C2024

Nederlands Dagblad 26-09-2024

Twee gereformeerde kerkjes fuseren. ‘Als jij denkt dat je niet in de ware kerk zit, moet je wegwezen’ - Nederlands Dagblad. De kwaliteitskrant van christelijk Nederland

Twee gereformeerde kerkjes fuseren. ‘Als jij denkt dat je niet in de ware kerk zit, moet je wegwezen’

Interview Twee kleine gereformeerde kerkverbanden die vijftien jaar geleden uit elkaar gingen, staan op het punt van samengaan. De stellige taal uit de vrijgemaakt-gereformeerde wereld van weleer is springlevend bij deze kerkhereniging op miniformaat. ‘Ik ben ervan overtuigd dat wij de ware kerk zijn. Maar ik zeg niet dat er geen andere ware kerken zijn.’

Hilbert Meijer donderdag 26 september 2024 om 10:46aangepast12:05 De dominees Rob Visser en Corneel Koster. 'Dat het tot een kerkvereniging komt, maakt me dankbaar', zegt Koster. 'En het is helend, ook voor mezelf.’beeld: Dick Vos ‘Ik vind het persoonlijk echt wel emotioneel’, zegt Corneel Koster (37), dominee in De Gereformeerde Kerken. Hij was begin twintig toen zijn kerkelijke gemeente in Zwolle, gevormd door verontruste voormalig vrijgemaakt-gereformeerden, in 2009 door een conflict scheurde. De volgende zondag was de kerk halfleeg. ‘Dat heb ik als heel ingrijpend ervaren, haast traumatisch. Het gaf groot verdriet dat je samen optrekt en dan zo uit elkaar wordt geslagen. Dat het nu tot vereniging komt, maakt me dankbaar. En het is helend, ook voor mezelf.’

