Nederlandse kabinet maakt zich weinig zorgen om generaal pardon Spanje
In Spanje maken honderdduizenden immigranten binnenkort aanspraak op een verblijfsvergunning. Sommige Nederlandse partijen vrezen dat ze doorreizen.
Genomineerden beste journalistieke boek van het jaar bekend
Geen van de genomineerde auteurs won de Brusseprijs eerder.
Plaquette onthuld, op Sicilië kennen ze Michiel de Ruyter nu ook
De Zeeuwse admiraal stierf op 29 april 1676 bij een zeeslag bij het Italiaanse eiland.
Raad van State gaat niet over de verkiezingsuitslag
Prieel in Schaffelaarsebos zwaar beschadigd door brand (update)
[BARNEVELD] Het prieel in het Schaffelaarsebos in Barneveld is dinsdagavond vrijwel volledig verwoest door een brand. Een wandelaar zag het vuur op het rieten dak rond 23.00 uur tijdens het uitlaten van zijn hond en waarschuwde direct de hulpdiensten. Vermoedelijk is sprake van brandstichting. Het is de tweede brand in een maand tijd op het landgoed.
Excuses voor indirecte discriminatie bij controles op de uitwonendenbeurs - Organisatie - DUO Particulier
Website duo.nl/particulier
Oud-student Sheila krijgt schadevergoeding vanwege discriminatie DUO: 'Ze hebben overal foto’s van gemaakt’
DUO heeft deze week brieven verstuurd naar duizenden (oud-)studenten die recht hebben op een schadevergoeding vanwege indirecte discriminatie. Ook bij Sheila viel zo’n brief op de mat. Jaren geleden doorzochten twee vrouwen zonder duidelijke uitleg haar woning — en pas nu weet ze waarom. "Waren het DUO-medewerkers of oplichters?", vroeg ze zich lange tijd af.
Beeltenis Trump nu ook op speciale Amerikaanse paspoorten
De speciale editie van het reisdocument verschijnt ter ere van de 250e verjaardag van de onafhankelijkheid van de Verenigde Staten.
Komende dagen is het volop lente, maar wel met veel wind
In het weekeinde lijkt het weer wat minder warm te worden.
Chipsoft: alle gestolen data van ransomware-aanval vernietigd
Of de softwareleverancier de hackersgroep heeft betaald is niet bekendgemaakt.
Aartsen draait voorgenomen bezuiniging bijstand terug - [email protected] - Mail van Stylo
De Google-benadering van e-mail
Burgemeester Hubert Bruls is grenscontroles zat
Duitsland moet stoppen met de controles aan de grens, vindt burgemeester Hubert Bruls van Nijmegen. Dat meldt Trouw. Zaterdag werd de grensregio opgeschrikt door het zoveelste ongeluk, een heftige deze keer. Bij Babberich, in Gelderland, botsten zeven auto’s op elkaar, waarbij een 66-jarige man om het leven kwam.
Wie was Hendrikus Berkhof?
Hij was in de jaren 40 en 50 betrokken bij de vernieuwingsbeweging van de Nederlandse Hervormde Kerk. Hendrikus Berkhof ontvouwde zijn gedachten in zijn boek Christelijk Geloof (1973), waarin hij aansloot bij het moderne levensklimaat, waarin 'geloven in God' niet langer vanzelfsprekend is.
Reparatiewet Varkens in Nood-arrest.
