Von der Leyen: de oude wereldorde komt niet meer terug De internationale rechtsorde bestaat niet meer, aldus Ursula von der Leyen. Het is voor het eerst dat een Europese leider dat ronduit zegt.
Ursula von der Leyen: ‘We moeten ons afvragen of we niet meer hinder dan hulp ondervinden van het systeem van consensus dat we hebben opgebouwd’. Ursula von der Leyen: ‘We moeten ons afvragen of we niet meer hinder dan hulp ondervinden van het systeem van consensus dat we hebben opgebouwd’.Bron Foto EPA RomanaAbels Dit artikel is geschreven door Romana Abels correspondent Europese Unie
Gepubliceerd op 9 maart 2026, 14:44
Bewaren Delen Ursula von der Leyen heeft een stevige boodschap. Het moet anders met de Europese Unie. Die moet assertiever, wendbaarder, sneller. Zoals het ging, gaat het niet meer, zegt de voorzitter van de Europese Commissie. “Onze principes, onze instituten en onze besluitvorming zijn allemaal ontworpen in de stabiliteit van de naoorlogse wereld”, zei ze maandagochtend. “We moeten ons afvragen of we niet meer hinder dan hulp ondervinden van het systeem van consensus en compromis dat we toen hebben opgebouwd.”
Mis nooit meer het laatste nieuws Krijg een melding bij belangrijk nieuws over Algemeen.
Von der Leyen had maandag de EU-ambassadeurs bijeengeroepen. Dat zijn de mensen die de Europese belangen overal ter wereld behartigen: bij organisaties als de Verenigde Naties, in landen die graag bij de EU willen horen en in landen waar de Europese Unie belangrijke afspraken mee heeft.
Ze wilde graag een boodschap meegeven voor die wereld buiten Europa en tegelijk ook voor daarbinnen. Daar is het niet meer genoeg om te roepen dat bommen gooien op Iran in strijd is met het internationaal recht. Europa kan niet meer in z’n eentje een systeem van orde en regels blijven verdedigen als dat er niet meer is. “Die wereld is vertrokken en zal niet terugkeren”, zegt Von der Leyen over zo’n beetje alles waar Europa voor staat. Voor het systeem van wereldhandel, voor de afspraken die gemaakt zijn over rechten van volken en landen.
Denken vanuit eigenbelang Europa zelf zal zich er nog wel aan houden. “Wij”, zei Von der Leyen, “zullen altijd het systeem van regels blijven volgen dat we met onze bondgenoten hebben opgebouwd, maar we kunnen er niet meer op vertrouwen dat het de enige manier is om onze belangen te behartigen, of aannemen dat de regels ervan ons beschermen tegen de complexe bedreigingen van nu. We moeten nieuwe manieren vinden.”
Wat de Europese Unie moet gaan doen, zegt Von der Leyen, is ook gaan denken vanuit eigenbelang. “Het moet onze belangen te voor en te na zijn”, zei ze. Europa moet leren om zijn eigen veiligheid centraal te stellen in alle aankopen en alle beleid. Dat moet ‘het organiserende principe van onze daden zijn’, volgens Von der Leyen. Het maakt niet uit waarin: in defensie, in data, in industrie en infrastructuur, in handel en in technologie, Europese landen, bedrijven en regels moeten als eerste nadenken of het allemaal wel veilig genoeg is, voor ze iets doen.
Oekraïne en de VN blijven steunen Dan komt het tweede: Europa moet altijd Oekraïne blijven steunen, tot het op een punt is waar niet snel weer nieuwe conflicten uit voortspruiten. Ook dat is in het eigen belang van de Europese landen.
Het derde is dat Europa de Verenigde Naties moet blijven steunen, terwijl die tegelijk moeten proberen ook de snelle ontwikkelingen bij te benen. Die VN moeten de vrede wereldwijd blijven bewaken. “Maar Europa kan de wereld niet vormgeven vanaf de zijlijn”, zegt Von der Leyen, de reden waarom ze toch een Eurocommissaris naar de vredesraad van Trump afvaardigde.
Het is een denkrichting van Von der Leyen; zij kan in dit opzicht niet namens de Europese landen spreken. Maar zeker is dat de EU-chef een nieuw assertief Europa voor zich ziet. “We kunnen óf blijven vasthouden aan de gewoontes en zekerheden waar de geschiedenis allang vandaan bewogen is, óf we kunnen een nieuwe bestemming zoeken voor Europa.”
