijding direct tot Schoon richt. Zo krijgt ze de gedeelde verantwoordelijkheid voor een gemeente; ze zal het evangelie verkondigen en voorgaan in de viering van de eucharistie.
“Ik bereik nu geen superstatus of zo”, vertelde Schoon de dag daarvoor. Ze ziet haar wijding eerder als ‘een soort intensivering van de doop’. Het gaat haar om een gezamenlijke beleving. “Wij zeggen niet de priester viert, maar de gemeenschap die viert.”
‘Voorhoede van katholieke hervorming’ Sinds zaterdag is Schoon, die eerder Jonge Theoloog des Vaderlands was, gewijd ambtsdrager in een relatief klein kerkgenootschap. In Nederland telt de oud-katholieke kerk ongeveer 4000 leden. Inclusief Schoon zijn er 26 priesters actief, van wie er 8 vrouw zijn.
Net als de rooms-katholieke kerk ziet de oud-katholieke kerk zichzelf als een voortzetting van de kerk die de heilige Willibrord in de zevende eeuw in het latere Nederland opzette. In een glas-in-loodraam van de Paradijskerk is een afbeelding van die heilige Willibrord te zien. Onder de afbeelding staat een citaat: ‘blyf vast in hetgeen gy geleerd hebt’.
Over dat laatste verschillen de rooms- en oud-katholieken van inzicht. De oud-katholieken noemen zichzelf ‘een voorhoede van katholieke hervorming die nog altijd doorgaat’.
Rolletjes pepermunt Schoon zelf is van die hervormingen een goed voorbeeld. Zij wordt als vrouw priester, iets wat vooralsnog ondenkbaar is in de rooms-katholieke kerk. Haar vader, die deze dag ook aanwezig is, is óók priester in de oud-katholieke kerk. In de rooms-katholieke kerk geldt voor priesters het celibaat.
Het openstellen van het priesterschap voor vrouwen gebeurde in de oud-katholieke kerk vrij recent, ruim een kwarteeuw geleden. Sindsdien is het ambt ‘compleet’, vindt Schoon.
Schoon knielt voor de bisschop. Hij en de aanwezige priesters leggen na elkaar de handen op haar hoofd.Bron Foto Otto Snoek De oud-katholieke kerk heeft Schoon ‘ervaren als een soort grappige niche’, vertelt ze. “Enerzijds is het orthodox, we grijpen terug op traditie. Maar het is ook een levende traditie, we zijn kerk in deze wereld, vandaag. Die dubbelheid spreekt me aan.”
Die dubbelheid is er zaterdag ook. Er is wierook, er zijn priesters en bisschoppen, en de liturgie is op genoeg punten vergelijkbaar met die van de rooms-katholieken. Maar er gaan ook rolletjes pepermunt rond, een typisch protestants gebruik.
Een grote glimlach Na een preek van aartsbisschop Wallet mag Schoon naar voren komen, met een offerkaars in de hand. Het koor en de andere aanwezigen zingen een lied dat door Schoon is uitgekozen. ‘Ons lied wordt steeds gedragen / door vleugels van de hoop.’
Even later ligt Schoon ‘plat ter aarde’, als teken van overgave. Vervolgens knielt ze voor de bisschop. Hij en de aanwezige priesters leggen na elkaar de handen op haar hoofd. Na het wijdingsgebed krijgt ze een stola en kazuifel aan. Daarna komt er een grote glimlach op haar gezicht.
Thelma Schoon staat de pers te woord op de dag van haar priesterwijding.Bron Foto Otto Snoek Weer even later krijgt Schoon een zegen vanuit de kring van oecumenische voorgangers. Ook de vertegenwoordiger daarvan is familie van Schoon. Het is haar moeder, predikant in een hervormde gemeente, die haar de zegen geeft voor de parochies waarin Schoon gaat werken: Rotterdam en Schiedam.
‘Kleiner maar scherper’ In Rotterdam is de gemeenschap levendig, maar in andere plaatsen kent de oud-katholieke kerk de uitdagingen die andere kerken ook kennen. Vergrijzing, een teruglopend ledenaantal. De oud-katholieke kerk moet de komende jaren bezuinigen.
In Trouw verschijnen kan voor nieuwe aanwas zorgen, ervaarde Schoon. Na een interview in 2024 als Jonge Theoloog des Vaderlands in deze krant kwamen er nieuwsgierigen op de kerk af. Het artikel zorgde uiteindelijk zelfs voor een oud-katholiek huwelijk, zegt ze.
Of ze verder goede hoop heeft voor haar kerk? Schoon wil ‘realistisch blijven’. “We hebben mooi erfgoed, kerken, een prachtige traditie, een fijne gemeenschap. Dat wil je voortzetten. Maar hoe blijft het te dragen? Als je kleiner wordt, komt er meer op die mensen terecht.”
Schoon haalt woorden aan van een van haar medestudenten. De oud-katholieke kerk is een ‘kerk die kleiner wordt maar scherper, minder vanzelfsprekend maar meer toegewijd’. Schoon wil zich richten op wat mooi is, zegt ze. “Dat vergt moed.”
Help ons door uw ervaring te delen: Feedback geven Lees ook Geselecteerd door de redactie
Tentoonstelling Hun kerk krimpt, maar lutheranen voelen een sterke band met hun illustere verleden
Column Stephan Sanders God? Die moet bij voorkeur oud zijn. Of eeuwig jong
Het Oog van De Wolf Joke de Wolf Het Koninklijk Huis heeft geen boodschap aan de gevoeligheden rond de Biënnale in Venetië
Wilt u iets delen met Trouw? Tip hier onze journalisten Algemeen Over ons Opiniestuk insturen Privacystatement Abonnementsvoorwaarden Gebruiksvoorwaarden Toegankelijkheidsverklaring Cookiebeleid Privacy-instellingen Auteursrecht Colofon Service Klantenservice Bezorgklacht indienen Bezorging pauzeren Bezorging wijzigen (Bezorg)adres wijzigen Adverteren Losse verkoop Zakelijk abonnement Meer Trouw Abonneren Nieuwsbrieven Krant Webwinkel RSS-feeds Facebook LinkedIn Bluesky Instagram Android apps iOS apps Navigeer Columnisten Recensies Archief Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar [email protected].
Trouw is onderdeel van DPG Media.
KvK Nummer: 34172906 | BTW Nummer: NL810828662B01
© 2026 DPG Media B.V. Alle rechten voorbehouden
Direct naar artikelinhoud Website logo
Voorpagina Krant Best gelezen Luister Rubrieken
Opinie Brief van de hoofdredactie Een columnist geeft zijn mening – maar wel met respect voor de feiten Dit artikel is geschreven doorWendelmoet Boersema en Karel SmouterGepubliceerd op 9 mei 2026
Bewaren Delen Trouw-hoofdredacteuren Karel Smouter en Wendelmoet Boersema schrijven wekelijks over de discussies op de redactie en de keuzes van de krant.