Advies over wetsvoorstel Reparatiewet Varkens in Nood-arrestDe Afdeling advisering van de Raad van State heeft op 22 april 2025 het advies vastgesteld over het wetsvoorstel tot wijziging van de Algemene wet bestuursrecht en de Omgevingswet naar aanleiding van het arrest van het Hof van Justitie van de Europese Unie van 14 juli 2021. Het advies is op 28 april 2026 gepubliceerd op de website van de Raad van State. Inhoud van het wetsvoorstelHet wetsvoorstel is een reparatiewetsvoorstel naar aanleiding van het arrest ‘Varkens in Nood’ van Het Europese Hof van Justitie. Dat arrest had gevolgen voor de manier waarop in Nederland inspraak en beroep bij de bestuursrechter is geregeld bij besluiten in het omgevingsrecht. Dat kwam op het volgende neer: inspraak bij de voorbereiding van een besluit staat open voor een ieder. Als het besluit is genomen, kunnen alleen belanghebbenden daartegen in beroep gaan bij de bestuursrechter. Voorwaarde is dan wel dat zij hebben meegedaan aan de inspraakfase.Dat systeem is door het arrest niet langer houdbaar voor zover het gaat om besluiten die onder het Verdrag van Aarhus vallen. Dat zijn bepaalde besluiten met gevolgen voor het milieu. De uitleg van het Europese Hof rondom deze besluiten dwingt tot aanpassingen van het Nederlandse stelsel. De Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State heeft eerder een tussenoplossing gevonden, in afwachting van een aanpassing van de wetgeving. Dit reparatiewetsvoorstel regelt die aanpassing.Aanvulling belanghebbendenbegripHet voorstel vult allereerst de definitie aan van het belanghebbendenbegrip in de Awb voor de toepassing van de wettelijke voorschriften over bezwaar en beroep. Dat doet het door het begrip betrokken publiek zoals bedoeld in het Aarhus-Verdrag, expliciet op te nemen in de Awb. De Afdeling advisering acht deze aanvulling onnodig. De bestaande regeling in de Awb voor beroep door belanghebbenden biedt aan leden van het betrokken publiek immers al ruime toegang tot de bestuursrechter. Daarnaast is de aanvulling onwenselijk. Uitbreiding kan namelijk betekenen dat personen toegang tot de bestuursrechter krijgen terwijl zij onvoldoende belang hebben of geen inbreuk is gemaakt op een recht als bedoeld in het Verdrag van Aarhus. De Afdeling adviseert daarom dit onderdeel van het voorstel te schrappen.Limitatieve omschrijving AarhusbesluitenIn de tweede plaats bevat het voorstel een limitatieve omschrijving van de besluiten die als Aarhus-besluit moeten worden aangemerkt. In een bijlage zijn categorieën vermeld van besluiten die als Aarhus-besluit moeten worden aangemerkt. Op die manier wil het voorstel verduidelijken welke besluiten onder het bereik van het Verdrag vallen. De Afdeling advisering merkt hierover op dat dit maar een beperkte oplossing is voor de moeilijkheden bij het kwalificeren van besluiten als Aarhus-besluiten. Nog steeds moeten bestuursorganen bij het voorbereiden van een besluit tot in detail bekijken of het desbetreffende besluit tot één van die categorieën behoort. In geval van beroep bij de bestuursrechter leidt dit tot een bewerkelijke toetsing van de ontvankelijkheid.De Afdeling adviseert daarom toereikend te motiveren dat de gekozen afbakening van Aarhus besluiten voor rechtszoekenden, bestuursorganen en de bestuursrechter werkbaar is en daadwerkelijk bijdraagt aan snelle en efficiënte procedures in het omgevingsrecht.Rol van de burgerlijke rechterVerder regelt het wetsvoorstel dat in de rechtsmiddelenclausule bij een besluit moet worden vermeld dat niet-belanghebbenden die gebruik hebben gemaakt van de mogelijkheid om een zienswijze naar voren te brengen over het ontwerp van het besluit, alleen een vordering bij de burgerlijke rechter kunnen indienen.De toelichting maakt echter niet inzichtelijk welke mogelijkheden de burgerlijke rechter als restrechter biedt aan niet-belanghebbenden om hun recht op inspraak daadwerkelijk af te dwingen. De Afdeling adviseert de toelichting op dit punt te voorzien van een nadere motivering en het voorstel zo nodig aan te passen.De Afdeling advisering wijst er daarnaast op dat het niet wenselijk en ook niet nodig is om in de Awb te regelen dat in de rechtsmiddelenclausule bij een besluit moet wordenvermeld dat de betrokkene alleen een vordering bij de burgerlijke rechter kan indienen. Het gaat immers