C2026-08

Ga direct naar inhoud Waar kun je het beste kijken en heb je die eclipsbrilletjes echt nodig? En andere vragen over de zonsverduistering van woensdag

Achtergrond Natuurverschijnsel Voor het eerst sinds 1999 krijgt het vasteland van Europa weer een totale zonsverduistering. In Nederland schuift de maan komende woensdagavond voor 90 procent voor de zon. Het fenomeen is gade te slaan door een eclipsbril of online, maar kijk niet met het blote oog in het zonlicht: dat is schadelijk.

Sander VoormolenSander Voormolen Sander Voormolen

Sander Voormolen Gepubliceerd op 9 augustus 2026 om 12:45 Leestijd 5 minuten

Bezoekers aan sterrenwacht Sonnenborgh in Utrecht kijken door een speciale eclipsbril naar een gedeeltelijke zonsverduistering. Foto Sem van der Wal / ANP

Woensdagavond 12 augustus is voor het eerst sinds meer dan een kwart eeuw in Nederland een haast volledige zonsverduistering te zien. Dan schuift de maan tussen de zon en aarde, waardoor het enkele minuten schemert. Het is een dramatische astronomische gebeurtenis die aanschouwers mogelijk even bewustmaakt van hoe de mensheid onderdeel vormt van een reusachtig zonnestelsel.

Vanaf zestien minuten over zeven in de avond schuift de maan langzaam voor de zon, met een hoogtepunt om elf minuten over acht. Om drie minuten over negen, vlak voor zonsondergang, is dan de maanovergang voltooid. Deze tijden gelden voor Utrecht in het midden van het land: op andere plaatsen doet alles zich een paar minuten eerder of later voor.

De verduistering gaat in Nederland ongeveer 90 procent bedragen, wat betekent dat een flink deel van het normale zonlicht verdwijnt. Een totale zonsverduistering is alleen in Spanje en IJsland te zien.

1 Waar is de verduistering het best te aanschouwen? De ‘baan van totaliteit’ van de zonsverduistering van 12 augustus loopt van de noordkant van Siberië over de oostkust van Groenland, via het westelijkste puntje van IJsland (inclusief Reykjavik) naar Noord-Spanje, waar hij in een brede band van west naar oost over het land gaat. De strook ligt ruwweg tussen de steden La Coruña en Santander aan de westkust en tussen Valencia en Tarragona aan de oostkust. De steden Barcelona en Madrid vallen net buiten de baan.

Volledige zonsverduistering best te zien boven Spanje Baan van de zonsverduistering op 12 augustus

© OpenMapTiles © OpenStreetMap Mate van zichtbaarheid:

Absoluut middelpunt

100% (volledige zonsverduistering)

95-99% zichtbaar

90-94% zichtbaar

80-89% zichtbaar

Bron: Eclipsemap.xyz, ESA, Xavier Jubier, Instituto Geográfico Nacional090826 NRC / YD In Nederland is het vooral belangrijk vrij zicht naar de horizon in het westen te hebben, omdat de eclips plaatsvindt in het uur voordat de zon in het westen ondergaat. Hierdoor gooien locaties aan de kust de hoogste ogen, mits op het cruciale moment geen bewolking is. Aan te raden is om anders een hoog uitkijkpunt of een vlakke omgeving te zoeken, waar geen gebouwen of bomen het zicht op de horizon belemmeren.

Zonsverduistering boven Chili en Argentinië in 2019. Foto Alberto Valdes / EPA

2 Waarom heb je een eclipsbril nodig? Een gewone zonnebril houdt hooguit 90 procent van het zonlicht tegen wanneer je daar recht tegenin kijkt: te weinig om schade te voorkomen. Eclipsbrillen houden 99,999 procent tegen, niet alleen in het zichtbare en uv-spectrum, maar ook in het infraroodspectrum.

Direct zonlicht kan het netvlies serieus beschadigen. Daarom is het nodig een goede eclipsbril te dragen; die is te herkennen aan het ISO-12312-2-keurmerk. Controleer die bril ook op krasjes of andere beschadigingen van het glas, die hem onbruikbaar zouden kunnen maken.

Direct zonlicht kan resulteren in een zonlichtretinopathie, een netvliesbeschadiging in het gevoeligste deel, de gele vlek Geïmproviseerde methoden – zoals door de zilverkleurige laag van een cd kijken, zonnebrillen over elkaar dragen of beroete glaasjes gebruiken – zijn niet veilig en daarmee af te raden.

De verduistering volgen door een verrekijker of telescoop kan niet eenvoudig met een eclipsbril. Dat vereist speciale zonnefilters die op de voorkant van de kijkers moeten worden gemonteerd. Direct de camera van een telefoon op de zon richten, is eveneens geen goed idee, dat kan de optische sensor van de camera beschadigen en leidt hoogstwaarschijnlijk tot een overbelichte foto. (Wel kan een eclipsbril voor de lens worden geplakt en dan met behulp van een statief wellicht een stabiele opname worden gemaakt.)

Lees ook Zeven vragen over de zonsverduistering 3 Wat als je toch onbeschermd kijkt? Direct zonlicht kan resulteren in een zonlichtretinopathie, een netvliesbeschadiging in het gevoeligste deel, de gele vlek. Het licht brandt dan letterlijk in op het netvlies, extra geconcentreerd door de ooglens. De aandoening leidt tot symptomen als hoofdpijn, wazig zien, een zwarte vlek in het midden van het gezichtsveld en lichtgevoeligheid. Afhankelijk van de schade kan het gezichtsvermogen zich na drie tot zes maanden geheel of gedeeltelijk herstellen. De schade aan de lichtgevoelige cellen herstelt zich echter niet meer spontaan en is niet te behandelen.

Britse artsen hielden tijdens de vorige totale zonsverduistering in Europa, op 11 augustus 1999, bij hoeveel mensen zich na afloop met oogklachten meldden. Ze registreerden duizenden bezorgde telefoontjes, maar het aantal mensen dat met serieuze klachten in het ziekenhuis belandde, viel mee: zeventig patiënten. De artsen concludeerden dat waarschuwingen hadden geholpen, of dat de bewolking in grote delen van Groot-Brittannië had bijgedragen. Na een halfjaar bleek overigens geen van de patiënten blijvende gezichtsschade te hebben.

Bezoekers aan sterrenwacht Sonnenborgh kijken door een speciale eclipsbril naar een gedeeltelijke zonsverduistering.Foto SEM VAN DER WAL/ ANP

4 De eclipsbrillen zijn uitverkocht: wat nu? Het fenomeen is ook indirect te volgen met het camera obscura-effect. Zonlicht dat door een klein gaatje schijnt, maakt op het oppervlak erachter een gespiegelde afbeelding van zichzelf. Zo is het fenomeen met de rug naar de zon veilig te volgen. Met een stukje karton en een prikker is al gauw iets te maken dat zo’n afbeelding kan oproepen. Soms is het al in de omgeving aanwezig, als bijvoorbeeld de zon door het bladerdek schijnt. De normale ronde lichtvlekken zullen tijdens de transitie veranderen in sikkels van licht, een betoverende ervaring. Maar maak niet de vergissing om zelf door het gaatje direct naar de zon te kijken.

Daarnaast werden overal in Nederland kijklocaties ingericht, vaak bij sterrenwachten, waar het publiek onder deskundige begeleiding het natuurfenomeen kan gadeslaan. Meestal worden daar ook eclipsbrillen uitgeleend of verkocht. En het publiek kan via internet met professionele telescoopwaarnemingen meekijken, bijvoorbeeld via de Europese ruimtevaartorganisatie ESA vanuit het Observatorio Astrofísico de Javalambre in het Spaanse Teruel.

Lees ook Mooiste beelden van meest vastgelegde zonsverduistering boven de VS 5 Welk effect heeft de verduistering op het weer en de natuur? Doordat de instraling van de zon plotseling wegvalt, kan de temperatuur tijdens een verduistering een paar graden dalen. Wetenschappers van het weerinstituut KNMI beschreven twee jaar geleden dat stapelwolken tijdens een verduistering spontaan kunnen oplossen doordat de opstijgende warme luchtstroom wegvalt, om vervolgens meteen terug te keren als de zon weer normaal schijnt. Maar bij de aanstaande verduistering verwacht het KNMI niet zulke effecten, omdat de laagstaande zon al te weinig kracht heeft.