Tegenover hem zit Rob Visser (67), predikant in de Gereformeerde Kerken Nederland, het kerkverband dat ontstond als gevolg van dat conflict. Visser zit er minder emotioneel in: op het moment van scheuring was hij nog predikant in de Gereformeerde Kerken vrijgemaakt. Maar dat de twee kleine kerkverbanden vijftien jaar na de breuk weer samen verder gaan, noemt hij ‘geweldig’. ‘We hebben bij het samenspreken bewust ervoor gekozen niet precies uit te pluizen wat er allemaal gebeurd is.’ Dat het om een kerkfusie op de vierkante millimeter gaat - nog geen 3500 leden verdeeld over zo’n dertig gemeenten - doet daar wat hem betreft niets aan af. Wat telt, zegt Visser, is dat de kerken de Bijbel zuiver naspreken - precies de reden waarom in de voorbije twintig jaar honderden mensen de vrijgemaakte kerken verlieten. ‘In de Gereformeerde Kerken vrijgemaakt kwam in de jaren negentig schriftkritiek op en werd er steeds vrijblijvender omgegaan met Gods Woord’, schetst Visser. ‘Mensen zochten elkaar op en zeiden: zo kan het niet langer.’ Koster knikt: ‘Het Woord van de Here werd daar gerelativeerd of tijdgebonden verklaard. En daarom begonnen ze De Gereformeerde Kerken.’ Maar na een jaar of vijf ging het fout. Koster: ‘Ja, toen is het uit elkaar gegaan, met Zwolle en Hardenberg als de twee grootste pijnplekken.’ Waar zat dat op vast? Koster: ‘Het is lastig daar iets over te zeggen, omdat iedereen daar een eigen visie op heeft. Mensen met sterke overtuigingen, die samen een nieuw kerkverband hadden gevormd, waren op zoek naar balans en identiteit. Dat gaf spanning, die uitmondde in verwijdering, ruzie en onmin.’ Visser: ‘Ik was er zelf niet bij betrokken, maar er zat veel menselijk gedoe bij, denk ik. We hebben bij het samenspreken bewust ervoor gekozen niet precies uit te pluizen wat er allemaal gebeurd is. De enige vraag die telt is: zijn wij één in geloof?’ ‘Het is de duivel gelukt ons uit elkaar te jagen.’ Als je weet wat er is misgegaan, kun je voorkomen dat je nogmaals in die valkuil trapt. Koster: ‘Het had deels te maken met de zoektocht welke dingen je landelijk moet vastleggen en in hoeverre je verschillen tussen plaatselijke kerken kunt dulden. Een gemeente wilde in die tijd zelf een kerk met ambtsdragers beginnen, zonder dat de classis daar toestemming voor had gegeven. De onenigheid daarover liep zo hoog op dat de wegen uiteen gingen.’ Niet het meest principiële punt in de kerk. Koster: ‘Nee, klopt. Het ging niet om een leerverschil. Gelukkig niet, want dat maakt de toenadering ook makkelijker.’ Was het een kerkscheuring waard? Visser: ‘Als je er op een afstand naar gaat kijken, dan zeg ik: nee. Maar dat is achteraf makkelijk praten; er speelden omstandigheden mee die je niet kunt uitwissen.’ Koster: ‘Het past mij niet daar iets over te zeggen, het maakt mij in ieder geval heel nederig. Het is de duivel gelukt ons uit elkaar te jagen.’ Dat is nu vijftien jaar geleden. Hoe gevoelig ligt het nog? Visser: ‘Er zullen mensen zijn die er hun eigen gevoelens bij hebben. In alle plaatselijke kerken is gezegd: als er broeders of zusters zijn die vanuit het verleden moeite hebben met de hereniging, dan kan hulp vanuit het kerkverband geboden worden.’ Koster: ‘In sommige situaties is er destijds een schorsing uitgesproken over ambtsdragers. Die schorsingen zijn allemaal van tafel.’ Er wordt al sinds 2016 gepraat. Waarom vergde het zoveel tijd om elkaar weer te vinden? Koster: ‘Voor een groot deel had dat te maken met persoonlijke verhoudingen. We hebben echt niet zo heel lang over inhoudelijke kwesties gesproken - zoals de vraag of vrouwen mogen stemmen bij de verkiezing van ambtsdragers en of bepaalde liederen gezongen mogen worden. Het kost tijd om elkaar weer te leren vertrouwen. Dat kun je niet volgas doen. Anders sta je over een tijdje weer bij de puinhopen.’ ‘Er waren over en weer beelden van elkaar ontstaan. Nou, dan moet je met elkaar in gesprek.’ Ik las in DGK-blad De Bazuin dat er over nare zaken gesproken is en dat er een intense worsteling heeft plaatsgevonden. Visser: ‘Er waren over en weer beelden van elkaar ontstaan. Nou, dan moet je met elkaar in gesprek. En dan kom je er achter dat die beelden voor een groot deel niet kloppen.’ Koster: ‘Ja, alleen al dat woordje ‘Dé’ van Dé Gereformeerde Kerken kan voor een karikatuur zorgen.’ Visser: ‘Wat de toenadering makkelijker maakte, is dat er de laatste vier, vijf jaar behoorlijk wat leden uit de GKv naar beide kerkverbanden zijn overgekomen die zich aangetrokken voelen tot de prediking en geen weet hebben van de geschiedenis. Dat relativeert de scherpe kantjes.’ ‘Een ware kerk zijn is voor ons: kerk van de Here Jezus zijn. Dat heeft niks te maken met een warekerkideologie ofzoiets.’ Jullie hebben elkaar erkend als ‘ware kerken van Christus’. Dat doet sterk denken aan het oude vrijgemaakte warekerkdenken. Waarom kiezen jullie uitgerekend voor die uitdrukking? Visser: ‘Heel simpel: omdat er in de belijdenis over de ware kerk wordt gesproken. Een ware kerk zijn is voor ons: kerk van de Here Jezus zijn. Dat heeft niks te maken met een warekerkideologie ofzoiets.’ Koster: ‘Het is niet onze bedoeling daarmee andere kerken te veroordelen. We zijn niet voor niets ook in gesprek met de Christelijke Gereformeerde kerken en de Hersteld Hervormde Kerk.’ Visser: ‘Als een catechisant aan mij vraagt: ‘Dominee, zijn wij ware kerk?’, dan zal ik zeggen: ‘Als jij ervan overtuigd bent dat wij geen ware kerk zijn, moet je er heel snel wegwezen en je je ergens anders bij voegen’.’ Maar terminologie doet er toe. Dat ‘ware kerken’ straalt uit: wij zijn het en anderen niet. Visser: ‘Ik ben sinds ik als jongere lid werd van de Gereformeerde Kerken vrijgemaakt, nooit iemand tegengekomen die heeft gezegd: wij zijn de ware kerk en de anderen zijn het dus niet.’ In andere kerken is het zo wel beleefd. Er werden grapjes gemaakt over vrijgemaakten die dachten dat alleen zij in de hemel waren. Visser: ‘Klopt ja. Toen ik dominee werd op Urk, kreeg ik daarover ook vragen van een lokale krant. Ik ben er altijd duidelijk over geweest: ik ben ervan overtuigd dat wij de ware kerk zijn, maar ik zeg niet dat er geen andere ware kerken zijn.’ Maar jullie erkennen alleen elkaar als ware kerken en geen andere kerkverbanden. Visser: ‘Omdat dat nodig is om een kerkverband te vormen. Je herkent elkaar als ware kerk en daarom word je één.’ In de Gereformeerde Kerken vrijgemaakt was het idee dat iedereen zich bij die ware kerk moest voegen. Zie jullie dat ook zo? Visser: ‘Nee, natuurlijk niet. Bij een vereniging met een gemeente die echt kerk van de Here Jezus is, komen zij niet bij ons of wij bij hen. Nee, dan verénigen we. Zo’n gemeente wordt niet pas kerk van Christus als ze zich bij ons voegen.’ Koster: ‘Ons past ook wel enige bescheidenheid. We hebben maar 3500 leden.’ Is het niet juist daarom wijs voorzichtig te zijn met spreken over de ware kerk? Koster: ‘We geven daarmee een mate van verbondenheid aan. Je kietelt ons een beetje hè, met je vragen.’ Het is oprechte nieuwsgierigheid. Koster: ‘Ik denk echt wel dat in andere kerken ook uitverkoren kinderen van God zijn. Tegelijkertijd moet je niet te snel zeggen dat al die andere kerken ook allemaal ware kerken van de Here zijn.’ ‘We willen trouw aan het Woord van God zijn en de Here Jezus volgen. In die zin zijn we niet uniek.’ Er ligt een voorstel om de herenigde kerk Gereformeerde Kerken te noemen. Hoe is dat kerkverband te karakteriseren? Koster: ‘We willen trouw aan het Woord van God zijn en de Here Jezus volgen. In die zin zijn we niet uniek. En we voelen ons van harte verbonden met ieder die de Here wil volgen. We hebben ook niet de behoefte ons af te zetten tegen andere kerken.’ Visser: ‘De naam maakt duidelijk dat we niet uit zijn op een heel eigen identiteit. Wij willen heel gewoon een gereformeerde kerk zijn. Meer niet. Niks bijzonders, niks speciaals.’ Koster: ‘Bij mij is het besef gegroeid dat we in een geseculariseerde maatschappij leven en een roeping hebben in deze wereld. De kerkelijke breuk kostte bakken energie. En de vereniging net zo goed. Ik hoop en bid dat de Here ons nu weer mogelijkheden geeft om naar buiten te kijken: hoe breng je de boodschap van het evangelie zo dat die niet alleen voor je eigen kerkleden verstaanbaar is, maar ook voor mensen die te gast zijn?’ DGK en GKN vormen een minizuil, met classes, synodes, eigen aanvullend theologisch onderwijs, een eigen blad, zelfs een eigen particuliere basisschool. Zo richt je de blik toch niet naar buiten? Koster: ‘Een kerkverband helpt om je voortbestaan te bewake