niet om een beroep tegen een besluit op grond van de Awb. Bepalingen over de toegang tot de burgerlijke rechter horen daarom ook niet thuis in een Awb-besluit. De Afdeling adviseert daarom dit onderdeel van het voorstel te schrappen.Rechtstreeks beroepTot slot regelt het voorstel dat bij beslissingen over omgevingsvergunningen waarbij nationale veiligheidsbelangen dat vereisen, rechtstreeks beroep bij de bestuursrechter kan worden ingesteld. Betrokkenen hoeven dan dus niet eerst bezwaar te maken bij het bestuursorgaan dat het besluit heeft genomen.De Afdeling advisering acht het van belang dat bij de keuze voor het overslaan van de bezwaarprocedure zorgvuldig wordt beoordeeld of dit de meest doelmatige oplossing oplevert om tot versnelling van de gehele procedure te komen. De toelichting zet echter niet uiteen waarom rechtstreeks beroep in deze gevallen nodig is. Ook ontbreekt een duidelijke samenhang tussen de voorgestelde regeling voor rechtstreeks beroep en de met het voorstel beoogde Awb-reparatie naar aanleiding van het Varkens in Nood-arrest. De Afdeling adviseert daarom om in dit voorstel af te zien van de regeling van rechtstreeks beroep.Inspraak, participatie en beroep bij de bestuursrechterTen slotte adviseert de Afdeling de regering om zich niet te beperken tot een reparatiewet in reactie op het Varkens in Nood-arrest, maar tegelijk het initiatief te nemen tot een fundamentele heroriëntatie op het stelsel van rechtsbescherming in het omgevingsrecht. Inclusief de gewenste verhouding tussen inspraak, participatie en beroep bij de bestuursrechter.ConclusieDe Afdeling advisering heeft een aantal bezwaren bij het voorstel en adviseert het voorstel niet bij de Tweede Kamer in te dienen, tenzij het is aangepast.
Voor het eerst sinds 1989 staat een coalitie constructief tegenover kernwapens als afschrikkking
Een nucleaire paraplu voor Jetten Het kabinet-Jetten is het eerste sinds de Koude Oorlog dat niet afwijzend spreekt over kernwapens, ondanks smeekbedes van ex-ministers, wereldberoemde natuurkundigen en artsen.
Coen van de Ven
28 april 2026 – verschenen in nr. 18
Luisteren
Cadeau geven
Delen
Leeslijst
Premier Rob Jetten tijdens een kennismakingsbezoek aan president Emmanuel Macron van Frankrijk. In het Élysée wordt onder meer gesproken over samenwerking op het gebied van veiligheid en defensie. Parijs, 11 maart © Ramon van Flymen / ANP Heel kort lonkte een kernwapenvrije wereld. Barack Obama stapte in 2009, kort na zijn verkiezing tot president, op een podium in Praag en sprak daar als ‘enige kernmacht die ooit een kernwapen heeft gebruikt’. Hij had het over ‘de gevaarlijkste erfenis van de Koude Oorlog’ en hoe ‘generaties leefden met de kennis dat hun wereld in één lichtflits kon worden weggevaagd’.
Aan zijn zijde liep een eigengereide adviseur van Nederlandse huize mee, de politicoloog en diplomaat Ivo Daalder. ‘Wij hadden al tijdens de campagne betoogd dat het bestel van Amerika moest worden gericht op een kernwapenvrije wereld’, zegt hij telefonisch vanuit Boston. ‘Daarna kwam al snel de vraag: wat betekent dit voor de Navo?’
Obama belast hem met precies die taak. Daalder wordt zijn Navo-ambassadeur en moet daar de geesten rijp maken voor een versnelling van de vermindering van het aantal kernwapens. Ze moeten zelfs volledig de wereld uit. ‘Maar Frankrijk lag altijd dwars, dat geloofde niet in een volledig nucleaire vrije wereld. Ook Oost-Europa dacht er zo over. Zij vreesden nog altijd Rusland, dat ze nog wel had.’
Tijdens een top in Lissabon past de Navo in 2010 haar strategische doctrine aan en komt tot een zin die je nu nog altijd kunt terugvinden in officiële statements en speeches: ‘Zolang er kernwapens bestaan, zal de Navo een nucleair bondgenootschap blijven.’ Maar cruciaal is het woordje ‘zolang’, het streven om er op een dag van af te zijn is verankerd.
Jaren verstrijken, Obama wordt herkozen en Daalder verlaat in 2013 zijn post als diplomaat, al laten de kernwapens hem niet los. Hij trekt samen op met Madeleine Albright, de voormalige Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken. Zij leidt op dat moment een groep van experts die zich voor de Navo buigt over een nieuwe relatie met Rusland. Daalder overtuigt haar ervan dat het vraagstuk van kernwapens in Europa én Rusland onderdeel moet worden van die zoektocht.