Dieren en planten reageren vaak ook op de plotselinge schemering; bloemen sluiten en vogels veranderen hun zang en zoeken hun nest op. Maar ook dat soort veranderingen doen zich vooral voor bij een totale verduistering. Het is de vraag in hoeverre deze fenomenen herkenbaar optreden bij een gedeeltelijke variant als woensdag in Nederland.

Misschien kan een onderzoeksproject in Groningen en Friesland daar later uitsluitsel over geven. In samenwerking met de Rijksuniversiteit Groningen ontvangen vijftig burgers een weersbestendig kastje dat voor, tijdens en na de eclips luistert naar vogelgeluiden en automatisch de soort detecteert.

6 Hoe bijzonder is een verduistering? Zonne-eclipsen doen zich ongeveer twee tot vijf keer per jaar voor, maar telkens op verschillende plaatsen en niet altijd betreft het een totale zonsverduistering.

Spanje heeft de komende tijd veel geluk in deze natuurlijke loterij en kan zich binnenkort verheugen op nog twee eclipsen. Op 2 augustus 2027 is een totale zonsverduistering zichtbaar vanuit het zuidelijkste puntje van Spanje, Noord-Afrika en het Midden-Oosten. En op 26 januari 2028 is een ringvormige eclips (waarbij de maan niet voldoende dicht bij de aarde staat om de gehele zonneschijf te bedekken) te zien vanuit Zuid-Amerika, Portugal en Spanje.

De rest van Europa krijgt op deze data slechts een gedeeltelijke eclips te zien. De eerste volledige zonsverduistering in Nederland laat nog even op zich wachten: 7 oktober 2135.

Zonsverduistering boven Noroy les Jussey, Frankrijk in 1999.foto leo van velzen

Geef cadeau

Deel

Mail de redactie

Ga direct naar inhoud Joris Luyendijk en Lisa Loeb in gesprek over kwetsbaarheid: ‘Over hoogbegaafdheid praten wekt agressie op’

zomergesprek Zomergesprek Cabaretier en schrijver Lisa Loeb is al jaren open over haar angststoornis, ADHD en depressie. Activist en ex-journalist Joris Luyendijk praat voor het eerst uitgebreid over „iets heel kwetsbaars”: het „isolement” dat hij ervaart als hoogbegaafde.

Danielle Pinedo Anne MoraalDanielle Pinedo Anne Moraal Danielle Pinedo Anne Moraal

Danielle Pinedo

Anne Moraal Gepubliceerd op 7 augustus 2026 Leestijd 12 minuten

Foto Lars van den Brink

Joris Luyendijk (54) heeft slecht geslapen. Een mug hield hem wakker, vertelt hij na aankomst in restaurant Jules in Amsterdam. „Dat beest liet zich niet doodslaan of vergiftigen. Ongelóóflijk hoeveel impact een mug heeft.”

Hij trekt zijn colbert uit, een kledingstuk dat hij zelden draagt, maar waar hij niet zonder kon bij een lezing voor bankmedewerkers op de Zuidas, kort voor onze ontmoeting. „Ik kwam daar om hun weerstand af te breken tegen het soort zelfonderzoek dat ik voor mijn boek De zeven vinkjes heb gedaan. Dan moet je met je kleding de afstand zo klein mogelijk maken.” Sinds kort is hij fulltime activist en schrijver, zijn perskaart – hij was dertig jaar journalist – heeft hij in mei ingeleverd om zich te kunnen inzetten voor Oekraïne.

De zeven vinkjes (2022) gaat over de kleine groep mannen (3 procent van de Nederlandse bevolking) die nooit te maken heeft gehad met uitsluiting of discriminatie: wit, hetero, met een gymnasium- of vwo-diploma, een universitaire opleiding en minstens één hoogopgeleide, in Nederland geboren ouder. Deze mannen worden volgens Luyendijk geïdealiseerd vanwege hun privileges, terwijl ze belangrijke kwaliteiten ontberen.

Cabaretier en schrijfster Lisa Loeb (37) appt dat ze wat later is. Terwijl we wachten vertelt Luyendijk wat hij heeft geleerd van Loebs boek Fopfeminisme (2026), waarin zij de mythe ontkracht dat Nederland een gidsland is in gendergelijkheid. „Ik wist niet dat Nederland door de verzuiling nooit een verenigde vrouwenbeweging heeft gekend. Dat daar vanuit links weinig steun voor was. En dat de systematische onderdrukking van vrouwen in Nederland een recent verschijnsel is, als je kijkt naar de eeuwen hiervoor. Dat heb ik nooit op school geleerd, terwijl ik wél oud-Grieks kreeg. Bizar.”

Luyendijk las ook dat Loeb in 2022 de ‘Impact Award’ heeft gewonnen van het Mensa Fonds, een stichting die hoogbegaafdheid ‘zichtbaarder wil maken’ in de samenleving. Ze kreeg de prijs voor haar optredens in De slimste mens, het tv-programma dat ze een jaar eerder won. „Die prijs wordt toch alleen aan hoogbegaafden uitgereikt? Ik neem aan dat ze dat is.”

Als Lisa Loeb na een kwartier aankomt, vertelt ze dat haar zoontje van „twee jaar en bijna vijf maanden” door een wesp was gestoken. „Dat is inderdaad de leeftijd waarop je als ouder nog in maanden telt”, zegt Luyendijk, die eigenlijk niets over zijn thuissituatie kwijt wil, want „alles wat je prijsgeeft wordt bewaard door AI en de wereld is op dit moment niet welwillend”. Maar vooruit, hij heeft drie dochters.

Loeb zegt dat ze daarmee worstelt: hoeveel geef je prijs over de mensen van wie je houdt? In haar columns voor &C Magazine schrijft ze vaker over haar zoon Boaz, maar alleen over de opvoeding en verdeling van zorgtaken – ze is getrouwd met socioloog en schrijver Daniel Paarlberg. „Mensen worden het meest geraakt door persoonlijke verhalen.”

Ze vraagt hoe oud zijn dochters zijn.

„Daar wil ik niets over zeggen. Op het gymnasium in Hilversum zat ik in de klas met [cabaretier] Kasper van Kooten. Zijn hele jeugd werd in boekvorm beschreven door zijn vader [Kees van Kooten]. Hoe hij dat heeft ervaren weet ik niet, maar mij leek het niet leuk. Kasper was de absolute top van de boom. Een mooie jongen die in een populaire band speelde. Ik was de gevoelige nerd. Slecht gekleed. Ik bungelde onderaan die hiërarchie.”

Hij werd gepest, „en stevig ook, vanaf mijn twaalfde”. Het heeft drie, vier jaar geduurd en hield pas op toen zijn pesters bleven zitten.

Zij: „Ik ben ook heel erg gepest. Door een groep kinderen op de basisschool, omdat ik te dik zou zijn. En door de juf.”

„De júf?” Hij rolt met z’n ogen.

Zij: „Ik was een irritant kind, omdat ik slim en uitgesproken was, en de hele dag aan het zingen was. De juf wilde waarschijnlijk in de smaak vallen bij de stoere jongens. Maar zij was vijftig en ik zes. Je gaat toch geen meisje van zes opsluiten in het lokaal? Een traktatie ontzeggen als de rest van de klas die wel krijgt? Een zangverbod opleggen?”

Hij: „Het voelt zó onveilig als een groep zich van het ene op het andere moment tegen je keert, zonder aanwijsbare reden. Door die ervaring wilde ik nooit in vaste dienst. Zo’n roddelsoeppan op een krantenredactie, heel beschadigend. Dan blijf ik veel liever freelancer.”

Joris Luyendijk en Lisa Loeb. Foto Lars van den Brink Zij: „Na het winnen van De slimste mens ben ik gestopt met fulltime cabaret. Omdat zich deuren openden, maar ook omdat ik er moe van werd om honderd keer per jaar als clowntje door het land te trekken, en na afloop van de voorstelling in de foyer af te wachten of iemand met clowntje wilde praten. Alsof ik weer op het schoolplein stond.”

Hij: „Ik werd denk ik gepest omdat ik anders in elkaar steek dan de meeste mensen. Ik ben veel intenser, zoek antwoord op vragen die anderen niet stellen. Als kind kreeg ik te horen dat ik te veel doordenk, te moeilijke woorden gebruik, te gevoelig ben. Niet alleen van klasgenoten, maar ook van leraren, de voetbaltrainer en ouders van vriendjes. Ik was bijvoorbeeld veel meer geraakt door wat er tijdens de Shoah is gebeurd dan mijn leeftijdsgenoten. En daar was ik ook weer door van slag. Op het gymnasium heb ik mezelf verbaal leren verdedigen, maar ik kan nog steeds in paniek raken als iemand met negentien volgers op X losgaat: o jee, ik word uitgestoten.”