We zijn u een antwoord verschuldigd. Deze week ontvingen we honderden reacties over de column van Sylvain Ephimenco in de krant van afgelopen zaterdag. In de column werden drie maatschappelijke problemen (watertekort, drukte op het stroomnet en woningnood) verklaard vanuit één enkele oorzaak: het positieve migratiesaldo van de afgelopen jaren.
Mis nooit meer het laatste nieuws
Krijg een melding bij belangrijk nieuws over Opinie.
De kritiek spitste zich vooral toe op de feitelijke onderbouwing van zijn stellingen.
Terecht wezen lezers ons erop dat deze drie problemen niet verdwijnen door een stop op migratie. Ook onze eigen verslaggeving, bijvoorbeeld in dezelfde krant met een genuanceerd stuk over netcongestie, weerspreekt dit idee. Daarin wijzen we op de vele andere oorzaken die deze tekorten verklaren. Migratie is in het huidige politieke klimaat overigens bepaald niet meer de olifant in de kamer, zoals in de column gesteld wordt.
Afwijkende meningen zijn welkom Nu is de uitingsvrijheid van onze columnisten voor ons een groot goed. Een columnist wordt door ons betaald voor het geven van zijn of haar mening en het scherpen van de uwe. Daarvoor gebruiken columnisten middelen die we in onze verslaggeving achterwege laten. Zo mogen columnisten scherp aan de wind zeilen en retoriek bedrijven om hun punt te maken. Ze mogen, nee moeten, zowel inspireren als irriteren.
Een krant moet bovendien meerstemmig zijn. Dat een columnist een invalshoek kiest die afwijkt van de lijn in onze commentaren en in onze verslaggeving is dan ook van harte welkom. Tegelijk vragen we ook van al onze columnisten om hun meningen te onderbouwen met controleerbare feiten.
In een tijd waarin een gedeelde werkelijkheid steeds meer onder druk staat is dat van groot belang. De columnistenvrijheid is daarom niet absoluut: het staat ons vrij columnisten aan te spreken op de onderbouwing van hun stellingen. We doen dat met enige regelmaat ook. En als er toch een fout in staat, dan corrigeren we die.
We zijn het dus met onze kritische lezers eens: deze column had zo niet moeten verschijnen. Dat dit wel gebeurd is, dat is onze verantwoordelijkheid, als hoofdredactie. Wij bieden daarvoor onze excuses aan.
We hadden onze lezers én onze columnist hiervoor moeten behoeden. De kern van ons werk blijft immers: feiten, feiten en nog eens feiten.
Neus op de feiten Deze woensdag won medewerker Klaas van Dijken voor een verhaal over moordpartijen door het Soedanese regeringsleger De Tegel, de belangrijkste journalistieke prijs in Nederland. Van Dijken werkte voor dit verhaal samen met Trouw, CNN en Sudan War Monitor.
Hij vertelde deze week in deze krant meer over de impact die zijn onderzoek had op het conflict waar hij over schreef. Twee van de functionarissen die hij noemt zijn intussen op een sanctielijst gezet, financier Saudi-Arabië sprak Soedan op dit verhaal aan en lokale bronnen vertellen dat het geweld vanuit het regeringsleger sterk is verminderd. Op ons festival, de Dag van de durf op 13 juni, vertelt hij er meer over.
Het verhaal is een schoolvoorbeeld van waar journalistiek in onze ogen toe op aarde is. Erop afgaan, feiten verzamelen en die vervolgens zo presenteren dat machthebbers erop reageren.
Die trots betreft overigens ook onze lezers, die ons deze week met de neus op de feiten hebben gedrukt. We zijn u daarvoor zeer erkentelijk.
Help ons door uw ervaring te delen: Feedback geven Lees ook Geselecteerd door de redactie
Interview Klaas van Dijken wint journalistieke prijs. Zijn onderzoek naar het Soedanese leger leidt tot minder geweld
Reportage Soedan Hoe het Soedanese leger zich schuldig maakt aan moord op burgers. ‘De neergeschoten mensen gooiden we in het kanaal’ Dossier Brief van de hoofdredactie Lees hier alle artikelen over dit thema
Naar het dossier
Wilt u iets delen met Trouw? Tip hier onze journalisten Algemeen Over ons Opiniestuk insturen Privacystatement Abonnementsvoorwaarden Gebruiksvoorwaarden Toegankelijkheidsverklaring Cookiebeleid Privacy-instellingen Auteursrecht Colofon Service Klantenservice Bezorgklacht indienen Bezorging pauzeren Bezorging wijzigen (Bezorg)adres wijzigen Adverteren Losse verkoop Zakelijk abonnement Meer Trouw Abonneren Nieuwsbrieven Krant Webwinkel RSS-feeds Facebook LinkedIn Bluesky Instagram Android apps iOS apps Navigeer Columnisten Recensies Archief Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar [email protected].
Trouw is onderdeel van DPG Media.
KvK Nummer: 34172906 | BTW Nummer: NL810828662B01
© 2026 DPG Media B.V. Alle rechten voorbehouden
Binnenland Buitenland Politiek Economie Bizar Wetenschap Reizen Opinie Quiz Hulpdiensten reanimeren tevergeefs deelnemer Leiden Marathon Hulpdiensten reanimeren tevergeefs deelnemer Leiden Marathon
42 seconden 00:42 met video Meisje (15) overleden na onwelwording tijdens halve marathon in Leiden Een meisje van 15 is zondagmiddag overleden tijdens haar deelname aan de halve marathon van Leiden. Dat bevestigt de organisatie van het evenement. Het is nog onduidelijk waardoor ze, zo’n 4 kilometer voor de finish, onwel werd. „De ontsteltenis hierover is groot.’
Robin van den Bovenkamp 10 mei 2026, 12:05 Laatste update: 16:55 Rond het middaguur werd het minderjarige meisje uit Oegstgeest onwel op de kruising van de Herensingel met de Lage Rijndijk. In de buurt landde al snel een traumahelikopter. Hulpverleners hebben het slachtoffer gereanimeerd, maar dit mocht niet baten.
De start van de 10 kilometer, die om 13.00 uur zou beginnen, en de Kidsrun zijn door het incident afgelast. „Dit is afschuwelijk nieuws, allereerst voor het gezin waar dit meisje deel van uitmaakte”, meldt Tjeerd Scheffer van de organisatie. „En ook voor familie, vrienden en kennissen is dit plotselinge overlijden een enorme klap. In gedachten zijn we bij hen en wensen hen veel sterkte.”
Minimumleeftijd 16 jaar Omdat het gaat om een gezondheidskwestie, doet de politie verder geen onderzoek. Volgens de website van de hardloopwedstrijd is de minimumleeftijd voor deelname aan de halve marathon 16 jaar, op de dag van de wedstrijd zelf. Het is nog niet duidelijk waarom een 15-jarige mee kon lopen. De Nederlandse Atletiekunie adviseert organisatoren 15-jarigen alleen mee te laten doen aan wedstrijden van maximaal 10 kilometer.