Samen met Albright belegt hij in februari 2014 een bijeenkomst in München waarop ze hoge militairen en tal van Europese ex-ministers van Buitenlandse Zaken uitnodigen. ‘Het was meteen onze enige en laatste bijeenkomst’, lacht Ivo Daalder. Terwijl de zaal zich vult met optimisme over hoe het aantal kernwapens in Europa en de wereld teruggebracht kan worden, kantelt de wereld daarbuiten. Zo’n drie weken later annexeert Rusland de Krim, vijf maanden later wordt vlucht MH17 uit de lucht geschoten.
‘Heel even dachten wij: dit is hét moment, wij kunnen het initiatief nemen tot minder kernwapens. In ieder geval in Europa’, zegt Maxime Verhagen, die als ex-minister van Buitenlandse Zaken bij de bijeenkomst was. ‘Maar na die gebeurtenissen bloedde het hele initiatief dood, het had geen schijn van kans meer.’
En nu, meer dan een decennium later, lijkt het kortstondige idealisme van toen heel ver weg. De wereld is aan het herbewapenen, ook nucleair. Vladimir Poetin dreigt met de inzet van kernwapens. Wanneer Donald Trump spreekt over het vernietigen van een volledige beschaving gonzen er geruchten door de wereld dat de Amerikaanse president de nucleaire codes wil inzetten. Nu Europa de hete adem van oorlog voelt, worden ook hier oude lessen vergeten. Zelfs in Nederland. Het kabinet-Jetten is het eerste sinds 1989 dat zich een voorzichtige voorstander van kernwapens toont.
Toch was de bijeenkomst van Albright en Daalder niet betekenisloos. Verhagen bleef doordrongen van de noodzaak om kernwapens uit te bannen. Als buitenlandminister had hij er weinig mee te maken gehad. En als het er al over ging, dan behelsde het ‘allemaal verdragen over reductie’ en bijeenkomsten waar ‘we samen met de Navo en Rusland aan tafel zaten’. Veel drukker was Verhagen met het uitbannen van clusterbommen. Over kernwapens had hij een gematigd standpunt gehad. ‘Je moet ze nooit gebruiken natuurlijk, maar ik geloofde wel dat je ze nodig had voor afschrikking’, zegt hij. ‘Nu denk ik dat al heel lang niet meer, daar zijn andere middelen voor.’
Een half jaar na de bijeenkomst in München is er in september 2014 een bonte verzameling ontstaan van vredesactivisten, kerken en artsen. Samen met bekende Nederlanders zoals Katja Schuurman, Jan Mulder, Abdelkader Benali en Henny Vrienten verzamelen ze genoeg handtekeningen om een nationaal verbod voor kernwapens op de agenda van de Tweede Kamer te krijgen. Het kabinet reageert dat zoiets ‘alleen in Navo-verband’ kan.
Als dat debat twee jaar later pas op de agenda verschijnt, kan buitenlandminister Bert Koenders (PvdA) de activisten niet helemaal tegemoetkomen. ‘Dat stond op gespannen voet met ons Navo-lidmaatschap’, appt Koenders als antwoord op vragen. Wat hij wel doet: terwijl alle Navo-landen tegen een nieuwe VN-resolutie stemmen voor een algeheel verbod, onthoudt Nederland zich als enige van stemming.
Kort daarna gaat Nederland opnieuw als enige Navo-land naar een VN-conferentie om mee te onderhandelen over het Verdrag inzake het verbod op kernwapens. Nederland meldt zich aan als ‘waarnemer’, wat betekent dat het zal toezien op naleving van het anti-kernwapenverdrag. ‘Dat laatste was nogal controversieel’, aldus Koenders. Opnieuw omdat alle andere Navo-landen erop tegen waren.
Binnen de anti-kernwapenbeweging juichen ze. ‘Wat Bert daar deed was een master stroke’, zegt Jan Hoekema. Hoekema werkte in de jaren negentig jarenlang op Buitenlandse Zaken en hield zich daar bezig met ontwapening. Later werd hij Kamerlid voor D66, burgemeester in meerdere plaatsen en in 2019 voorzitter van de Nederlandse tak van Pugwash, een genootschap dat ooit in het Canadese plaatsje Pugwash door Albert Einstein en Bertrand Russell was opgericht om de wereld te ontwapenen. ‘Nederland toonde zich een bruggenbouwer, wij staken toen echt onze nek uit.’ Opeenvolgende kabinetten zetten deze koers voort. In het coalitieakkoord van het derde Rutte-kabinet staat zelfs dat het zich ‘actief’ in zal zetten voor een ‘kernwapenvrije wereld’.