Zij: „Dat had ik ook toen ene Henk twee sterren gaf voor mijn boek omdat ik volgens hem niks van biologische verschillen weet. Of als vrienden te lang niets van zich laten horen. Ik heb een angststoornis aan dat pesten overgehouden. Ik leef altijd op het puntje van mijn stoel: het gaat nu goed, maar blijft dat zo?”

Hij: „Ik vind het erg dat jij zegt te begrijpen dat het irritant was dat je als kind graag zong. Wat is er nou leuker dan een kind van zes dat zingt? Kennelijk heb je de blik van de juf geïnternaliseerd.”

Zij: „Op een gegeven moment had ik mijn pesters niet meer nodig om ervan overtuigd te zijn dat ik een varken was.”

Neergesabeld in de media Loeb neemt een glas rosé, hij houdt het bij non-alcoholisch. „Bij alcohol word ik zo scherp en naar, dat moet ik maar niet doen.” Ze buigt voorover. „O ja?”

Luyendijk wil weten hoe Loeb haar lezingen aanpakt, die meestal gaan over de positie van vrouwen. „Dat hangt van mijn publiek af.” Bij grote bedrijven, waar meestal veel mannen in de top zitten, vraagt ze hoe ze die scheve verdeling verklaren. Hebben vrouwen een gebrek aan ambitie of komt het door iets anders? En gaan leidinggevenden er automatisch vanuit dat vrouwen drie of vier dagen gaan werken als ze een kind krijgen? „Het lastige is dat mijn lezingen facultatief zijn, dus vooral bezocht worden door mensen die deel van de oplossing zijn. Dat geldt trouwens voor alles wat ik maak: de mensen voor wie het bedoeld is, bereik ik niet.”

Ze wijst met haar vork in de richting van Luyendijk. „Daarom is het zo goed dat jij als witte man De zeven vinkjes hebt geschreven, dat je je kwetsbaar hebt opgesteld.” Ze zag hem er wel flink van langs krijgen bij een gesprek met Neelie Kroes en Sylvana Simons in Buitenhof, waar Simons zei dat hij „wel wat meer credits had mogen geven aan mensen die dezelfde boodschap al heel lang brengen”. Op Loeb kwam het over, zegt ze, alsof hij „als witte man geld met hun ideeën wilde verdienen”. Ergens begrijpt ze de kritiek, want het begrip ‘intersectionaliteit’ bestond al voor De zeven vinkjes, maar belangrijker is, zegt ze, „dat we meer witte mannen nodig hebben die hun nek uitsteken”.

Hij: „In De zeven vinkjes citeer ik uitgebreid uit boeken die beschrijven hoe diep sociale klasse doorwerkt in iemands levensloop en identiteit. Zoals die van de Franse sociologen Pierre Bourdieu en Didier Eribon. Maar centraal staat mijn eigen zoektocht: wat doet het met je mens- en wereldbeeld als je voldoet aan alle zeven vinkjes? Een boek met zo’n insteek ben ik in het Engelse, Franse en Duitse taalgebied niet tegengekomen.”

Luyendijk is even stil en leunt achterover, met zijn hoofd tegen de muur. „Ik vind het jammer dat mijn boodschap door veel media, óók NRC, werd neergesabeld. Het boek had de aanzet kunnen vormen tot een gesprek over hoeveel levenservaring die zogenaamd ideale witte mannen missen. Want wat kan iemand als [Eurocommissaris] Wopke Hoekstra nou eigenlijk?”

Zij: „Wopke? Schaatsen!”

Hij: „Hij komt heel zelfverzekerd over, is eloquent, maar doet echt verschrikkelijke dingen. Denk aan zijn ruzie met EU-collega’s, in coronatijd, over de voorwaarden waaronder het Europees noodfondskrediet geld kon verstrekken aan eurolanden die zwaar getroffen waren door de pandemie. Of de forse kritiek die hij kreeg van de Rekenkamer nadat hij het parlement buitenspel had gezet als minister van Financiën met de aankoop van een aandelenbelang in Air France-KLM. Na zijn vertrek bij het CDA was er bijna niks van die partij over. We idealiseren de groep met de minste levenservaring. Sterker: we maken die de baas. Fucking hell!”

Om gendergelijkheid te bereiken moeten offers worden gebracht, zegt Loeb. „Ik hoor nog steeds dezelfde opvattingen als mijn moeder 35 jaar geleden. Op de Global Gender Gap Index staat Nederland op plek 43. En wat dacht je van femicide?”

Niets ten nadele van de witte man, Joris, maar er zijn ook andere mensen Lisa Loeb Hij: „Ik hoopte daar met De zeven vinkjes iets aan te veranderen. Een van de vele stappen in deze marathon. Door die kritiek, soms

Ga direct naar inhoud Het Rode Kruis werd steeds professioneler, sloeg een andere koers in – deze tijd vraagt erom, zegt de organisatie

reportage Rode Kruis Het Rode Kruis was altijd gericht op crises op andere continenten, maar richt zich steeds vaker op Nederland. Alle sociale activiteiten zijn afgestoten, honderden lokale afdelingen fuseerden, alle inzet van vrijwilligers staat nu in het teken van noodhulp. „We staan paraat voor wat er op ons afkomt.”

Titia Ketelaar vanuit Den Haag/Dordrecht/Vriezenveen/Enschede Titia Ketelaar

Titia Ketelaar vanuit Den Haag/Dordrecht/Vriezenveen/Enschede Gepubliceerd op 7 augustus 2026 Leestijd 11 minuten

Het Rode Kruis-noodhulpteam komt aan bij een grootschalige rampenoefening op het station van Dordrecht. Foto Sammy Jo Muller Het was een opmerkelijk bericht, begin juli. Het Rode Kruis besloot te vertrekken uit Ter Apel, waar het eten en drinken uitdeelde aan mensen die asiel aanvroegen maar het overvolle aanmeldcentrum niet in mochten. Door diverse opstootjes was het werk te onveilig geworden voor de tien hulpverleners die er – elke dag sinds eind mei – in afwisselende samenstelling aanwezig zijn. Na garanties van de minister keerde het Rode Kruis terug.

Met noodhulp, op Nederlandse bodem. Waarom? En hoe rijmt die hulp bij Ter Apel met waar het Rode Kruis in Nederland door veel mensen mee wordt geassocieerd? Met EHBO-cursussen en aandacht voor weerbaarheid, met blaren prikken op de Vierdaagse van Nijmegen, met geld en goederen inzamelen voor natuurrampen, crises en noodhulp elders in de wereld?

De aanleiding voor dit portret was een ándere. Dat was een persbericht waarin het Rode Kruis aankondigde dat het in januari ophield met zijn 75 belcirkels. In elke cirkel belde een Rode Kruis-vrijwilliger elke dag met een oudere, die een volgende oudere op een lijst belde, die weer een volgende belde, tot de laatste oudere de vrijwilliger terugbelde. Als iemand niet opnam, kwamen hulpverleners van het Rode Kruis in actie.

Het was de laatste sociale activiteit die het Rode Kruis organiseerde. In het decennium ervoor verdwenen de Rode Kruis-zorghotels en de beroemde Henry Dunant-boot, waar chronisch zieken en gehandicapten vakantie konden houden. In Hulst stopte de organisatie met het begeleid zwemmen, in Dinxperlo met het handwerkuurtje, in Heeze met de bazaar, in Huizen met huisbezoeken, in het hele land met talloze soortgelijke activiteiten die al sinds jaar en dag door het Rode Kruis werden georganiseerd. Veel, waaronder de belcirkels, zijn door andere vrijwilligersorganisaties overgenomen.

Rond dezelfde tijd meldde het Rode Kruis dat het juist doorging met het bieden van voedselhulp in Nederland – zoals het ook al enkele jaren schoolmaaltijden verzorgt. In 2025 hielp het ruim 46.600 kinderen aan schoolmaaltijden, 27.893 mensen ontvingen een wekelijkse boodschappenkaart. „Ze verdienen net te veel om hulp van de voedselbank of de gemeente te krijgen, maar houden na het betalen van hun vaste lasten te weinig over om eten te kopen”, schreef de organisatie.