Wil je elke dag de Dagelijkse nieuwsupdate nieuwsbrief van AD ontvangen via e-mail? E-mail Verstuur De Atletiekunie laat op de website weten dat het regelmatig vragen krijgt over deelname van jongeren aan langere afstanden bij hardloopevenementen. Verenigingen, evenementorganisaties, scholen en ouders willen weten wat de gevolgen zijn voor kinderen die op ‘jonge leeftijd’ ‘lange afstanden’ lopen en ook aan hardloopevenementen meedoen.
De bond wijst op het het verhoogde risico op klachten aan gewrichten en pezen. Ook de botbelasting is een belangrijk aandachtspunt. Uit onderzoeken blijkt dat de hart-longcapaciteit van kinderen voor de puberteit van nature geen beletsel vormen voor duursporten zoals hardlopen.
Een persoon is onwel geworden tijdens de marathon van Leiden. Een persoon is onwel geworden tijdens de marathon van Leiden. © AS Media Weersomstandigheden gunstig De organisatie bevestigt tegenover het ANP dat de leeftijdsgrens voor de halve marathon van Leiden 16 jaar is. Daar is geen controle op. „Ons systeem gaat uit van de leeftijd die deelnemers zelf opgeven”, zegt Scheffer.
De weersomstandigheden waren volgens hem gunstig. „Er staat een prettig windje en het is ook niet te warm. Meer dan een graad of 15 is het tijdens de halve marathon niet geweest.” De plek waar het meisje onwel werd, ligt zo’n 4 kilometer voor de finish, zegt de organisator. Medische hulp was volgens hem snel aanwezig, maar mocht niet baten.
„Dit is een ontzettend verdrietig bericht, de ontsteltenis hierover is groot”, zegt de Leidse burgemeester Peter Heijkoop. „Als vader, als liefhebber van het hardlopen en ook als burgemeester leef ik enorm mee. En mijn hart gaat uit naar het gezin dat hierdoor is getroffen.”
Twee jaar geleden raakten er ook al 25 mensen onwel tijdens de marathon in Leiden. Toen werd de race stilgelegd.
Prins Pieter-Christiaan betuigt medeleven
Prins Pieter-Christiaan leeft mee met de nabestaanden van het 15-jarige meisje dat zondag overleed tijdens de Leiden Marathon. ‘Onze gedachten zijn bij haar familie en vrienden en wensen hun veel sterkte toe!’, schrijft de zoon van prinses Margriet en Pieter van Vollenhoven op Instagram.
‘Hier stonden we nog vol enthousiasme om de 10 van Leiden te lopen. Totdat er werd omgeroepen dat iemand was overleden op het parcours tijdens een van de andere wedstrijden van de Leiden Marathon. Heel triest en begrijpelijk’, deelt de prins onder een foto van hem en een hardloopvriend.
Lees meer Kerkklok valt stil, maar luidt wel fikse ruzies in: ‘Zint ons iets niet, dan komen we in opstand’ Kerkklok valt stil, maar luidt wel fikse ruzies in: ‘Zint ons iets niet, dan komen we in opstand’
ME grijpt in bij protest tegen noodopvang in Apeldoorn, drie aanhoudingen ME grijpt in bij protest tegen noodopvang in Apeldoorn, drie aanhoudingen
Volgens Jeugdzorg was Bodine een probleemkind, zij draait het om: ‘Jeugdzorg beschadigt kinderen verder’ interview Volgens Jeugdzorg was Bodine een probleemkind, zij draait het om: ‘Jeugdzorg beschadigt kinderen verder’
Ongeneeslijk zieke professor Jan Rotmans kijkt anders naar het leven: ‘Ik heb geen doodsangst’ Ongeneeslijk zieke professor Jan Rotmans kijkt anders naar het leven: ‘Ik heb geen doodsangst’
Geef statushouders eerder taallessen zodat ze sneller kunnen werken Column 20 Geef statushouders eerder taallessen zodat ze sneller kunnen werken
Miljonair die pretpark van Hennie van der Most kocht, beschuldigt hem van diefstal: ‘Er zijn cruciale dingen weg’ Miljonair die pretpark van Hennie van der Most kocht, beschuldigt hem van diefstal: ‘Er zijn cruciale dingen weg’
Masoud krijgt geen rijbewijs: 'Het voelt raar, ik ben geslaagd, toch mag ik de weg niet op' Masoud krijgt geen rijbewijs: 'Het voelt raar, ik ben geslaagd, toch mag ik de weg niet op'
Cruiseschip Hondius aangekomen op Tenerife, medisch personeel staat klaar om passagiers te evacueren Cruiseschip Hondius aangekomen op Tenerife, medisch personeel staat klaar om passagiers te evacueren
Hoe 116 bomen boven op een waterkelder konden uitgroeien tot de grootste drinkwatercrisis in jaren Reconstructie 60 Hoe 116 bomen boven op een waterkelder konden uitgroeien tot de grootste drinkwatercrisis in jaren
Uitverkocht dancefestival mag definitief niet meer beginnen, festivaldirecteur woedend: 'Dit is de doodsteek voor ons' 249 Uitverkocht dancefestival mag definitief niet meer beginnen, festivaldirecteur woedend: 'Dit is de doodsteek voor ons'
Pentagon geeft meer dan 160 dossiers over ‘ufo’s’ vrij: geen foto’s van aliens, wel een waarneming in Nederland Pentagon geeft meer dan 160 dossiers over ‘ufo’s’ vrij: geen foto’s van aliens, wel een waarneming in Nederland
Poetin over Oekraïneoorlog: 'Loopt op zijn einde' Poetin over Oekraïneoorlog: 'Loopt op zijn einde'
Drone filmt colonne historische militaire voertuigen in Alkmaar Drone filmt colonne historische militaire voertuigen in Alkmaar
Nuis, Beune en Wennemars lopen wedstrijd voor onderzoek naar genezing dwarslaesies Nuis, Beune en Wennemars lopen wedstrijd voor onderzoek naar genezing dwarslaesies
Wil je elke dag de Avondnieuwsbrief van AD ontvangen? E-mail Verstuur Net binnen 19:02 Zó zet de rijkste man van Nederland de boel naar zijn hand in Waalwijk: met macht, miljoenen en ‘een gemene streek’
Zó zet de rijkste man van Nederland de boel naar zijn hand in Waalwijk: met macht, miljoenen en ‘een gemene streek’ 19:00 Waarom het RIVM ieder risico met hantavirus wil uitsluiten: 'Iedereen is nu een beetje viroloog'
Waarom het RIVM ieder risico met hantavirus wil uitsluiten: 'Iedereen is nu een beetje viroloog' 17:56 23-jarige Zutphenaar heeft 340.000 euro cash, twee zilverbaren en wapens in slaapkamer
23-jarige Zutphenaar heeft 340.000 euro cash, twee zilverbaren en wapens in slaapkamer 16:00 Ongeneeslijk zieke professor Jan Rotmans kijkt anders naar het leven: ‘Ik heb geen doodsangst’
Ongeneeslijk zieke professor Jan Rotmans kijkt anders naar het leven: ‘Ik heb geen doodsangst’ 15:48 Nederlandse passagiers van cruiseschip Hondius gehaald, vliegen daarna naar Eindhoven
Nederlandse passagiers van cruiseschip Hondius gehaald, vliegen daarna naar Eindhoven Meer artikelen Speel hier gratis puzzels, quizzen en spelletjes Speel hier gratis puzzels, quizzen en spelletjes
Meest gelezen Schermutseling tussen Banen en de dievegge. met video 109 Brutale vrouw parkeert Audi op stoep en jat kledingstuk, dan volgt pittige confrontatie: ‘Opzouten, nu!’