‘Tot onze stomme verbazing’, zegt de arts Peter Buijs in zijn appartement aan de Amsterdamse Amstel. Hij is een belangrijke strijdmakker van Jan Hoekema. Na zijn pensioen was hij jarenlang voorzitter van de Nederlandse tak van Artsen voor Vrede. Inmiddels leidt hij het Balieberaad voor een kernwapenvrije wereld, waar kerken, vredesbewegingen en tal van andere organisaties bij aangesloten zijn.
Als je de mannen vraagt waarom hun zinnen in het coalitieakkoord belandden, wijzen ze direct naar ChristenUnie en D66. Het zullen ook geen dode letters blijken. D66-Kamerlid Sjoerd Sjoerdsma, nu minister van Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking, stelt in 2018 per motie dat ‘de inzet op nucleaire ontwapening van essentieel belang blijft’ en roept op om in te blijven zetten tot ‘wereldwijde nucleaire ontwapening’. Kamerleden van coalitiepartijen ChristenUnie en CDA zetten ook hun namen onder de motie.
VVD-buitenlandminister Stef Blok, niet echt het type vredesduif, schrijft in een brief aan het parlement dat Nederland zich ‘conform het regeerakkoord’ actief inzet ‘voor een kernwapenvrije wereld’. Ook als Blok een advies van de Adviesraad Internationale Vraagstukken op zijn bureau krijgt, reageert hij zeer voortvarend. ‘De enige manier waarop de inzet van kernwapens volledig kan worden uitgesloten is de complete uitbanning ervan’, schrijft hij.
De geest van Obama waart dan nog altijd door de Nederlandse politiek, van links tot rechts. Rutte IV neemt de anti-kernwapenzin uit het vorige coalitieakkoord over. ‘Wij hadden een kraakheldere zin in ons coalitieakkoord staan over kernwapens de wereld uit’, zegt toenmalig onderwijsminister en natuurkundige Robbert Dijkgraaf (D66). ‘Maar toen wij net een maand bezig waren werd Oekraïne binnengevallen en was er een actieve discussie over de mogelijkheid van een kernaanval door Rusland. Al snel bevonden wij ons in een debat: wat bedoelt Poetin precies?’
Kranten wereldwijd stelden die vraag. Wat als Poetin een kernbom inzet? Wat als hij die óók inzet tegen het Westen? Als een Russisch parlementslid speculeert over de haven van Rotterdam als doelwit, slaan sommige Nederlanders jodiumpillen in.
Het is inmiddels 2022 en volgens Ivo Daalder, die zich vanaf de andere kant van de oceaan nog altijd bezighoudt met de strijd tegen kernwapens, is dat jaar met ‘de taal van Rusland’ het belangrijkste kantelpunt. Tel daarbij op ‘dat de Navo uit elkaar valt’ en ‘Trump het bondgenootschap een papieren tijger noemt’, zegt de voormalige Amerikaanse Navo-ambassadeur. Sinds 1945 hebben Amerikaanse presidenten altijd beloofd dat Europeanen veilig zouden zijn onder het nucleaire schild van de Verenigde Staten, maar waar Daalder in die tijd ook komt in Europa, overal ziet hij leiders en diplomaten hardop twijfelen of die belofte nog wel staat.
Nederland wordt inmiddels bestuurd door het kabinet-Schoof, dat in zijn akkoord met geen woord rept over nucleaire wapens. Als dat populistische avontuur vroegtijdig eindigt, zien Hoekema en Buijs weer kansen voor hun anti-kernwapenargumenten. Deze keer blijkt hun strijd taaier. Vorig jaar zomer bestoken zij de commissies die zich buigen over verkiezingsprogramma’s. Soms lukt dat nog, bij bijvoorbeeld GroenLinks-PvdA, maar ze stuiten ook op weerstand. Vooral D66 valt op. Dat kent vanaf Hans van Mierlo een lange traditie van pleidooien tegen kernwapens en het is nog zeer kortgeleden dat Sjoerd Sjoerdsma in de Tweede Kamer opriep tot uitgesproken steun aan non-proliferatie. In het partijprogramma uit 202
Brede steun in Kamer voor Wet Rechtsvermoeden bij laag uurtarief | ZZP Nederland
De Tweede Kamer lijkt brede steun te geven aan de invoering van het rechtsvermoeden van werknemerschap bij een laag uurtarief. Met deze wet wil het kabinet schijnzelfstandigheid aanpakken en werkenden met lage tarieven beter beschermen.Volgende week wordt er gestemd over het rechtsvermoeden. De beoogde ingangsdatum van de wet ligt op 1 januari 2027.