In coronatijd was het Rode Kruis met voedselpakketten en boodschappenkaarten begonnen. Dat baarde toen opzien – dat in het welvarende Nederland noodhulp nodig was. Voor even, was toen de gedachte. Want dat biedt het Rode Kruis: tijdelijke noodhulp.

De Rode Kruis-vrijwilligers worden gevraagd bij rampen en ongelukken met meer dan dertig slachtoffers, in Dordrecht doen ze mee aan een rampenoefening van de Veiligheidsregio Zuid-Holland-Zuid op het station van Dordrecht. Acteurs en andere Rode Kruis-vrijwilligers spelen de slachtoffers. Foto Sammy Jo Muller

Explosie in Amsterdam Maar dat gebeurt vaker dan algemeen bekend is: bij zogenoemde ‘flitsrampen’. Zoals de zware explosie half juni onder een sportschool in Amsterdam-Osdorp, midden in de nacht. Vierhonderd bewoners van een naastgelegen flat werden geëvacueerd omdat er brand was en instortingsgevaar dreigde. Ze mochten pas uren later terug naar huis.

Om „een uur of twee” werd Melle Koch uit zijn bed gebeld. Een belcomputer, aangezwengeld door een beroepskracht van het Rode Kruis die piket heeft, belde vrijwilligers nabij het incident: „Alarm, alarm, alarm. Dit is een oproep van het Nederlandse Rode Kruis voor de functie van noodopvang en ondersteuning. Kan je helpen? Toets 1.”

„Dan is het wakker worden en omkleden”, vertelt Koch (49) twee weken later. In het dagelijks leven is hij manager regulatory affairs in de chemische sector, in 2002, na de oudejaarsbrand in Volendam, meldde hij zich als vrijwilliger: „Op de dijk stond het Rode Kruis.” Hij was er onder de indruk van geraakt.

Binnen een zo kort mogelijke tijd was hij „inzet gereed”. Een aantal vrijwilligers ging meteen naar de rampplek, Koch naar het kantoor om „attributen te halen”. Niet alleen EHBO-tassen, maar ook tandenborstels, telefoonopladers, spelletjes en knuffels voor de kinderen. „Moet je voorstellen: die mensen slapen en zijn net hardhandig door brandweer en politie uit hun huis gehaald. De voordeur is ingetrapt, je huisdier ben je misschien vergeten, je wordt doorgeschreeuwd naar een volgende plek. Wij zijn de eerste die hén aanhoren.”

Zodra er een ramp is met meer dan dertig mogelijke slachtoffers – T30 in jargon – worden de vrijwilligers van het Rode Kruis ingeschakeld door de veiligheidsregio’s. Het heeft de wettelijke taak om dan te helpen.

Zelf heeft de organisatie het over haar „auxiliaire rol”, zoals vastgelegd bij Koninklijk Besluit. Artikel 3 luidt dat het Rode Kruis „voor het gehele Koninkrijk tot taak heeft hulp te verlenen aan gewonden, zieken en anderszins hulpbehoevenden, die slachtoffer zijn van een gewapend conflict, ramp of andere bijzondere gebeurtenis”.

Dat kan gaan om grote ongelukken waarbij het Rode Kruis noodhulp verleent en de hulpdiensten ondersteunt. Of zoals in Limburg na de overstromingen van 2021 met hand- en spandiensten: de Ready2Helpers van het Rode Kruis (burgervrijwilligers) sjouwden met zandzakken en zetten veldbedden op. Rode Kruisers hielpen in coronatijd op vaccinatie- en testlocaties. Of regelen, zoals bij deze explosie in Amsterdam-Osdorp, noodopvang: eten, drinken en een slaapplek.

Koch zegt: „Het begin van een ramp is chaotisch, mensen kijken naar de overheid. Wij scheppen op zo’n moment in korte tijd orde.” Hij is er trots op: „We matchen mensen die elkaar in de paniek misschien zijn kwijtgeraakt, we inventariseren wie medicijnen nodig heeft en laten de huisartsenpost dat weten, we vullen formulieren in waarmee de brandweer of de dierenambulance huisdieren kan terugvinden.”

Wie zelfredzaam is, weet de weg naar familie of vrienden te vinden, „maar er blijft altijd een groep over die geen netwerk heeft”. De inzet in Osdorp was daardoor lang, vertelt hij. Een tweede ploeg vrijwilligers kwam om acht uur ’s ochtends en begeleidde slachtoffers naar een hotel bij Schiphol. Aan het einde van de dag, toen iedereen naar huis mocht, deelde het Rode Kruis de huissleutels uit. En een dag later ondersteunden de vrijwilligers de ambulancedienst van Amsterdam-Amstelland, toen de adrenaline bij mensen was gezakt en zij ademhalings- of andere klachten kregen.

Lees ook Tijdens de rampenoefening gebeurt in Utrecht alles tegelijk. ‘Is de opvanglocatie al in gebruik?’ Tot de nek in de drek De overheid wil dat het Rode Kruis „binnen het veiligheidsdomein een betrouwbare partner” is. Dat betekent dat de EHBO-kennis van al die duizenden Rode Kruisers op peil moet worden gehouden – „bekwaam en bevoegd” noemen ze dat zelf. Dan zijn een aantal rampenoefeningen per jaar en trainingen onvoldoende. Dus vind je de vrijwilligers als hulpverleners op evenementen als de Vierdaagse in Nijmegen, de Nationale Herdenking op de Dam of de Zwarte Cross.

Soms, zoals tijdens een wandelevenement in Drenthe in mei, waar de Rode Kruisers in een busje achter de wandelaars aanrijden, is er weinig meer te doen dan het verzorgen van een enkele blaar. Soms, zoals op een hete zaterdag in juni op Tot de nek in de drek, een mud run in Vriezenveen, vallen binnen het eerste half uur al meerdere gewonden.

De eerste die binnenloopt in de tent van Jeroen van Hardeveld (38, ingenieur en 21 jaar vrijwilliger) is een van de organisatoren met een wespensteek. Dan een jongetje met een snee. Hij houdt zijn vinger op ter inspectie. Maar dan, bij de modderbak halverwege het parcours waar de ‘lammetjesrun’ van de kleuters met hun ouders net aankomt, glijdt een moeder uit en verzwikt een enkel.

Rode Kruis-vrijwilligers moeten minimaal 32 uur per jaar evenementenhulp verlenen, zoals hier op Tot de nek in de drek in Vriezenveen Foto’s Sammy Jo Muller Twee Rode Kruis-vrijwilligers op mountainbike zijn er snel bij: de één onderzoekt het slachtoffer en legt een cold pack op haar enkel, de ander probeert via de portofoon vervoer te regelen. Wat zij nog niet weten, is dat er elders langs het parcours óók twee verstuikte enkels zijn.

Operationeel leider Denny Ordelmans (51, ict-medewerker en 28 jaar vrijwilliger) wel. Vanuit de kantine van de manege waar de mud run wordt gehouden, houdt zijn verbindingsteam alles op computers in de gaten. De triage wordt in de Rode Kruis-tent door een arts en een verpleegkundige gedaan, zij beslissen of iemand naar het ziekenhuis moet. Ordelmans doet het „puzzelen”, zoals hij het noemt. Want als er drie rolstoelen tegelijk op pad gaan, met elk weer een vrijwilliger, ontbreekt het Rode Kruis elders langs het parcours.

Ordelmans en coördinator Menno Kampherbeek (31, industrieel elektromonteur, 15 jaar vrijwilliger) zijn er van overtuigd dat dit soort dagen hen helpt als er een echte ramp is. Dat „de automatiek er dan in schiet”, zegt Kampherbeek.

Elke Rode Kruiser moet minimaal 32 uur per jaar evenementen ‘draaien’. Het weekend van Tot je nek in de drek zijn er in Vriezenveen zestig vrijwilligers actief, 95 in Harlingen bij de Tall Ships Races, veertien op een triatlon in Didam, dertien bij een gratis concert van een Amerikaanse band in Steenwijk, talloze duo’s en trio’s op kleinere e

Ga direct naar inhoud ‘Een patiënt die verrekte van de pijn moest vroeger smeken om een amputatie. Dat hoeft gelukkig niet meer’

achtergrond Geneeskunde Onherstelbare schade aan vaten en zenuwen maakt elk jaar duizenden amputaties nodig. Artsen en patiënten moeten „sámen beslissen” over de ingreep, vindt Jan Geertzen.

