Hebben we het in de kerk niet te veel over de vorm van het gemeente-zijn en te weinig over de inhoud van het geloof? Theoloog Bram van de Beek roept gemeenten op om te blijven zoeken naar de oorspronkelijke inhoud en kracht van het evangelie. Maar onder vaktheologen riep zijn werk ook weerstand op.
Militaire beweging in het land vanwege voorbereiding op langdurige inzet
Militaire konvooien, pantserrupsvoertuigen en treinen vol materieel. De landmacht is begonnen aan de grootste oefening van 2026. Tien werkdagen na alarmering vertrokken vandaag vanuit Havelte de eerste militaire voertuigen. De komende dagen rijden er honderden door Nederland als onderdeel van een omvangrijke verplaatsingsoperatie. Aan oefening Fighter Lion nemen bijna 7.000 militairen deel.
EU maakt terugkeer van vreemdelingen zonder rechtmatig verblijf sneller en effectiever
Er is een politiek akkoord bereikt tussen de EU-lidstaten en het Europees Parlement over het voorstel van de Europese Commissie voor de Terugkeerverordening. De Terugkeerverordening gaat zorgen voor meer mogelijkheden voor terugkeer van mensen die niet in Nederland mogen blijven. Bijvoorbeeld vreemdelingen van wie de asielaanvraag is afgewezen.
‘Reserveer datacenterruimte voor Europese partijen’
Europa moet meer gaan samenwerken om te zorgen dat datacenterruimte wordt vrijgehouden voor Europese partijen. Dat zegt de Amsterdamse wethouder Scholtes (ICT en Digitale Stad, D66) vandaag tijdens de SXSW Summit in Londen.
Advies over het Besluit veilige jaarwisselingDe Afdeling advisering van de Raad van State heeft op 27 mei 2026 het advies vastgesteld over het ontwerpbesluit om het Vuurwerkbesluit en het Besluit vervoer gevaarlijke stoffen te wijzigen in verband met de Wet veilige jaarwisseling (Besluit veilige jaarwisseling). Het advies is op 1 juni 2026 gepubliceerd op de website van de Raad van State.VuurwerkverbodMet ingang van de jaarwisseling 2026-2027 geldt een vuurwerkverbod voor particulieren. Dit is geregeld in de Wet veilige jaarwisseling. Deze wet bevat een bepaling waardoor een uitzondering op het verbod mogelijk is. De burgemeester kan namelijk een ontheffing verlenen aan een groep burgers die zich hebben georganiseerd in een vereniging of stichting. Dit advies gaat over het ontwerpbesluit waarmee de regering regels stelt voor deze ontheffingsmogelijkheid.Inhoud ontwerpbesluitHet ontwerpbesluit bevat regels voor de aanvrager van de ontheffing, de plaats waar het vuurwerk mag worden afgestoken, de personen die het afsteken (deze moeten minimaal 18 jaar zijn) en de afsteektijden. Houders van een ontheffing mogen maximaal 200 kg vuurwerk kopen. De regering wil zoveel mogelijk ruimte bieden aan gemeenten om het vuurwerk te organiseren en vertrouwen geven aan verenigingen en stichtingen die een ontheffing aanvragen. Dit betekent dat in het ontwerpbesluit weinig regels worden gesteld.Laagdrempelige toegangDe Afdeling advisering plaatst vraagtekens bij de keuze van de regering voor een laagdrempelige toegang tot ontheffingen. Dit staat op gespannen voet met het centrale doel van de wet, te weten een veilige jaarwisseling door het instellen van een algemeen vuurwerkverbod. Het zorgt daarnaast voor complicaties bij de uitvoering en de handhaving. Om tot een betere balans te komen en de veiligheidsrisico’s zoveel mogelijk te beperken, is het belangrijk dat het ontwerpbesluit heldere kaders stelt en dat adequaat wordt gehandhaafd.Heldere veiligheidsnormenHet ontwerpbesluit stelt geen minimale veiligheidsafstand tussen de plaats waar het vuurwerk wordt afgestoken en het publiek. Dit wordt overgelaten aan de burgemeester. Om minimale veiligheidsafstanden te bepalen is het echter noodzakelijk de veiligheidsrisico’s in te schatten die zijn verbonden aan het af te steken vuurwerk. Daardoor ligt het in de rede om dit