Populairste tussenjaarbestemmingen | EF
Steeds meer jongeren nemen een tussenjaar, maar de bestemming verandert. Waar voorheen steden in de Verenigde Staten en het Verenigd Koninkrijk bovenaan stonden, kiezen jongeren nu vaker voor Zuid-Europa en verre bestemmingen zoals Tokio en Costa Rica. Dat blijkt uit nieuwe data van taalreisorganisatie EF.
Populaire huisartsentool geeft ondoorzichtig advies, omzeilt strenge regels
Uit onderzoek van de NOS blijkt dat het bedrijf niet de juiste papieren heeft om advies te geven en dat instanties van niets weten.
Museum Vreeswijk breidt uit: meer aandacht voor nationale watergeschiedenis - https://omroeplekstroom.nl/museum-vreeswijk-gaat-verbouwen-willen-de-geschiedenis-van-nederland-hier-laten-zien/
Duitse rechter: grenscontroles zijn in strijd met Schengenverdrag
De zaak werd aangespannen door een professor in de rechten die aan de grens werd gecontroleerd toen hij terugkwam van de viering van 40 jaar Schengenverdrag.
NS wil minder stroom gebruiken bij treinrit: 'Kan mooi naar huishoudens toe'
Grootverbruiker NS probeert het stroomverbruik met de trein omlaag te brengen. Machinisten krijgen via kunstmatige intelligentie advies over slimmer remmen.
Koningshuis wint aan populariteit, Trump speelt daarbij een opvallende rol
De steun voor het Koninklijk Huis zit in de lift. In 2023 wilde nog iets meer dan de helft van de mensen (55 procent) dat Nederland een monarchie blijft, nu is dat gestegen naar 63 procent. Een van de opvallendste redenen: de Amerikaanse president Donald Trump.
Mirjam Brouwer
Dit is een auteurspagina van Mirjam Brouwer van Trouw waar je alle artikelen van deze auteur kan terugvinden die deze persoon heeft geschreven.
The world’s most complex machine - Works in Progress Magazine
The world’s most complex machine
Schoten gelost in hotel bij Correspondent's Diner, Trump afgevoerd
Er is nog veel onduidelijk, maar mensen die in de zaal zijn zeggen dat ze schoten hebben gehoord.
Dode bij kettingbotsing op A12 vlak bij Duitse grenscontroles
Begin vorige maand was er op ongeveer dezelfde plek ook al een botsing met vijf voertuigen. Toen raakten drie mensen gewond.
Burgemeester klaar met grenscontroles na kettingbotsing bij Babberich
Het ongeluk zou zijn gebeurd in een file die was ontstaan voor een grenscontrole richting Duitsland. Burgemeester Boumans van Doetinchem zag dat al vaker gebeuren.
Energiefixers helpen bewoners de energierekening te verlagen | Trouw
Direct naar artikelinhoud Website logo
Voorpagina Krant Best gelezen Luister Rubrieken Energiebesparing Energiefixers helpen bewoners de energierekening te verlagen
Energiefixer Bram Elsinga is op bezoek om het huis van Marja Sluiter duurzamer te maken.Bron Foto Ruchama van der Tas Het kabinet maakt 80 miljoen euro vrij voor energiefixers die met kleine aanpassingen woningen duurzamer maken. ‘Iedere euro die door de schoorsteen gaat, ben je kwijt.’
Dit artikel is geschreven doorMirjam BrouwerGepubliceerd op 24 april 2026, 22:00
Bewaren Delen “Hier word je toch helemaal zen van?” zegt de 26-jarige energiefixer Bram Elsinga. In zijn blauwe overall hurkt hij naast een radiator waar een stroompje water uitkomt. Hij is bezig de cv energiezuiniger te maken; het water loopt met een kabbelend geluid in een emmer. “Dit klinkt net als die fonteintjes van de Intratuin.”