Karel Berkhout Gepubliceerd op 7 augustus 2026 Leestijd 8 minuten

Foto Sake Elzinga

Controleer je schoenen voordat je gaat wandelen, en kijk of er steentjes in zitten. Klop na het wandelen je schoenen uit en gooi je sokken in de was. Onderzoek elke week je voeten op wondjes – eventueel met een spiegel. Lukt je dat niet meer, vraag dan iemand anders om te kijken, zoals een mantelzorger of iemand van de thuiszorg. Doe dit, als je tenminste al wat langer diabetes hebt. Want dan zijn de zenuwen en vaten in je voeten vaak zo beschadigd, dat je een wondje niet meer voelt.

„Een kleine wond kan zo ongemerkt uitgroeien tot een grote wond”, zegt Jan Geertzen. Hij was tot voor kort hoogleraar revalidatiegeneeskunde aan de Rijksuniversiteit Groningen, met amputaties als specialisatie. Als dokter heeft hij een diabetespatiënt meer dan eens gevraagd om even de schoenen uit te trekken: „Onder de voeten zag ik dan vaak grote wonden, die de patiënt helemaal niet had gevoeld.” Een verwaarloosde wond is na verloop van tijd niet meer te behandelen. Geertzen: „Uiteindelijk moet dan een deel van het been worden geamputeerd.”

Jaarlijks worden in Nederland ongeveer 3.500 amputaties uitgevoerd, voornamelijk van (delen van) het onderbeen. De ingreep is dus betrekkelijk zeldzaam, maar wel ingrijpend. Patiënten moeten langdurig revalideren en opnieuw leren lopen, als ze niet in een rolstoel belanden. In meer dan de helft van de gevallen houden ze of krijgen ze pijn, leert een studie van Geertzen. „En anders dan bijvoorbeeld het verwijderen van een blindedarm geldt amputatie als een verminking”, zegt Geertzen. „De ingreep kan daarmee een deuk slaan in iemands zelfbeeld. Psychologische begeleiding is dan ook een vast onderdeel van de behandeling.”

Aan deze behandeling heeft Geertzen het grootste deel van zijn werkzame leven gewijd. Als onderzoeker en revalidatiearts in het academische ziekenhuis van Groningen. Als medemaker van de richtlijn voor de amputatie van (onder)benen en van een boek over revalideren na amputatie. Als bestuurder van een revalidatiecentrum en als oprichter van een patiëntenvereniging (KorterMaarKrachtig): „Omdat patiënt en dokter sámen moeten beslissen over de behandeling.”

Geertzen is dit voorjaar gestopt met de meeste van zijn werkzaamheden en begeleidt alleen nog promovendi. Dat is de aanleiding voor een interview over amputaties, een onderwerp waarover buiten de vakbladen zelden wordt geschreven. Bij hem thuis in een dorp bij de stad Groningen begint hij hierover meteen begeesterd te spreken en komt al snel met bovenstaande tips aan mensen met diabetes, om de kans te vergroten „dat ze hun benen kunnen houden”.

Amputatie wegens kanker is zeldzaam Het grote publiek kent amputaties vooral van kankerpatiënten, zoals filosoof René Gude bij wie een heel been werd afgezet en die op tv verscheen met de eenbenige kist waarin hij begraven zou worden. De onlangs overleden dichteres Lieke Marsman liet haar arm en schouder verwijderen om de dood tijdelijk een stap voor te blijven. Zo’n ingrijpende operatie is zeldzaam, zegt Geertzen: „Daarmee heb ik in mijn loopbaan maar een keer te maken gehad.” Dat geval – van een man van 28 jaar – beschreef hij in een wetenschappelijk tijdschrift.

Amputaties van ledematen door kanker komen in Nederland sowieso niet zo vaak voor, net als die door verkeers- of arbeidsongelukken. Verreweg de meeste amputaties – meer dan 95 procent – worden gedaan bij mensen met onherstelbare schade aan de vaten en zenuwen in vooral de benen. De grote boosdoener is diabetes, een aandoening die goed is voor 80 procent van de amputaties. De vaatschade bij diabetespatiënten ontstaat door te hoge suikerwaarden in het bloed en wordt vaak verergerd door roken en overgewicht.

Jan Geertzen houdt een prothese met een computerknie vast.Foto Sake Elzinga

„Toen ik veertig jaar geleden begon als arts, waren veel amputaties nog vaak het gevolg van arbeidsongevallen”, vertelt Geertzen: „Denk aan de boer die nog even snel een steen uit de aardappelrooimachine wilde pakken en beklemd raakte met zijn hand.” Machines zijn tegenwoordig zo goed beveiligd, dat ongelukken met ledematen een zeldzaamheid zijn geworden. „Geleidelijk aan zag ik het aantal amputaties door vaatschade toenemen, tegelijk met de opmars van diabetes.”

Dat het aantal amputaties toch al jaren stabiel is, komt doordat de diabeteszorg in Nederland de afgelopen decennia spectaculair is verbeterd – waardoor vaatschade wordt beperkt en mensen langer gezond blijven. „In plaats van op hun 57ste krijgen patiënten op hun 67ste een amputatie”, zegt Geertzen. Wat gebeurt er als de groep van 1,2 miljoen mensen met diabetes straks veel ouder is? „Dan vermoed ik dat er meer amputaties zullen zijn.”

Niet meer smeken om een amputatie Amputaties gelden in beginsel als een ingreep die je zo laat mogelijk doet – als er echt geen andere oplossing is. „Vroeger was dat idee sterker dan nu. De behandelende arts ervoer een amputatie als een vorm van falen”, vertelt Geertzen. Toen hij in het begin van zijn loopbaan met een arts visites liep in het ziekenhuis, stonk het soms hevig in een kamer, waar een patiënt lag met een ontstoken been. „Dan was het been aan het afsterven en verrekte de patiënt van de pijn.” Het was dan niet de arts die een amputatie voorstelde: „De patiënt moest smeken om een amputatie. Dan was die niet de ‘schuld’ van de chirurg.”

Tegenwoordig is het vaak juist de arts die een amputatie voorstelt. Niet eens altijd als een uiterste redmiddel, maar bijvoorbeeld als de vaatschade in het onderbeen onherstelbaar is – ook al ziet het been er nog wel gezond uit. Of een stent dan wel een bypass zin heeft, kun je namelijk zien met een zogeheten angiogram: „Je spuit contrastvloeistof in en dan zie je alle bloedvaten in het been. Dan weet je meteen of dit been is te redden of niet.”

In het laatste geval wacht de patiënt een geleidelijke en onvermijdelijke verslechtering, weet Geertzen. „De pijn waarmee de patiënt naar de dokter kwam, wordt erger.” Het been gaat ’s nachts pijn doen: „Je slaapt slechter, en daardoor eet je slechter en loop je steeds minder.” Als het weefsel en het bot geïnfecteerd raken, moet het been alsnog met spoed geamputeerd worden. Dan is het been vaak in zo’n slechte staat, dat de patiënt vaak geen prothese meer kan gebruiken en in een rolstoel belandt.

Foto’s Sake Elzinga Om dat vóór te zijn moet je het (onder)been amputeren als de vaatschade nog beperkt is. „Dat noemen we een ‘positieve amputatie’. Die vergroot de kans dat een patiënt na de operatie weer kan leren lopen – met een prothese”, legt Geertzen uit. „Dat is voor de patiënt en voor familieleden vaak lastig te accepteren, omdat een been ogenschijnlijk nog gezond is.”

Zulke weerstand bestaat ook onder medici. Zo werd Lieke Marsmans verzoek aanvankelijk afgewezen, toen zij haar schouder – met daarin een snelgroeiende, nieuwe tumor – wilde laten verwijderen. Met haar behandelaars voerde Marsman, zo beschreef ze in een interview in NRC, „een krankzinnig gesprek” waarin ze moest smeken om de amputatie. Haar chirurg nam het voor haar op met als argument dat Marsman een amputatie fysiek en mentaal wel aankon.

„Te triest voor woorden”, noemt Geertzen deze gang van zaken desgevraagd. „Bij armamputatie wordt vaak langer stilgestaan dan bij beenamputaties, omdat die meer mutilerend worden gevonden.” Toch had de stem van de patiënt hier meteen zwaarder moeten wegen, vindt hij: „Dit is geen casus waarin het samen beslissen een mooie rol heeft gehad.” Samen beslissen dus door arts én patiënt, in een gelijkwaardig gesprek: „De dokter was vroeger God, maar dat is gelukkig al lang niet meer zo.”