1 Veel Utrechters sloegen water in op zaterdagochtend 1 november 2025. Reconstructie 60 Hoe 116 bomen boven op een waterkelder konden uitgroeien tot de grootste drinkwatercrisis in jaren
2 Een bestelbus kwam in de gracht terecht aan de Graaf Floriskade. Monteur ziet verschil tussen gracht en weg niet en rijdt het water in: rechter legt schuld bij gemeente
3 Professor Rotmans leeft met uitgezaaide kanker. Ongeneeslijk zieke professor Jan Rotmans kijkt anders naar het leven: ‘Ik heb geen doodsangst’
4 In steeds meer gemeenten blijven de kerkklokken ’s nachts stil. Kerkklok valt stil, maar luidt wel fikse ruzies in: ‘Zint ons iets niet, dan komen we in opstand’
5 AD Webwinkel ARTIS-Park tickets met korting ARTIS-Park tickets met korting
van €32,50 voor €29,50 DierenPark Amersfoort DierenPark Amersfoort
van €31,50 voor €22,95 Apenheul Apenheul
van €30,50 voor €18,50 De mooiste marathon - Pim Bijl De mooiste marathon - Pim Bijl
voor €29,99 E-bike - Saxonette Urbana E-bike - Saxonette Urbana
van €1.699,00 voor €1.299,00 Bezoek de webwinkel Meest gedeeld Schermutseling tussen Banen en de dievegge. met video 109 Brutale vrouw parkeert Audi op stoep en jat kledingstuk, dan volgt pittige confrontatie: ‘Opzouten, nu!’
10:40 Veel Utrechters sloegen water in op zaterdagochtend 1 november 2025. Reconstructie 60 Hoe 116 bomen boven op een waterkelder konden uitgroeien tot de grootste drinkwatercrisis in jaren
06:00 Wesley heeft een deel van zijn lever gedoneerd aan zijn schoonzus Mélanie. Bijna 15 jaar was Mélanie ziek, dan krijgt het leven een nieuwe wending dankzij haar zwager
9 mei 2026 Foto ter illustratie Weersomslag op komst: na zacht weekend duikt temperatuur flink omlaag en kan de jas weer aan
06:11 VSV '31, de enige voetbalvereniging op Vlieland, stapt per direct uit de competitie. Tegenstanders
Direct naar artikelinhoud Website logo
Nieuws Krant Net binnen Luister Rubrieken Loveland verliest kort geding bij de rechtbank, Music On-festival gaat definitief niet door Housefestival Music On, dat zaterdag en zondag in sportpark Middenmeer in Amsterdam-Oost zou worden gehouden, is op het laatste moment afgelast. Een kort geding om het festival alsnog door te laten gaan werd zaterdagmiddag verloren.
Festival Music On op sportpark Middenmeer is op het laatste moment afgelast.Bron Dingena Mol JesperRoele Dit artikel is geschreven door Jesper Roele is nieuwsverslaggever van Het Parool en schrijft veel over nachtcultuur en festivals
Gepubliceerd op 9 mei 2026, 11:19
Bewaren Delen Tegen het besluit van de gemeente om de vergunning in te trekken spande organisator Loveland zaterdagmiddag een kort geding aan. Iets na 16.15 uur werd bekend dat de rechter de gemeente gelijk geeft en het festival definitief niet doorgaat.
Elke dag het belangrijkste nieuws vanuit Amsterdam. E-mail Het festival werd zaterdagochtend een uur voordat het zou beginnen afgelast. De gemeente trok de vergunning in, nadat de Omgevingsdienst een negatief advies had afgegeven over de constructie van de tent.
Tijdens het kort geding werd duidelijk dat voor een andere tent was gekozen dan aanvankelijk het geval was en dat informatie daarover volgens de Omgevingsdienst niet op tijd werd aangeleverd. Daardoor konden ze geen oordeel vellen over de constructie.
Festivaldirecteur Marnix Bal liet tijdens het kort geding weten woedend te zijn en vertelde dat dit de doodsteek kan zijn voor zijn bedrijf. “In dertig jaar Loveland hebben we nog nooit iets verkeerds gebouwd. Na dertig jaar goede dienst kan ik dit niet volgen.”
Eerder op zaterdag vertelde de gemeente dat de Omgevingsdienst inderdaad een negatief advies had afgegeven. “Daardoor is het onmogelijk om de veiligheid van bezoekers, medewerkers en artiesten te garanderen.”
De grote tent op het terrein van het last minute afgelaste festival Music OnBron Dingena Mol De gemeente zegt dat er gesprekken zijn gevoerd over extra maatregelen om de veiligheid van bezoekers te vergroten, maar dat de Omgevingsdienst bij zijn negatieve advies blijft. “En dat kan niet worden genegeerd, in het belang van de veiligheid van de bezoekers. Daarom ziet de gemeente geen mogelijkheid om het evenement door te laten gaan.”
Volledig uitverkocht Het terrein van Music On bestaat uit twee grote podia waar tenten voor staan. Music On meldt op Instagram dat het festival na het intrekken van de vergunning geen andere keuze had dan annuleren. Op het festival, dat volledig was uitverkocht, zouden zaterdag en zondag 20.000 bezoekers afkomen. De afterparty’s aan de Hemkade in Zaandam gaan zaterdag- en zondagavond wel door.
Er melden zich zaterdagmiddag sporadisch mensen rondom sportpark Middenmeer die naar het festival willen. Zij druipen teleurgesteld af. Er zijn tientallen beveiligers ingezet om ze weg te houden bij het terrein. De schade voor de organisatie zal in de miljoenen euro’s lopen.
Onder de annuleringspost op Instagram plaatsen veel mensen reacties. Bezoekers zijn teleurgesteld en boos dat het festival niet doorgaat. Enkelen zeggen speciaal vanuit het buitenland naar Amsterdam te zijn gekomen voor Music On.
Italiaanse producer Music On is het muzieklabel van de Italiaanse house-dj en producer Marco Carola, die bekendstaat om zijn lange en energieke sets. Overal ter wereld worden feesten gehouden onder de naam van zijn label. In Amsterdam organiseert de Amsterdamse festivalorganisator Loveland het festival. Marco Carola zou zaterdag en zondag zelf op het festival draaien, net als de Amsterdamse dj en producer Franky Rizardo.
De organisatie schrijft diep teleurgesteld te zijn door de annulering. “Wij hebben deze informatie zelf pas eerder vandaag ontvangen en zijn momenteel bezig met het verzamelen van meer details.” Bezoekers worden op de hoogte gehouden over de verdere afhandeling.
Over de auteur: Jesper Roele schrijft sinds 2019 voor Het Parool over alledaags nieuws uit Amsterdam, festivals, het nachtleven en de techsector. Tips kun je sturen naar [email protected].