Advertentie van Remescar Wég met die wallen en kringen Voor energiefixers zoals Elsinga, die met kleine ingrepen woningen verduurzamen, komt 80 miljoen euro extra beschikbaar. Dit maakte het kabinet maandag bekend. Het bedrag wordt in 2026 en 2027 over de gemeenten verdeeld als reactie op de energiecrisis. In totaal kondigde het kabinet bijna 1 miljard aan maatregelen aan om de gevolgen van de oorlog in Iran op te vangen.
Energiefixers maken simpele aanpassingen zoals het plakken van tochtstrips, plaatsen van radiatorfolie of vervangen van gloeilampen door ledlampen. Vandaag doet Elsinga iets complexers: ‘waterzijdig inregelen’, oftewel gasbesparende aanpassingen maken in de cv.
Marja Sluiter kijkt hoe hij met grote passen door haar huis in Almere loopt. “Ik verbruik helemaal niet zoveel gas, hoor”, zegt de 79-jarige. “Aan alle kanten van het huis heb ik buren dus het koelt niet snel af.” Toch is ze blij met de komst van Elsinga. “Misschien bespaart dit weer een paar tientjes. Iedere euro die door de schoorsteen gaat, ben je kwijt.”
Het Regionaal Energieloket onderhoudt radiatoren en stelt ze opnieuw in, waardoor de verwarmingsinstallatie minder gas verbruikt.Bron Foto’s Ruchama van der Tas Energiearmoede Deze service is bedoeld voor mensen die niet genoeg geld hebben om hun huis te verduurzamen, waardoor ze onnodig veel energie verbruiken. Dit kan tot energiearmoede leiden: een hoge energierekening in combinatie met een relatief laag inkomen. Volgens cijfers van het CBS leven meer dan 500.000 huishoudens in Nederland in energiearmoede.
Elsinga, werkzaam bij het Regionaal Energieloket, loopt van de ene druppelende radiator naar de andere: “Ik kom makkelijk aan mijn 10.000 stappen per dag, hoor.” Hij plaatst slangen, leegt emmers en veegt waar nodig de vloer droog. De gordijnen hangt hij behoedzaam opzij. “Het water uit het systeem te krijgen is het meeste werk”, legt hij uit. “Daarna ga ik radiatorknoppen vervangen en stel ik de cv-ketel zuiniger in.”
Door een bezoek van een energiefixer besparen huishoudens gemiddeld 23 euro per maand, blijkt uit onderzoek van TNO. Het ging hierbij alleen om simpele ingrepen zoals plaatsen van tochtstrips en radiatorfolie, en niet om waterzijdig inregelen. Energiefixers vormen geen complete oplossing voor energiearmoede, benadrukt TNO. In veel gevallen is er meer nodig: renovaties, toegang tot subsidies of vernieuwing van koelkast en wasmachine.
Waterzijdig inregelen Elsinga gaat met een meetlint langs de radiatoren in Sluiters woning. “Een normale cv-ketel heeft genoeg kracht om een villa te verwarmen”, zegt hij. “Voor een kleine woning zijn de standaardinstellingen veel te hoog.” Het gevolg: het water verplaatst zich met een te hoge snelheid door de radiatoren, waardoor het niet voldoende tijd heeft om warmte af te geven aan de kamer. Zo verbruik je meer gas dan nodig is.
Met behulp van een app berekent Elsinga welk vermogen past bij het huis van Sluiter. Vervolgens verlaagt hij de instellingen van de cv-ketel. “Dit is waterzijdig inregelen.” Met een thermometer checkt hij of de temperatuur aan de bovenkant van de radiator warmer is dan die aan de onderkant. “Ik wil minimaal 10 graden verschil. Die warmte gaat de kamer in.”
Deze maatregel is al heel lang bekend maar wordt nog niet veel toegepast, vertelt Esme Paagman van het Regionaal Energieloket. “Eigenlijk moeten installatiebedrijven het meteen doen bij het plaatsen van een nieuwe ketel. Maar ze doen dat meestal niet omdat het tijd kost en ze met personeelstekorten kampen. Bovendien verdienen ze meer als ze die uren besteden aan het plaatsen van een nieuwe cv-ketel of warmtepomp in een andere woning.”