Kennis is lang niet altijd ‘evidence based’ Het UMC Groningen is vanouds hét Nederlandse kenniscentrum voor amputaties. „Dit is het baken, waar nog altijd alle cursussen gegeven worden”, vertelt Geertzen, en waar bijvoorbeeld alle protocollen zijn ontwikkeld. Dat is ooit begonnen met een hoogleraar die na een ongeluk in zijn kindertijd zelf met een „kunstbeen” liep en die goed bevriend raakte met een collega in de vaatchirurgie en een in de ongevalschirurgie. „Met hen bouwde hij een netwerk in ongevalschirurgie, met daarbij ook amputatie en prothesiologie.”

Toen Geertzen als arts in spé in Groningen terechtkwam, voelde de opleidingsplek „meteen als een gespreid bed”. Als kind was hij diep onder de indruk geraakt van een film met gewonde militairen die „zonder been of een arm opnieuw moesten leren lopen”. Later kwamen zijn schoonvader en zwager zodanig slecht terug van hun medische behandeling en revalidatie, dat Geertzen bij zichzelf dacht: dat moet toch beter kunnen. Toen hij tijdens zijn opleiding in een Arnhems ziekenhuis meehielp met amputaties, zag hij de patiënten na operatie vertrekken naar het revalidatiecentrum: „Dan vroeg ik me altijd af hoe het met ze ging.”

Foto’s Sake Elzinga Eenmaal revalidatiearts ontdekte dat hij veel amputatiemethoden „helemaal niet evidence based zijn”. Kennis berust veelal op het traditionele vakmanschap van de chirurg, die zijn werk doet zoals zijn opleider het hem ooit heeft geleerd. Geertzen: „Er komen uit de VS heel mooie chirurgische handboeken over amputatie, maar veel wat daarin staat is niet wetenschappelijk onderzocht. Zo weten we bijvoorbeeld niet goed wat het doorzagen van een been doet met de spieren.”

Die kennis is onder meer van belang bij een amputatie boven de knie. Dan moeten de onderste uiteinden van de bovenbeenspieren worden vastgemaakt. Dat kan door de spieren aan elkaar te hechten, of door de spieren te verankeren in het bot waarin een gat wordt gemaakt. „We weten niet wat de beste methode is”, zegt Geertzen. Een promo

Abonneren Inloggen

Binnenland
Buitenland
Politiek
Economie
Bizar
Wetenschap
Reizen
Opinie
Quiz

Baby weggehaald bij moeder die in azc Zeist ten val kwam bij politie-optreden: ‘Ze is mentaal ingestort’

Het dochtertje van het asielzoekersstel dat in mei wereldnieuws werd na een hardhandig politieoptreden in het azc van Zeist, is kort na haar geboorte door de Duitse autoriteiten weggehaald bij haar ouders, bevestigen bronnen deze site. Sebastiaan Quekel Sebastiaan Quekel Algemeen verslaggever 8 augustus 2026, 10:47 Laatste update: 11:29 Maak ons je Google-favoriet

Vader Wesam Mekdad, een Palestijn uit Gaza die in Nederland asiel wilde aanvragen, is halsoverkop naar België vertrokken in een poging zijn kind weer herenigd te krijgen met haar moeder. ‘Gevaar voor gezin’

De Duitse kinderbescherming in de regio Wesel greep in toen dochtertje Reem pas een maand oud was. De instantie bestempelde vader Mekdad als ‘een gevaar voor zijn gezin’, deels gebaseerd op het dossier over het incident in Zeist. Wil je de Breaking news nieuwsbrief van AD (voor plots, belangrijk nieuws) ontvangen via e-mail?

Om die reden te ontkrachten, reisde Mekdad in zijn eentje naar België af om daar opnieuw asiel aan te vragen. „Ik ben nu in een ander land, ver weg van mijn vrouw en baby”, vertelt hij aan de Arabische nieuwszender Al Jazeera, die het nieuws als eerste naar buiten bracht.

„Op deze manier wil ik de smoes wegnemen dat mijn aanwezigheid een gevaar voor hen vormt. Ik wil zelf helemaal niets, ik wil alleen dat Reem wordt teruggegeven aan haar moeder.”

Tekst gaat verder onder deze foto Moeder en dochter (ouders geven toestemming voor publicatie foto aan Al Jazeera) © Al Jazeera Groot machtsvertoon

Volgens de vader verliep de uithuisplaatsing met veel machtsvertoon. Ruim vijftien politievoertuigen kwamen naar de Duitse opvanglocatie. Zijn vrouw Malak Mahmoud moest naar buiten komen en haar baby achterlaten. Zij is hierdoor mentaal volledig ingestort, zegt de vader. Sindsdien zit het kind bij de Duitse jeugdzorg en is het contact tussen de jonge ouders verbroken.

Mekdad is verteld dat het zoeken van contact de kans op de terugkeer van hun baby schaadt. Duitse autoriteiten weigeren vanwege privacywetgeving inhoudelijk te reageren tegenover de nieuwszender.

Al Jazeera zegt correspondentie tussen de ouders en de bevoegde instanties te hebben ingezien waaruit blijkt dat het kind inderdaad is weggehaald. Willem Jebbink, de advocaat van de vrouw, laat deze site weten dat hij vanwege de privacy van betrokkenen niet ingaat op de kwestie.

Tekst gaat verder onder deze foto Politie duwt zwangere vrouw naar de grond bij aanhouding in azc in Zeist © ADR Escalatie in Zeist

Het gedoe rond de voogdij is het gevolg van de escalatie in Zeist op 19 mei van dit jaar. Het stel raakte die dag in het azc in een conflict met de politie. Beelden van die arrestatie gingen destijds viraal.

Op de video was te zien hoe een agent de hoogzwangere Mahmoud hardhandig tegen de grond trok. Mekdad vloog daarop woedend op de agenten af, wat leidde tot een vechtpartij.

Terwijl de vrouw op de grond lag te schreeuwen, sleepten agenten haar aan haar capuchon en armen weg.

De beelden leidden tot enorme verontwaardiging, zowel in binnen- als buitenland. Zo schreef de Italiaanse Francesca Albanese, speciaal rapporteur namens de Verenigde Naties voor mensenrechten in de Palestijnse gebieden, op X: ‘Nederlandse vrienden, als jullie dit tolereren, dan zijn jullie kinderen de volgende.’ Aangifte

De Nederlandse politie stelde na intern onderzoek dat het geweld ‘direct noodzakelijk’ was. Agenten waren afgekomen op een melding van vernieling en bedreiging door Mekdad, die mogelijk een mes bij zich had.

De betrokken agent verklaarde achteraf niet te hebben geweten dat de vrouw hoogzwanger was. Haar advocaat Willem Jebbink deed destijds aangifte wegens zware mishandeling.

Vijf dagen na dit incident beviel Mahmoud van hun dochter Reem, waarna het gezin direct naar Duitsland vluchtte.

Tekst gaat verder onder deze tweet: Onze excuses

Helaas kunnen wij deze social post, liveblog of anders niet tonen omdat het één of meerdere social media-elementen bevat. Aanvaard de social media-cookies om deze inhoud alsnog te tonen. Twee operaties

De politie deelt geen verdere informatie over het geweldsgebruik of het interne onderzoek naar de gepastheid ervan. Ook de reden voor het niet-openbaar maken van die informatie deelt de politie niet. Wel neemt de politie ‘leerpunten uit deze casus mee om ons vakmanschap verder te versterken en te blijven leren’.

Vader Mekdad zegt nog altijd met fysieke gevolgen te kampen. Hij moest in Duitsland twee keer aan zijn longen worden geopereerd.

Een opmerking over dit artikel of een tip over deze kwestie bij azc in Zeist? Neem dan (anoniem) contact op met onze verslaggever via: Onze excuses

Helaas kunnen wij deze social post, liveblog of anders niet tonen omdat het één of meerdere social media-elementen bevat. Aanvaard de social media-cookies om deze inhoud alsnog te tonen.