Direct naar artikelinhoud Website logo
Nieuws Krant Net binnen Luister Rubrieken Housefestival Music On op laatste moment afgelast na intrekken vergunning, organisator stapt naar rechter Housefestival Music On, dat zaterdag en zondag in sportpark Middenmeer in Amsterdam-Oost zou worden gehouden, is op het laatste moment afgelast. Het festival meldt op Instagram dat de gemeente de vergunning heeft ingetrokken.
Bij Sportpark Middenmeer worden bezoekers geïnformeerd dat het festival is afgelast.Bron Het Parool JesperRoele Dit artikel is geschreven door Jesper Roele is nieuwsverslaggever van Het Parool en schrijft veel over nachtcultuur en festivals
Gepubliceerd op 9 mei 2026, 11:19
Bewaren Delen De festivalorganisatie heeft een kort geding aangespannen tegen het gemeentebesluit, in de hoop dat het festival vandaag en morgen alsnog door kan gaan. De spoedprocedure vindt plaats om 14.00 uur. Om 15.30 doet de rechter uitspraak over de zaak.
Elke dag het belangrijkste nieuws vanuit Amsterdam. E-mail “De Omgevingsdienst heeft een negatief advies gegeven over de tentconstructies,” laat de gemeente in een schriftelijke reactie weten aan Het Parool. “Daardoor is het onmogelijk om de veiligheid van bezoekers, medewerkers en artiesten te garanderen.”
Een woordvoerder van de Omgevingsdienst zegt dat het de organisatie niet gelukt is om op tijd gegevens over de tenten aan te leveren. “Waarom het niet gelukt is, is niet bekend bij ons. Wij worden er ook niet blij van om een negatief advies af te geven, waardoor een festival niet door kan gaan.”
De gemeente zegt dat er gesprekken zijn gevoerd over extra maatregelen om de veiligheid van bezoekers te vergroten, maar dat de Omgevingsdienst bij zijn negatieve advies blijft. “En dat kan niet worden genegeerd, in het belang van de veiligheid van de bezoekers. Daarom ziet de gemeente geen mogelijkheid om het evenement door te laten gaan.”
Volledig uitverkocht Het terrein van Music On bestaat uit twee grote podia waar tenten voor staan. Music On meldt op Instagram dat het festival na het intrekken van de vergunning geen andere keuze had dan annuleren. Op het festival, dat volledig was uitverkocht, zouden zaterdag en zondag 20.000 bezoekers afkomen.
Er melden zich zaterdagmiddag sporadisch mensen rondom sportpark Middenmeer die naar het festival willen. Zij druipen teleurgesteld af. Er zijn tientallen beveiligers ingezet om ze weg te houden bij het terrein. De schade voor de organisatie zal in de miljoenen euro’s lopen.
Onder de annuleringspost op Instagram plaatsen mensen veel reacties. Bezoekers zijn teleurgesteld en boos dat het festival niet doorgaat. Enkelen zeggen speciaal vanuit het buitenland naar Amsterdam te zijn gekomen voor Music On.
Italiaanse producer Music On is het muzieklabel van de Italiaanse house-dj en producer Marco Carola, die bekendstaat om zijn lange en energieke sets. Overal ter wereld worden feesten gehouden onder de naam van zijn label. In Amsterdam organiseert de Amsterdamse festivalorganisator Loveland het festival. Marco Carola zou zaterdag en zondag zelf op het festival draaien, net als de Amsterdamse dj en producer Franky Rizardo.
De organisatie schrijft diep teleurgesteld te zijn door de annulering. “Wij hebben deze informatie zelf pas eerder vandaag ontvangen en zijn momenteel bezig met het verzamelen van meer details.” Bezoekers worden op de hoogte gehouden over de verdere afhandeling.
Over de auteur: Jesper Roele schrijft sinds 2019 voor Het Parool over alledaags nieuws uit Amsterdam, festivals, het nachtleven en de techsector. Tips kun je sturen naar [email protected].
Mis niets van wat in Amsterdam gebeurt Blijf 24/7 op de hoogte van het Amsterdamse nieuws: download hier de mobiele app van Het Parool voor Android of iOS.
Luister ook naar de Parool Podcast, dé podcast over Amsterdam waarin verslaggevers Raounak Khaddari, Hannah Stöve en Tim Wagemakers je elke week bijpraten over alles wat er speelt in de stad.
Help ons door uw ervaring te delen: Feedback geven Lees ook Geselecteerd door de redactie
Achtergrond De A’dam Toren bestaat 10 jaar: hebben Amsterdammers het buitenbeentje nu echt omarmd? ‘De schommels hóren bij de stad’
Nieuws Colombiaanse superster Karol G. kondigt concert aan in Amsterdam voor zomer 2027
Nieuws Hiphopicoon Busta Rhymes komt naar Amsterdams Guilty Pleasure Festival
Wilt u belangrijke informatie delen met het Parool? Tip hier onze journalisten Algemeen Contact met de redactie Tiplijn Contact met de klantenservice Privacystatement Abonnementsvoorwaarden Gebruiksvoorwaarden Toegankelijkheidsverklaring Cookiebeleid Privacy-instellingen Auteursrecht Service Klantenservice Bezorgklacht indienen Bezorging pauzeren Bezorging wijzigen (Bezorg)adres wijzigen Adverteren Losse verkoop Zakelijk abonnement Meer het Parool Over ons Colofon Abonneren Nieuwsbrieven Krant Puzzels Android apps iOS apps Webwinkel Volg het Parool Instagram Facebook Youtube LinkedIn Bluesky Op alle verhalen van het Parool rust uiteraard copyright. Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar [email protected].
Het Parool is onderdeel van DPG Media.
KvK Nummer: 34172906 | BTW Nummer: NL810828662B01
© 2026 DPG Media B.V. Alle rechten voorbehouden
service
Binnenland Buitenland Politiek Economie Bizar Wetenschap Reizen Opinie Quiz Met speedboten halen criminelen grote partijen cocaïne op bij ‘moederschepen’ om het vervolgens aan land te brengen in Europa. Met speedboten halen criminelen grote partijen cocaïne op bij ‘moederschepen’ om het vervolgens aan land te brengen in Europa. © Europol Met speedboten halen criminelen grote partijen cocaïne op bij ‘moederschepen’ om het vervolgens aan land te brengen in Europa. Nieuwe smokkelroute overspoelt Europa met cocaïne: ‘Havens zijn niet meer nodig’ De grootste cokevangst ooit, die werd bewaakt door zwaarbewapende Nederlanders, zette deze week de schijnwerpers op een nieuwe smokkelmethode. In plaats van havens gebruiken drugscriminelen dé cocaïnesnelweg in Europa. Die draait om ‘moederschepen’ bomvol drugs, drijvende havens op volle zee en razendsnelle speedboten.