wel te regelen in het ontwerpbesluit. Heldere landelijke regls geven ook houvast aan de burgemeester. Daarom adviseert de Afdeling om wel minimale veiligheidsafstanden op te nemen in het ontwerpbesluit.Lokale bindingEr is niet voorgeschreven dat een aanvrager een binding moet hebben met de gemeente waar de aanvraag wordt gedaan. Ook dit staat op gespannen voet met de wet omdat in de toelichting op die wet staat dat de uitzondering is bedoeld voor dorps- en buurtverenigingen en dus uitgaat van een lokale binding. Op de manier zoals het in het ontwerpbesluit wordt geregeld, kunnen landelijke verenigingen overal ontheffingen aanvragen en op grotere schaal vuurwerk aankopen. Ook kunnen verenigingen aanvragen doen in meerdere gemeenten als in hun eigen gemeente eisen gelden waar ze niet aan kunnen voldoen of als daar helemaal geen ontheffingen worden verleend. Dit ondergraaft de bedoeling van de wetgever. De Afdeling adviseert de regering daarom de eis van lokale binding in het ontwerpbesluit op te nemen.HandhavingHandhaving van de ontheffingen is een taak van de gemeenten, die daarvoor in beginsel buitengewone opsporingsambtenaren (boa’s) inzetten. Maar deze boa’s zijn volgens de gemeenten rond de jaarwisseling niet of nauwelijks op straat vanwege de gevaarlijke situatie. De toelichting bij het ontwerpbesluit geeft geen inzicht in de vraag hoe de handhaving dan wordt geregeld. De afwezigheid van toezicht kan voor minder naleving en potentieel meer gevaar zorgen, wat de vraag oproept of het dan wel verantwoord is om ontheffingen te verlenen. De Afdeling adviseert de regering om in de toelichting in te gaan op de vraag hoe het ontwerpbesluit adequaat wordt gehandhaafd.ConclusieDe Afdeling advisering heeft dus een aantal bezwaren bij het ontwerpbesluit en adviseert de regering dit besluit niet te nemen, tenzij het is aangepast.
Verzoek van de Eerste Kamer om voorlichting naar aanleiding van adviezen van de Gezondheidsraad over gezondheidsrisico's van geitenhouderijen.
Voorlichting over gezondheidsproblematiek rond geitenhouderijenDe Eerste Kamer heeft de Afdeling advisering van de Raad van State om voorlichting gevraagd in verband met de gezondheidsproblematiek rond geitenhouderijen. Daarbij zijn aan de Afdeling advisering drie vragen voorgelegd. De aanleiding voor het vragen van deze voorlichting zijn twee recente adviezen van de Gezondheidsraad over de gezondheidseffecten van wonen in de buurt van geitenhouderijen. De Gezondheidsraad heeft daarin aanbevelingen geformuleerd om gezondheidsrisico’s in de omgeving van geitenhouderijen te voorkomen of te beperken.Rol voorzorgsbeginselBij de beantwoording van de vragen in het voorlichtingsverzoek is van belang dat het zogeheten voorzorgsbeginsel in stappen wordt toegepast. De eerste stap omvat een risico-evaluatie. Dit is een zo objectief en volledig mogelijke beoordeling van de wetenschappelijke gegevens over mogelijke schadelijke gevolgen van een verschijnsel, product of procedé. Als op grond daarvan een risico niet met zekerheid kan worden vastgesteld, is sprake van een situatie waarop het voorzorgsbeginsel ziet. Het gaat hier om de toepasselijkheid van dit beginsel.Als het voorzorgsbeginsel van toepassing is, dan is het treffen van maatregelen geen vereiste. De toepasselijkheid van het voorzorgbeginsel brengt dat niet automatisch mee. Als tweede stap moet de overheid wel de vraag stellen of het gewenst is om maatregelen te nemen. Bij het geven van antwoord op die vraag is een bestuurlijke afweging nodig, waarbij sprake is van beleidsruimte. Wanneer die afweging leidt tot de conclusie dat het voorzorgbeginsel dwingt tot het nemen van maatregelen, dan is vervolgens de vraag welke maatregelen dat dan moeten zijn. Die maatregelen moeten voldoen aan vereisten als proportionaliteit.De Gezondheidsraad heeft in