KIJK OOK naar onze populairste nieuwsvideo’s: Wielrenner houdt zich opzichtig vast aan volgwagen Meest bekeken nieuwsvideo’s 24 video's Joe Jonas verbaast zich over Nederlanders op vakantie: 'Geweldige ervaring' 1 minuut en 9 seconden01:09 Joe Jonas verbaast zich over Nederlanders op vakantie: 'Geweldige ervaring' Neymar provoceert dansend voor fans van Remo 48 seconden00:48 Neymar provoceert dansend voor fans van Remo 95-jarige Annie trekt nog één keer haar rolschaatsen aan 1 minuut en 37 seconden01:37 95-jarige Annie trekt nog één keer haar rolschaatsen aan Belg staat fout geparkeerd in Marbella, en dat lossen ze daar zó op 49 seconden00:49 Belg staat fout geparkeerd in Marbella, en dat lossen ze daar zó op Vollering wint ondanks list van Niewiadoma met machtige sprint in Tour 49 seconden00:49 Vollering wint ondanks list van Niewiadoma met machtige sprint in Tour Drone jaagt op Oekraïense man en ontploft naast hem 1 minuut en 2 seconden01:02 Drone jaagt op Oekraïense man en ontploft naast hem Man met brandblusser gaat in zijn eentje duinbrand Wassenaar te lijf 1 minuut01:00 Man met brandblusser gaat in zijn eentje duinbrand Wassenaar te lijf Waarom deze zonsverduistering een ‘once in a lifetime’ is 1 minuut en 21 seconden01:21 Waarom deze zonsverduistering een ‘once in a lifetime’ is Brit (97) vestigt wereldrecord door op een vliegtuig te staan tijdens het vliegen 1 minuut01:00 Brit (97) vestigt wereldrecord door op een vliegtuig te staan tijdens het vliegen Oekraïense drone explodeert bij distributiecentrum van Russische webshop 54 seconden00:54 Oekraïense drone explodeert bij distributiecentrum van Russische webshop Helikopter doet balanceeract op smalle bergkam bij reddingsactie 51 seconden00:51 Helikopter doet balanceeract op smalle bergkam bij reddingsactie Drone ontploft op drukbezocht Russisch strand 47 seconden00:47 Drone ontploft op drukbezocht Russisch strand Tientallen auto's gaan in vlammen op na brand op Ierse schrootwerf 43 seconden00:43 Tientallen auto's gaan in vlammen op na brand op Ierse schrootwerf Bewakingscamera filmt hoe piloot wordt gesnapt met 70.000 xtc-pillen 47 seconden00:47 Bewakingscamera filmt hoe piloot wordt gesnapt met 70.000 xtc-pillen Kruidvat-baddie Aïsha gaat viraal 52 seconden00:52 Kruidvat-baddie Aïsha gaat viraal 70-jarige Amerikaan wordt beroofd maar omstanders grijpen in 45 seconden00:45 70-jarige Amerikaan wordt beroofd maar omstanders grijpen in Chicago River verandert in gele gloed van duizenden badeendjes 39 seconden00:39 Chicago River verandert in gele gloed van duizenden badeendjes Joodse jongeren belaagd met leuzen als 'Sieg Heil' in Bulgarije 15 seconden00:15 Joodse jongeren belaagd met leuzen als 'Sieg Heil' in Bulgarije Peter Faber overleden: bekijk zijn eerste hoofdrol in Max Havelaar 45 seconden00:45 Peter Faber overleden: bekijk zijn eerste hoofdrol in Max Havelaar Man steekt vanuit golfkarretje garage van wildvreemde in brand 1 minuut01:00 Man steekt vanuit golfkarretje garage van wildvreemde in brand Indonesiers voeren aap af die negentien mensen aanviel 36 seconden00:36 Indonesiers voeren aap af die negentien mensen aanviel Toerist filmt hoe nijlpaard bootje achtervolgt in Botswana 35 seconden00:35 Toerist filmt hoe nijlpaard bootje achtervolgt in Botswana Strand in San Sebastián bezaaid met gevaarlijke 'kwallen' 44 seconden00:44 Strand in San Sebastián bezaaid met gevaarlijke 'kwallen' Veel rook door grote brand bij Rotterdams recyclingbedrijf 32 seconden00:32 Veel rook door grote brand bij Rotterdams recyclingbedrijf Onze excuses

Helaas kunnen wij deze social post, liveblog of anders niet tonen omdat het één of meerdere social media-elementen bevat. Aanvaard de social media-cookies om deze inhoud alsnog te tonen. Log gratis in en ontvang toegang tot exclusieve extra's

Maak binnen 1 minuut een gratis account aan. GA VERDER

Al een account of abonnement? inloggen Lees meer Drone met explosief gevonden naast Oekraïense toestellen in Leipzig: Duitsland vermoedt Russische sabotage

Drone met explosief gevonden naast Oekraïense toestellen in Leipzig: Duitsland vermoedt Russische sabotage Leider Ceuta vraagt om hulp bij opvang honderden minderjarigen: ‘Situatie is onhoudbaar’

Leider Ceuta vraagt om hulp bij opvang honderden minderjarigen: ‘Situatie is onhoudbaar’ Alarm over weddenschappen op bosbranden in VS: ‘Risico op brandstichting groter’

Alarm over weddenschappen op bosbranden in VS: ‘Risico op brandstichting groter’ Datum voor nieuwe 'bestorming' Ceuta door migranten staat op sociale media: 'Wie wil meedoen, is welkom'

Datum voor nieuwe 'bestorming' Ceuta door migranten staat op sociale media: 'Wie wil meedoen, is welkom' Wat te doen tegen kolonistenterreur? Deze Palestijnse vrijwilligers beschermen hun dorp de hele nacht

Wat te doen tegen kolonistenterreur? Deze Palestijnse vrijwilligers beschermen hun dorp de hele nacht Hoe oorlog in Oekraïne veranderde: ‘Angst voor escalat

Abonneren Inloggen

Binnenland
Buitenland
Politiek
Economie
Bizar
Wetenschap
Reizen
Opinie
Quiz

Baby weggehaald bij moeder die in azc Zeist ten val kwam bij politie-optreden: ‘Ze is mentaal ingestort’

Het dochtertje van het asielzoekersstel dat in mei wereldnieuws werd na een hardhandig politieoptreden in het azc van Zeist, is kort na haar geboorte door de Duitse autoriteiten weggehaald bij haar ouders, bevestigen bronnen deze site. Sebastiaan Quekel Sebastiaan Quekel Algemeen verslaggever 8 augustus 2026, 10:47 Laatste update: 11:29 Maak ons je Google-favoriet

Vader Wesam Mekdad, een Palestijn uit Gaza die in Nederland asiel wilde aanvragen, is halsoverkop naar België vertrokken in een poging zijn kind weer herenigd te krijgen met haar moeder. ‘Gevaar voor gezin’

De Duitse kinderbescherming in de regio Wesel greep in toen dochtertje Reem pas een maand oud was. De instantie bestempelde vader Mekdad als ‘een gevaar voor zijn gezin’, deels gebaseerd op het dossier over het incident in Zeist. Wil je de Breaking news nieuwsbrief van AD (voor plots, belangrijk nieuws) ontvangen via e-mail?

Om die reden te ontkrachten, reisde Mekdad in zijn eentje naar België af om daar opnieuw asiel aan te vragen. „Ik ben nu in een ander land, ver weg van mijn vrouw en baby”, vertelt hij aan de Arabische nieuwszender Al Jazeera, die het nieuws als eerste naar buiten bracht.

„Op deze manier wil ik de smoes wegnemen dat mijn aanwezigheid een gevaar voor hen vormt. Ik wil zelf helemaal niets, ik wil alleen dat Reem wordt teruggegeven aan haar moeder.”

Tekst gaat verder onder deze foto Moeder en dochter (ouders geven toestemming voor publicatie foto aan Al Jazeera) © Al Jazeera Groot machtsvertoon

Volgens de vader verliep de uithuisplaatsing met veel machtsvertoon. Ruim vijftien politievoertuigen kwamen naar de Duitse opvanglocatie. Zijn vrouw Malak Mahmoud moest naar buiten komen en haar baby achterlaten. Zij is hierdoor mentaal volledig ingestort, zegt de vader. Sindsdien zit het kind bij de Duitse jeugdzorg en is het contact tussen de jonge ouders verbroken.

Mekdad is verteld dat het zoeken van contact de kans op de terugkeer van hun baby schaadt. Duitse autoriteiten weigeren vanwege privacywetgeving inhoudelijk te reageren tegenover de nieuwszender.

Al Jazeera zegt correspondentie tussen de ouders en de bevoegde instanties te hebben ingezien waaruit blijkt dat het kind inderdaad is weggehaald. Willem Jebbink, de advocaat van de vrouw, laat deze site weten dat hij vanwege de privacy van betrokkenen niet ingaat op de kwestie.