Chiel Timmermans Yelle Tieleman Chiel Timmermans en Yelle Tieleman 8 mei 2026, 19:05 Laatste update: gisteren om 19:25 Als een speciale eenheid van de Spaanse Guardia Civil vrijdag 1 mei het 95 meter lange schip Arconian entert, blijkt dat ze geschiedenis zullen schrijven. Achter een metalen deur ligt 30.000 kilo cocaïne opgeslagen, de grootste drugsvangst ooit wereldwijd. Ter vergelijking: dat is meer dan in Nederland in heel 2025 werd onderschept (24.500 kilo).
De operatie kent een sterk Nederlands tintje. Vijf Nederlanders en een Surinamer bewaakten de peperdure vracht. Bovendien kwam de tip over het schip onder andere van een criminele informant van de Nederlandse politie. Ook de Amerikaanse DEA tipte de Spanjaarden over het megatransport. En dan zingt ook nog heel nadrukkelijk de naam van Brabander ‘Bolle Jos’ Leijdekkers rond als architect van dit transport.
Maar de spectaculaire vangst zet vooral de schijnwerpers op dé cocaïnesnelweg van Europa. Het is een nieuwe smokkelroute die loopt via het gebied tussen de eilandengroepen van de Azoren en de Canarische Eilanden richting Spanje. Grote schepen vol drugs uit zowel West-Afrika als Zuid-Amerika passeren dit knooppunt.
Dat bleek de afgelopen twee weken ook tijdens operatie Alpha Lima van vijf verschillende opsporingsdiensten. Daarbij werkte de Spaanse Guardia Civil samen met Europol en politie uit Italië, het Verenigd Koninkrijk en de Verenigde Staten. Verdachte schepen werden daarbij gevolgd met vliegtuigen, helikopters en satellieten.
In totaal lag in het schip de Arconian maar liefst 30.000 kilo cocaïne verborgen. In totaal lag in het schip de Arconian maar liefst 30.000 kilo cocaïne verborgen. © AUGC Met resultaat. In twee weken tijd werd er 11.000 kilo cocaïne en 8500 kilo hasj ontdekt, gingen 54 verdachten in de boeien en onderschepten de diensten acht verdachte schepen. Maar nog belangrijker: het legde, in ieder geval voor even, de belangrijkste aanvoerroute van cocaïne naar Europa plat.
Van havens naar Cocaine Highway Jarenlang fungeerden juist de havens van met name Rotterdam en Antwerpen als de cocaïnepoort van Europa. Met behulp van criminele contacten of goed georganiseerde groepen van uithalers overspoelden drugskartels Europa met cocaïne. Het leidde tot verscherpte controles en betere beveiliging in de havens, waarna het aantal in beslag genomen kilo’s cocaïne al snel drastisch afnam.
Tegelijkertijd bleef – opvallend genoeg – de groothandelsprijs van een kilo cocaïne alsmaar verder dalen. Inmiddels schommelt deze rond de 13.000 tot 15.000 euro, de helft van wat het twee jaar geleden was. „Daaruit kun je één ding concluderen: dan komt de cocaïne dus nog steeds massaal Europa binnen, maar mijden criminelen de havens”, concludeert Andy Kraag, hoofd Serious Crime bij Europol.
Al snel ontdekten de internationale opsporingsdiensten de ‘Cocaine Highway’ in Zuidwest-Europa als de nieuwe smokkelroute. Vrijwel alle grote drugstransporten richting Europa komen tegenwoordig langs hetzelfde knooppunt: de driehoek tussen de Azoren, de Canarische Eilanden en Spanje. Daarbij worden enorme hoeveelheden cocaïne verstopt op ‘moederschepen’.
© Beeldredactie „Dat zijn bulkschepen die normaal graan vervoeren, maar nu dus vol zitten met coke”, legt Kraag uit. ,,Voor de vorm ligt er misschien nog één banaan op, maar daar houdt het echt mee op. Die boten varen in internationale wateren, zodat ze ook geen last hebben van de patrouillerende kustwacht.”
Fastboats te snel voor de kustwacht De havens zijn niet langer nodig. In plaats daarvan worden de drugs op volle zee met speedboten opgehaald bij de moederschepen, soms wel 1000 mijl uit de kust. Kraag: „Die fastboats zijn razendsnel en onmogelijk bij te houden door de reguliere kustwacht. En het gaat niet om lullige hoeveelheden drugs, hè. Er kan 2000 tot 3000 kilo drugs op zo’n bootje.”
De nieuwe smokkelmethode betekent een enorme logistieke operatie voor criminelen. Dat blijkt ook wel uit de drijvende havens midden op zee. Daar meren de speedboten aan voor hun voorraad brandstof en eten. „Die speedboten kunnen zo weken op zee blijven in afwachting van een moederschip. Het kost behoorlijk wat geld om dat allemaal op te zetten. Maar met de cokehandel verdienen ze dat in veelvoud terug.”
Andy Kraag. Andy Kraag. © Getty Images/Stocktrek Images Bolle Jos De cocaïnesnelweg lijkt ook omarmd te worden door Nederlandse drugscriminelen, zo bewijst de megavangst op de Arconian. Omdat het schip vertrok uit Sierra Leone en zat volgestopt met cocaïne gingen de gedachten bij opsporingsinstanties en bronnen in het criminele circuit automatisch naar ‘Bolle Jos’ Leijdekkers.
De meestgezochte crimineel van Nederland houdt zich immers al jaren schuil in dit West-Afrikaanse land, waarvan bovendien bekend is dat het een belangrijke ‘hub’ is geworden voor internationale cocaïnesmokkel.
Dat de Spaanse politie aan boord van het schip bovendien zes zwaarbewapende Nederlanders aantrof die de bulk coke beveiligden, versterkt de theorie dat Leijdekkers te maken heeft met het transport. Volgens goed ingevoerde bronnen zijn twee van de opgepakte mannen op de boot gelinkt aan het netwerk van Bolle Jos.