Het Regionaal Energieloket doet sinds twee jaar aan waterzijdig inregelen en ook bij andere organisaties staat dit nog in de kinderschoenen. Toch noemt het kabinet deze maatregel specifiek als voorbeeld om de extra 80 miljoen euro aan te besteden.
Zo’n twee op de drie woningen zijn nog niet waterzijdig ingeregeld, terwijl een monteur dit in een uur of drie kan uitvoeren. Hoeveel een bewoner hiermee precies bespaart, wordt nog onderzocht, maar naar schatting zo’n 15 procent van de energierekening.
Monteur Bram Elsinga van het Regionaal Energieloket stelt de cv-ketel opnieuw in. ‘Voor een kleine woning zijn de standaardinstellingen veel te hoog’, zegt Elsinga.Bron Foto’s Ruchama van der Tas Ingewikkeld advies “Als ik u nog wat advies mag geven”, zegt Elsinga tegen Sluiter. “Het is belangrijk dat u de volumestroom van uw cv bewaakt.” Ze kijkt hem niet-begrijpend aan. “U moet genoeg radiatoren open zetten als u het huis verwarmt”, probeert hij zonder jargon. “In ieder geval twee of drie.”
Sluiter knikt. “Mijn buurvrouw draait altijd maar één radiator open, en klaagt dan dat het zo koud is.” “Dat is ook niet goed voor de cv-ketel”, zegt Elsinga. “Die heeft een minimale hoeveelheid water nodig om goed te werken.” Met één opengedraaide radiator verbruikt de ketel juist meer gas.
In Nederland zijn verschillende organisaties met energiefixers actief, waarvan het Regionaal Energieloket een van de grootste is. Ook de FIXbrigade is een grote partij met tientallen vestigingen in Nederland.
Help ons door uw ervaring te delen: Feedback geven Lees ook Geselecteerd door de redactie
Energiecrisis Isolatie kan honderdduizenden huishoudens uit de energiearmoede halen
Energiecrisis Experts: Nederlandse energievoorziening niet klaar voor oorlog (en misschien hebben we Gronings gas nodig) Ook interessant voor u Op basis van bovenstaand artikel
Ter plekke Varken Kevin wordt twee keer per dag ingesmeerd met factor 50
Reportage In IJsselstein heeft de burgemeester ‘buikpijn’ terwijl de cobra’s knallen
‘Een hybride warmtepomp is net een halve broodrooster’
Reportage Dankzij Dmytro Hryhoriev heeft het verwoeste Odessa weer stroom. ‘Het zijn vaak wel levensgevaarlijke oplossingen’
Reportage In de Wim Schipperhut tuurt Wim Schipper (81) naar zijn kiekendieven
Wilt u iets delen met Trouw? Tip hier onze journalisten Algemeen Over ons Opiniestuk insturen Privacystatement Abonnementsvoorwaarden Gebruiksvoorwaarden Toegankelijkheidsverklaring Cookiebeleid Privacy-instellingen Auteursrecht Colofon Service Klantenservice Bezorgklacht indienen Bezorging pauzeren Bezorging wijzigen (Bezorg)adres wijzigen Adverteren Losse verkoop Zakelijk abonnement Meer Trouw Abonneren Nieuwsbrieven Krant Webwinkel RSS-feeds Facebook LinkedIn Bluesky Instagram Android apps iOS apps Navigeer Columnisten Recensies Archief Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar [email protected].
Trouw is onderdeel van DPG Media.
KvK Nummer: 34172906 | BTW Nummer: NL810828662B01
© 2026 DPG Media B.V. Alle rechten voorbehouden
Energiefixers helpen bewoners de energierekening te verlagen | Trouw
Palestijnen op de Westelijke Jordaanoever en een stad in Gaza naar de stembus
De Palestijnse leiders willen bij deze lokale verkiezingen aan de internationale gemeenschap laten zien dat de Westelijke Jordaanoever en Gaza bij elkaar horen.
Kabinet houdt DigiD-contract bij Solvinity, ondanks zorgen van Kamer
Het kabinet zegt dat het niet mogelijk is om nu een nieuw bedrijf in de arm te nemen. Er komt wel een nieuwe aanbesteding voor de langere termijn.