Tekst gaat verder onder deze foto Politie duwt zwangere vrouw naar de grond bij aanhouding in azc in Zeist © ADR Escalatie in Zeist

Het gedoe rond de voogdij is het gevolg van de escalatie in Zeist op 19 mei van dit jaar. Het stel raakte die dag in het azc in een conflict met de politie. Beelden van die arrestatie gingen destijds viraal.

Op de video was te zien hoe een agent de hoogzwangere Mahmoud hardhandig tegen de grond trok. Mekdad vloog daarop woedend op de agenten af, wat leidde tot een vechtpartij.

Terwijl de vrouw op de grond lag te schreeuwen, sleepten agenten haar aan haar capuchon en armen weg.

De beelden leidden tot enorme verontwaardiging, zowel in binnen- als buitenland. Zo schreef de Italiaanse Francesca Albanese, speciaal rapporteur namens de Verenigde Naties voor mensenrechten in de Palestijnse gebieden, op X: ‘Nederlandse vrienden, als jullie dit tolereren, dan zijn jullie kinderen de volgende.’ Aangifte

De Nederlandse politie stelde na intern onderzoek dat het geweld ‘direct noodzakelijk’ was. Agenten waren afgekomen op een melding van vernieling en bedreiging door Mekdad, die mogelijk een mes bij zich had.

De betrokken agent verklaarde achteraf niet te hebben geweten dat de vrouw hoogzwanger was. Haar advocaat Willem Jebbink deed destijds aangifte wegens zware mishandeling.

Vijf dagen na dit incident beviel Mahmoud van hun dochter Reem, waarna het gezin direct naar Duitsland vluchtte.

Tekst gaat verder onder deze tweet: Onze excuses

Helaas kunnen wij deze social post, liveblog of anders niet tonen omdat het één of meerdere social media-elementen bevat. Aanvaard de social media-cookies om deze inhoud alsnog te tonen. Twee operaties

De politie deelt geen verdere informatie over het geweldsgebruik of het interne onderzoek naar de gepastheid ervan. Ook de reden voor het niet-openbaar maken van die informatie deelt de politie niet. Wel neemt de politie ‘leerpunten uit deze casus mee om ons vakmanschap verder te versterken en te blijven leren’.

Vader Mekdad zegt nog altijd met fysieke gevolgen te kampen. Hij moest in Duitsland twee keer aan zijn longen worden geopereerd.

Een opmerking over dit artikel of een tip over deze kwestie bij azc in Zeist? Neem dan (anoniem) contact op met onze verslaggever via: Onze excuses

Helaas kunnen wij deze social post, liveblog of anders niet tonen omdat het één of meerdere social media-elementen bevat. Aanvaard de social media-cookies om deze inhoud alsnog te tonen.

KIJK OOK naar onze populairste nieuwsvideo’s: Wielrenner houdt zich opzichtig vast aan volgwagen Meest bekeken nieuwsvideo’s 24 video's Joe Jonas verbaast zich over Nederlanders op vakantie: 'Geweldige ervaring' 1 minuut en 9 seconden01:09 Joe Jonas verbaast zich over Nederlanders op vakantie: 'Geweldige ervaring' Neymar provoceert dansend voor fans van Remo 48 seconden00:48 Neymar provoceert dansend voor fans van Remo 95-jarige Annie trekt nog één keer haar rolschaatsen aan 1 minuut en 37 seconden01:37 95-jarige Annie trekt nog één keer haar rolschaatsen aan Belg staat fout geparkeerd in Marbella, en dat lossen ze daar zó op 49 seconden00:49 Belg staat fout geparkeerd in Marbella, en dat lossen ze daar zó op Vollering wint ondanks list van Niewiadoma met machtige sprint in Tour 49 seconden00:49 Vollering wint ondanks list van Niewiadoma met machtige sprint in Tour Drone jaagt op Oekraïense man en ontploft naast hem 1 minuut en 2 seconden01:02 Drone jaagt op Oekraïense man en ontploft naast hem Man met brandblusser gaat in zijn eentje duinbrand Wassenaar te lijf 1 minuut01:00 Man met brandblusser gaat in zijn eentje duinbrand Wassenaar te lijf Waarom deze zonsverduistering een ‘once in a lifetime’ is 1 minuut en 21 seconden01:21 Waarom deze zonsverduistering een ‘once in a lifetime’ is Brit (97) vestigt wereldrecord door op een vliegtuig te staan tijdens het vliegen 1 minuut01:00 Brit (97) vestigt wereldrecord door op een vliegtuig te staan tijdens het vliegen Oekraïense drone explodeert bij distributiecentrum van Russische webshop 54 seconden00:54 Oekraïense drone explodeert bij distributiecentrum van Russische webshop Helikopter doet balanceeract op smalle bergkam bij reddingsactie 51 seconden00:51 Helikopter doet balanceeract op smalle bergkam bij reddingsactie Drone ontploft op drukbezocht Russisch strand 47 seconden00:47 Drone ontploft op drukbezocht Russisch strand Tientallen auto's gaan in vlammen op na brand op Ierse schrootwerf 43 seconden00:43 Tientallen auto's gaan in vlammen op na brand op Ierse schrootwerf Bewakingscamera filmt hoe piloot wordt gesnapt met 70.000 xtc-pillen 47 seconden00:47 Bewakingscamera filmt hoe piloot wordt gesnapt met 70.000 xtc-pillen Kruidvat-baddie Aïsha gaat viraal 52 seconden00:52 Kruidvat-baddie Aïsha gaat viraal 70-jarige Amerikaan wordt beroofd maar omstanders grijpen in 45 seconden00:45 70-jarige Amerikaan wordt beroofd maar omstanders grijpen in Chicago River verandert in gele gloed van duizenden badeendjes 39 seconden00:39 Chicago River verandert in gele gloed van duizenden badeendjes Joodse jongeren belaagd met leuzen als 'Sieg Heil' in Bulgarije 15 seconden00:15 Joodse jongeren belaagd met leuzen als 'Sieg Heil' in Bulgarije Peter Faber overleden: bekijk zijn eerste hoofdrol in Max Havelaar 45 seconden00:45 Peter Faber overleden: bekijk zijn eerste hoofdrol in Max Havelaar Man steekt vanuit golfkarretje garage van wildvreemde in brand 1 minuut01:00 Man steekt vanuit golfkarretje garage van wildvreemde in brand Indonesiers voeren aap af die negentien mensen aanviel 36 seconden00:36 Indonesiers voeren aap af die negentien mensen aanviel Toerist filmt hoe nijlpaard bootje achtervolgt in Botswana 35 seconden00:35 Toerist filmt hoe nijlpaard bootje achtervolgt in Botswana Strand in San Sebastián bezaaid met gevaarlijke 'kwallen' 44 seconden00:44 Strand in San Sebastián bezaaid met gevaarlijke 'kwallen' Veel rook door grote brand bij Rotterdams recyclingbedrijf 32 seconden00:32 Veel rook door grote brand bij Rotterdams recyclingbedrijf Onze excuses

Helaas kunnen wij deze social post, liveblog of anders niet tonen omdat het één of meerdere social media-elementen bevat. Aanvaard de social media-cookies om deze inhoud alsnog te tonen. Log gratis in en ontvang toegang tot exclusieve extra's

Maak binnen 1 minuut een gratis account aan. GA VERDER

Al een account of abonnement? inloggen Lees meer Drone met explosief gevonden naast Oekraïense toestellen in Leipzig: Duitsland vermoedt Russische sabotage

Drone met explosief gevonden naast Oekraïense toestellen in Leipzig: Duitsland vermoedt Russische sabotage Leider Ceuta vraagt om hulp bij opvang honderden minderjarigen: ‘Situatie is onhoudbaar’

Leider Ceuta vraagt om hulp bij opvang honderden minderjarigen: ‘Situatie is onhoudbaar’ Alarm over weddenschappen op bosbranden in VS: ‘Risico op brandstichting groter’

Alarm over weddenschappen op bosbranden in VS: ‘Risico op brandstichting groter’ Datum voor nieuwe 'bestorming' Ceuta door migranten staat op sociale media: 'Wie wil meedoen, is welkom'

Datum voor nieuwe 'bestorming' Ceuta door migranten staat op sociale media: 'Wie wil meedoen, is welkom' Wat te doen tegen kolonistenterreur? Deze Palestijnse vrijwilligers beschermen hun dorp de hele nacht

Wat te doen tegen kolonistenterreur? Deze Palestijnse vrijwilligers beschermen hun dorp de hele nacht Hoe oorlog in Oekraïne veranderde: ‘Angst voor escalat