LUISTER OOK naar onze dagelijkse nieuwspodcast Praat mee met AD
KIJK OOK naar onze populairste nieuwsvideo’s:
Levensgroot poppenhuis decor van nieuw spelprogramma RTL Levensgroot poppenhuis decor van nieuw spelprogramma RTL
1 minuut en 10 seconden 01:10 Meest bekeken nieuwsvideo’s 24 video's Drone vliegt over recordvangst van cocaïne bij Canarische Eilanden 46 seconden00:46 Drone vliegt over recordvangst van cocaïne bij Canarische Eilanden Graszoden worden uitgerold in stadion waar WK-finale wordt gespeeld 46 seconden00:46 Graszoden worden uitgerold in stadion waar WK-finale wordt gespeeld Motorrijder overleden bij ernstig ongeluk in Zevenhoven 34 seconden00:34 Motorrijder overleden bij ernstig ongeluk in Zevenhoven Dit is de winnaar van The voice of Holland: ‘Ik kan wel janken’ 1 minuut en 38 seconden01:38 Dit is de winnaar van The voice of Holland: ‘Ik kan wel janken’ Jetten: 'Je mag boos zijn, maar dat los je niet op met een vuurwerkbom' 1 minuut en 18 seconden01:18 Jetten: 'Je mag boos zijn, maar dat los je niet op met een vuurwerkbom' Robotarm van Marsrover schudt vastzittende steen los 1 minuut en 8 seconden01:08 Robotarm van Marsrover schudt vastzittende steen los Pentagon deelt ufo-archief met beelden van over de hele wereld 1 minuut en 4 seconden01:04 Pentagon deelt ufo-archief met beelden van over de hele wereld Beelden tonen hoe VS schoorstenen van Iraanse tankers beschiet 48 seconden00:48 Beelden tonen hoe VS schoorstenen van Iraanse tankers beschiet Enorme rookwolken van vulkaanuitbarsting in Indonesië 48 seconden00:48 Enorme rookwolken van vulkaanuitbarsting in Indonesië Dode dolfijn in busje getild na stranding op Vlieland 49 seconden00:49 Dode dolfijn in busje getild na stranding op Vlieland Duitse politie gaat bankgebouw binnen om gijzeling te beëindigen 52 seconden00:52 Duitse politie gaat bankgebouw binnen om gijzeling te beëindigen Ministers reageren op explosie bij D66-partijkantoor: 'Maakt democratie kapot' 1 minuut en 21 seconden01:21 Ministers reageren op explosie bij D66-partijkantoor: 'Maakt democratie kapot' Rubio bezoekt paus om 'spanningen' met Trump weg te nemen 42 seconden00:42 Rubio bezoekt paus om 'spanningen' met Trump weg te nemen Politie aanwezig bij gijzeling in Duitse bank 42 seconden00:42 Politie aanwezig bij gijzeling in Duitse bank Bewegende 'Baby Yoda' steelt de show op fanevenement in Londen 57 seconden00:57 Bewegende 'Baby Yoda' steelt de show op fanevenement in Londen Freek Vonk neemt afscheid van harige 'vakantieliefde' in Australië 48 seconden00:48 Freek Vonk neemt afscheid van harige 'vakantieliefde' in Australië Hermans over hantavirus: 'Heel anders dan corona' 1 minuut en 6 seconden01:06 Hermans over hantavirus: 'Heel anders dan corona' Bestelbus en vrachtwagen gaan in vlammen op bij tankstation langs A16 57 seconden00:57 Bestelbus en vrachtwagen gaan in vlammen op bij tankstation langs A16 PSG-fans schieten vuurwerk af op politie na behalen CL-finale 49 seconden00:49 PSG-fans schieten vuurwerk af op politie na behalen CL-finale Publiek gaat uit zijn dak na gedurfde tweener van tennisser 35 seconden00:35 Publiek gaat uit zijn dak na gedurfde tweener van tennisser Buendia dolt verdedigers in het strafschopgebied en levert assist 35 seconden00:35 Buendia dolt verdedigers in het strafschopgebied en levert assist Naomi deelt frustratie over Ali B: 'Kent hij geen schaamte?' 1 minuut en 1 seconde01:01 Naomi deelt frustratie over Ali B: 'Kent hij geen schaamte?' Drone filmt enorme ravage na veertien tornado's in Mississippi 50 seconden00:50 Drone filmt enorme ravage na veertien tornado's in Mississippi Politie ramt deur in D66-kantoor in na melding explosie 47 seconden00:47 Politie ramt deur in D66-kantoor in na melding explosie Lees meer Geen tanks, minder bobo’s en angst voor Oekraïense drones: met sobere parade viert Rusland overwinning op de nazi’s Geen tanks, minder bobo’s en angst voor Oekraïense drones: met sobere p
Het Financieele Dagblad Open in Google Play Store Bekijk
Analyse • 00:30 ‘Wij willen niet roepen dat investeren in defensie belangrijk is en het vervolgens niet doen’
Jildou BeiboerAlbert Wagenaar Leden van de koninklijke familie in camouflagekleding, de financiële wereld die zijn bedenkingen steeds meer laat varen en wachtrijen om reservist te worden: defensie is in tijden niet zo aantrekkelijk geweest.
Koningin Máxima neemt deel aan een militaire oefening. Foto: Gert Janssen/ANP In het kort Defensie is na jaren van bezuinigingen weer populair bij politiek en publiek. De oorlog in Oekraïne betekent opeens overal geopolitieke duiders en grote wervingscampagnes van defensie. Ook institutionele beleggers hebben een andere houding aangenomen tegenover de defensie-industrie. ‘Omdat de veiligheid van Nederland niet meer vanzelfsprekend is.’ Met die boodschap kondigt de rijksvoorlichtingsdienst aan dat koningin Máxima besloten heeft reservist te worden. Net als haar man, die een opleiding bij de marine volgde, en haar dochter Amalia (inmiddels korporaal) staat de geboren Argentijnse voortaan klaar om Nederland te beschermen als dat nodig is.
Op bijgaande foto’s van het ministerie van Defensie loopt de koningin in vol ornaat, met camouflage en bepakking, hangt ze aan de klimmuur en mikt ze met een vuurwapen. Het moge duidelijk zijn: het koningshuis staat vierkant achter de strijdmacht en de reservistenopleiding. Aan het hele gebeuren hangt zeker een ‘pr-smaakje’, stelde historicus en koningshuisdeskundige Coks Donders tegenover de NOS.
Máxima is niet de enige die plotseling blijk geeft van liefde voor defensie. De strijdkrachten, wapenproducenten en geopolitieke duiders zien hun populariteit zienderogen toenemen. De wereld is onrustig en oorlog op het Europese continent dwingt tot nadenken over veiligheid en vrijheid.
Reservisten als brug Om het Nederlandse leger weer op te bouwen is menskracht nodig, zoals de 20.000 reservisten die in 2030 moeten zijn aangesteld. Voor Defensie betekent dat een enorme wervingsoperatie, maar die lijkt voorspoedig te verlopen. De koningin is slechts een van de duizenden Nederlanders die zich de afgelopen maanden hebben gemeld bij Defensie.
Inmiddels is het leger dermate populair dat het de nieuwe aanwas niet altijd aankan. Wie zich meldt als potentieel reservist, kan op een wachtlijst terechtkomen, samen met duizenden anderen. Tijdens een technische briefing aan de Tweede Kamer in april van dit jaar vertelden de strijdkrachten dat er zo’n 2700 wachtenden waren.
Hoe anders was dat in voorgaande decennia. De Koude Oorlog was ten einde en in 1997 schortte Den Haag de dienstplicht op. ‘Het leger had zich grotendeels teruggetrokken achter de muren van de kazerne,’ zegt voormalig commandant Landstrijdkrachten Mart de Kruif. ‘Opa’s en ooms met sterke verhalen over de dienstplicht had je niet meer.’
In 2014 stelde het toenmalige kabinet zelfs een verbod in voor militairen om in legerkleding over straat te lopen. Die maatregel was uit nood geboren: een Nederlandse jihadist in Syrië had gedreigd een daad te stellen tegen de overheid en de angst was dat die zich zou richten tegen militairen. Maar in 2018 werd het verbod om praktische redenen losgelaten. De krijgsmacht kampte in die tijd met grote personeelstekorten en zichtbaarheid binnen de samenleving moest helpen om personeel te werven.