Minister Veldkamp woest over lekken reis naar Israël Nieuws Minister Caspar Veldkamp (Buitenlandse Zaken) is woest over een gelekte reis van hem naar Israël en de Palestijnse gebieden. "Dit neem ik zeer ernstig op", zei hij tijdens de behandeling van zijn begroting in de Tweede Kamer. "Ik kan op deze manier niet functioneren als minister van Buitenlandse Zaken." Het lekken zou gevolgen kunnen hebben voor zijn veiligheid. ANP donderdag 21 november 2024, 15:12 Afbeelding beeld: anp Veldkamp reageerde op Kati Piri (GroenLinks-PvdA) die refereerde aan een bezoek van hem maandag aan Israël en de Palestijnse gebieden. Hij wilde direct opheldering van Piri hoe zij aan die informatie kwam. Dat ging andere partijen te ver. Eric van der Burg (VVD) zei dat Kamerleden soms iets horen in het kader van hun werkzaamheden en dat zij "niet ter discussie" stond. Derk Boswijk (CDA) zei de "frustratie" van de minister te begrijpen, maar vond ook dat Piri "hier geen rekenschap hoeft af te leggen". Piri verklaarde dat nog nooit ambtenaren informatie naar haar hebben gelekt.

Een duidelijk boze Veldkamp benadrukte dat hij op zijn ministerie nadrukkelijk de instructie had gegeven de reis geheim te houden. D66'er Jan Paternotte wees erop dat een paar dagen geleden in de NRC ook al werd gerefereerd aan het bezoek. Van der Burg zei dat de minister hierover niet de Kamer moet aanspreken, maar zijn ambtenaren.

Eerder op de ochtend kwam RTL Nieuws ook al met een verhaal op basis van vertrouwelijke stukken van Buitenlandse Zaken. Dat ging onder meer over onderhandelingen in de EU over sancties tegen Israël. Veldkamp zei dat het lekken gevolgen kan hebben voor de Nederlandse relatie met andere EU-lidstaten. "Dit schaadt onze diplomatieke slagkracht."