zijn eerste deeladvies geconcludeerd dat het voorzorgsbeginsel een grondslag geeft voor het treffen van maatregelen om de gezondheidsrisico’s voor omwonenden van geitenhouderijen te beperken. Het kabinet heeft deze conclusie overgenomen en de Eerste Kamer meegedeeld dat het nodig is om uit voorzorg maatregelen te treffen.BestuursbevoegdhedenDe Omgevingswet biedt een integraal kader voor regels over activiteiten die gevolgen hebben of kunnen hebben voor de fysieke leefomgeving. Het belang van de gezondheid kan daarbij worden betrokken. De Omgevingswet geeft bevoegdheden die betrekking hebben op de inrichting van de fysieke leefomgeving (ruimtelijke spoor) en bevoegdheden ten aanzien van het verrichten van milieubelastende activiteiten (milieuspoor). Bij ruimtelijke afwegingen moet in ieder geval rekening worden gehouden met het belang van de bescherming van de gezondheid.In het ruimtelijke spoor bestaan voor de verschillende overheden verschillende bevoegdheden: De gemeentelijke bestuursorganen – de gemeenteraad of het college van burgemeester en wethouders – kunnen beperkingen stellen aan geitenhouderijen met het oog op een evenwichtige toedeling van functies aan locaties. Ook kunnen zij zorgen voor een ruimtelijke scheiding van functies tussen bestaande geitenhouderijen en nieuwe gevoelige functies, zoals nieuwe woningen in de buurt. Provinciale staten kunnen via een omgevingsverordening regulerend optreden, bijvoorbeeld door een geitenmoratorium in te stellen. Het Rijk kan sturing geven aan de inhoud van een omgevingsplan of een omgevingsverordening door middel van instructieregels. Daarvoor kan aanleiding zijn bij een nationaal belang dat provincies of gemeenten niet doelmatig en doeltreffend kunnen behartigen. Het Rijk heeft tot dusver geen gebruik gemaakt van de mogelijkheid om instructieregels op te stellen voor geitenhouderijen. In het milieuspoor hebben bestuursorganen ook verschillende bevoegdheden om nadelige milieugevolgen voor de omgeving te beperken vanwege de aanwezigheid van geitenhouderijen. Zij kunnen bijvoorbeeld maatregelen voorschrijven die binnen een geitenhouderij moeten worden getroffen om nadelige milieugevolgen voor de omgeving zoveel mogelijk te beperken. Jurisprudentie van de Afdeling bestuursrechtspraak biedt op dit moment echter geen ruimte om een omgevingsvergunning voor een milieubelastende activiteit uitsluitend uit voorzorg te weigeren.Bij gebruik van de verschillende bevoegdheden is steeds rechtsbescherming mogelijk voor belanghebbenden, zoals omwonenden of geitenhouders. Zij kunnen daarvoor terecht bij de bestuursrechter of de burgerlijke rechter. Toereikendheid van bevoegdhedenBestuursorganen van provincies en gemeenten hebben voldoende bevoegdheden om gezondheidsrisico’s in verband met de aanwezigheid van geitenhouderijen zoveel mogelijk te beperken, vooral in het ruimtelijke spoor. Dit neemt niet weg dat sturing op rijksniveau, zoals via de introductie van instructieregels, meer houvast zou kunnen bieden bij het uitoefenen van bestuursbevoegdheden dan nu het geval is.De mogelijkheden om in te grijpen in situaties waarbinnen bestaande, legale, geitenhouderijen dicht in de buurt van bestaande gevoelige functies zijn gevestigd, zijn beperkter. Zo lijken de mogelijkheden om gezondheidsrisico’s voor omwonenden in de buurt van bestaande geitenhouderijen uit voorzorg te verkleinen door regulering in het omgevingsplan beperkt. Hoewel de bevoegde bestuursorganen in het milieuspoor over enkele bevoegdheden beschikken om nadelige milieugevolgen voor de omgeving vanwege de aanwezigheid van geitenhouderijen te beperken, is bovendien ongewis in hoeverre de rechtspraak ruimte zal laten om een omgevingsvergunning voor een geitenhouderij als milieubelastende activiteit uitsluitend uit voorzorg aan te scherpen of in te trekken.