Dat Defensie nu inzet op reservisten, vindt De Kruif slim. De parttimemilitairen kunnen het leger ondersteunen wanneer dat nodig is en omdat ze vaak daarnaast nog een baan hebben, komen de strijdkrachten weer midden in de maatschappij te staan, denkt de oud-commandant. Om het makkelijker te maken om als reservist te dienen, werkt het ministerie nauw samen met bedrijven en andere werkgevers. Zij nemen in hun cao-regelingen op dat betaald verlof wordt toegestaan voor mensen die moeten dienen.
Niet langer bezuinigen Nog niet zo heel lang geleden was het sentiment in politiek en samenleving heel anders. Opeenvolgende kabinetten zagen defensie als een post waarop gekort kon worden. ‘Bezuinigingen hebben geleid tot een aanzienlijke inkrimping van de Nederlandse landmacht’, concludeerde de Navo bijvoorbeeld in 2016. Mede daardoor waren twee van de drie resterende brigades van de landmacht ‘niet in staat om effectief te vechten in veldslagen met een hoge intensiteit’.
Door de oorlog in Oekraïne kantelde dit beleid en in de nadagen van het premierschap van Mark Rutte kreeg het halen van de oude Navo-begrotingsnorm van 2% van het bruto binnenlands product weer prioriteit. Onder druk van de Amerikaanse president Trump spraken de Navo-lidstaten in juni 2025 gezamenlijk af hun defensie-uitgaven nog verder te verhogen: per 2035 moet elke lidstaat 3,5% van zijn bbp besteden aan de krijgsmacht. Het voorstel kon in de Nederlandse politiek op brede steun rekenen.
‘Lang zaten de krijgsmacht en oorlog in Nederland in het verdachte hoekje’, zegt defensie-expert Frans Osinga. ‘We dachten: kom op zeg, oorlogsvoering, daar doen beschaafde landen niet aan. Dat is naïef gebleken.’ Dus investeert Europa weer volop in wapens en is defensie weer een prominent onderwerp in het publieke debat. ‘Long overdue’, zegt Osinga. ‘In 2014 zagen we met de annexatie van de Krim al dat verdediging weer bovenaan de agenda moest komen. Dat zeiden we toen ook allemaal, maar niemand ging daarna naar de 2%‑norm van de Navo.’
Grijstinten accepteren Ook voor Nederlandse vermogensbeheerders, pensioenfondsen en verzekeraars was de inval van Poetin een omslagpunt. Jarenlang stond investeren in defensie onderaan de prioriteitenlijstjes. Kritische nieuwsartikelen en televisie-uitzendingen maakten pensioenfondsen voorzichtig. Dat beeld is gekanteld, zegt Daan Spaargaren, senior strateeg verantwoord beleggen bij pensioenfonds PME. ‘Onze deelnemers zijn van gedachten veranderd. In 2025 gaf een grote meerderheid aan dat wij meer in defensie moeten beleggen. Eerder was dat ongeveer een derde.’
Voor PME betekent dit het zoeken naar mogelijkheden. Het pensioenfonds wil zijn strenge uitsluitingsregels niet aanpassen. Bovendien zit de kapitaalbehoefte niet bij de grote bommenwerpers. Daarom koos het pensioenfonds onlangs voor een investering van €40 mln in een hightech-defensiefonds. ‘Wij willen niet roepen dat het belangrijk is en het vervolgens niet doen. Het past een pensioenfonds om zijn verantwoordelijkheid te nemen. Ik hoop dat meer investeerders deze stap durven te zetten.’
Toch blijft het balanceren. Investeren in defensie is aan de ene kant werken aan de veiligheid en weerbaarheid van Nederland en Europa. Aan de andere kant staan mogelijke mensenrechtenschendingen, een risico dat niet ineens wegvalt als het belang van defensie toeneemt. ‘Het is ook een bepaalde mate van grijstinten accepteren,’ zegt Spaargaren. Streng selectiebeleid moet die gevaren zoveel mogelijk uitsluiten. ‘Maar we maken ook tempo, omdat we zien dat het nodig is.’
‘We gaan niet meer terug naar de wereld zoals hij was’, stelt Spaargaren. Hij ziet hoe Amerikaanse defensiebedrijven meer produceren voor hun eigen thuismarkt en Europeanen ook kiezen voor eigen producten. ‘Misschien verandert de westerse defensiemarkt in een Europese en nationale markt.’
Niet alleen institutionele beleggers investeren weer meer in defensie, ook particuliere beleggers kopen meer defensie-aandelen. Vooral het Duitse Rheinmetall is populair bij Nederlanders. Afgelopen jaar stond het bedrijf voor het eerst in de top-25 van aandelen waarin Nederlanders het meest beleggen.
Beeldbuis De omarming van defensie is ook terug te zien op de beeldbuis. Wie langs de verschillende zenders zapt, kan bijna niet om geopolitieke duiders als Rob de Wijk, Arend Jan Boekestijn en Mart de Kruif heen. Ze zitten in talkshows, journaals, radio-uitzendingen en maken eigen podcasts. Volgens weekblad Quote is er in het circuit van dagvoorzitters en sprekers sprake van een ‘soldatenhausse’.
Aan zijn status als bekende Nederlander moet voormalig commandant De Kruif nog steeds wennen. Dat hij overal aanschuift om te vertellen over de verschillende oorlogen is om zoveel mogelijk mensen te bereiken. ‘Ik vind het nodig omdat we in de jaren dertig allemaal onze mond hielden toen we zagen wat er op ons afkwam. Ik wil duiden wat er in de wereld aan de hand is, wat er militair aan de hand is, dat is wat mij drijft.’
De positieve invloed van Máxima als reservist? ‘Maak het niet groter dan het is’, zegt De Kruif. ‘Als je wilt dienen omdat Máxima het ook doet, dan ga je waarschijnlijk de opleiding niet halen. Mensen moeten een intrinsieke motivatie hebben.’
Tijdelijk 35% korting op FD Digitaal Lees onbeperkt de journalistiek van het FD: van economie en bedrijfsleven tot politiek en innovatie. Bekijk aanbieding Lees ook
Kabinet versnelt defensie-uitgaven, maar vrees voor ‘miljardenverspilling’ Gerelateerde onderwerpen Defensie Ministerie van Defensie Geopolitiek Politiek
Toon meer Laatste nieuws 09:00 De hand van de knip als voorwaarde voor verdere Europese integratie 00:30 Het slechtste nieuws van onze tijd: de mondiale vooruitgang stokt 00:30 Het geheim van kwantum-wereldspelers in Delft: ‘Iedereen gunt elkaar succes’ 00:30 ‘Wij willen niet roepen dat investeren in defensie belangrijk is en het vervolgens niet doen’ 00:30 Modeontwerper wordt kunstenaar Lees al het laatste nieuws Meer samenleving
3 min leestijd • Interview Modeontwerper wordt kunstenaar
4 min leestijd • Recensies: Boeken Hoe de grond onder onze voeten de huizenprijzen mede bepaalt
2 min leestijd Boete van €486.000 voor voormalige handelaar pensioenfonds
2 min leestijd • Weekgrafiek Nederland maakt ruimte voor defensie
Over FD
Algemeen
Service
Producten
Van onze partners
Meer
