C2026

Ga naar hoofdinhoud. Sla menu over, ga naar het artikel

Mijn ND Abonneer Nieuws Geloof Opinie Mensen Cultuur Vacatures

Nieuws Krant Podcasts Puzzels Mijn nieuws

Column Aan de universiteiten leer je niet meer zo veel. Daarom is de grote dichter Valerius nu de sigaar Bart Jan Spruyt Bart Jan Spruythistoricus en docent kerkgeschiedenis aan het Hersteld Hervormd Seminarium maandag 6 april 2026, 01:15 aangepast 17:09

Luister Adriaen Valerius is in opspraak. De grote dichter van de Nederlandse Gedenkklank (1626), met bekende liederen als ‘Komt nu met zang’ en ‘Wilt heden nu treden’, heeft zich (indirect) met slavenhandel ingelaten, zo meldde deze krant.

En dan wordt onmiddellijk de vraag opgeworpen of ook Veere, in navolging van Middelburg en Vlissingen, voor zijn verleden excuses moet aanbieden. Een discussie over de vraag of hij aan de Veerse Kerkstraat wel op zijn sokkel kan blijven staan, zal ongetwijfeld spoedig volgen.

Tekst loopt door onder de advertentie Je kunt je verbaasd afvragen waarom hij in de eerste versie van het artikel de componist van de melodie van het Wilhelmus werd genoemd (daags daarna gerectificeerd).

Maar prangender is de vraag waar toch die behoefte vandaan komt om personen niet naar de maatstaven van hun eigen tijd te beoordelen maar ze aan de hand van eigentijdse normen ruw van hun sokkel te trekken.

W--r-wankelt-een-volksheld-op-zijn-sokkel--Adriaen-Valerius-had--dikke-vinger-in-de-pap--bij-slavenhandel Lees ook

Wéér wankelt een volksheld op zijn sokkel: Adriaen Valerius had ‘dikke vinger in de pap’ bij slavenhandel

We plukken hier de wrange vruchten van het hedendaagse onderwijs, met name aan de universiteiten. Daar leer je eigenlijk niet zo heel veel meer.

Er zijn te veel studenten, er zijn te veel studenten die er niets te zoeken hebben, en het onderwijs is ondermaats – vaak gekleurd en geschraagd door een cultuur die wij ‘woke’ zijn gaan noemen: ideologisch geladen onderwijs, modieus gericht op het wegnemen van ‘onderdrukkende structuren’.

Je leest daar niet meer de Gedenkklank (met als gevolg dat je kunt denken dat de melodie van het Wilhelmus op zijn naam staat), maar je leert er wel dat ‘witte’ mannen die met de West-Indische Compagnie (WIC) in verband kunnen worden gebracht, van hun sokkel moeten.

Een groot oordeel Het grootste kwaad aan de universiteiten is dat het lezen van ‘grote boeken’ grotendeels vervangen is door het doornemen van secundaire literatuur, afgesloten met een schrijfopdracht waarin de student mag uitleggen wat hij van iets of iemand vindt.

Een groot oordeel, gebaseerd op minimale kennis na een paar colleges. De boeken op die lijstjes lees je om dingen of personen te veroordelen.

‘Grote boeken’ lees je om jezelf te beoordelen en je te laten vormen. Door in een sfeer van stille aandacht moeilijke, dikke boeken regel voor regel zorgvuldig te lezen. En je niet zozeer af te vragen wat jij van Plato, Aristoteles, Cicero, de Bijbel, Augustinus, Pascal, Burke, Tocqueville, Nietzsche en al die anderen vindt, maar je af te vragen of je ze begrijpt en wat zij van ons zouden vinden.

Omdat deze Great Books-traditie aan de bestaande universiteiten niet langer in ere wordt gehouden (op een enkele faculteit en enkele docenten na natuurlijk), zijn er hier en elders initiatieven ontstaan om haar in ere te herstellen.

In Annapolis (Maryland) bijvoorbeeld, kun je vier jaar lang aan St. John’s College studeren, tussen je middelbare schooltijd en universitaire studie in, en dan lees je vier jaar lang alleen die grote boeken. Is dat elitair? Er zijn beurzen, dus de colleges zijn financieel voor iedereen toegankelijk.

Jezelf spiegelen in wijsheid In Nederland is er nu ook zo’n initiatief: het Pascal Institute in Leiden. Ze doen het daar goed, want naar verluidt mogen ze vanaf september ook een master gaan aanbieden.

Je leest daar alleen grote, goede boeken, bladzijde na bladzijde, regel voor regel, net zolang tot je je een begin van begrip begint te vormen. En dan kun je gaan vergelijken: tussen hun gedachten en de jouwe. En dan kan het gesprek beginnen.

Die exercitie, jezelf spiegelen in de wijsheid van het verleden, is oneindig vruchtbaarder dan met moderne normen het verleden debunken, dat is in een kwaad daglicht stellen.

Moet-de-kerk-excuses-aanbieden-omdat-ze-in-de-koloni-n-het-evangelie-bracht--Ja--misschien-moet-dat Lees ook

Moet de kerk excuses aanbieden omdat ze in de koloniën het evangelie bracht? Ja, misschien moet dat

Laat-kinderen-weer-sleutelteksten-uit-de-Bijbel--de-geschiedenis-en-de-literatuur-uit-het-hoofd-leren Lees ook

Laat kinderen weer sleutelteksten uit de Bijbel, de geschiedenis en de literatuur uit het hoofd leren

Mail de redactie

Advertentie Columns Wolter Huttinga Goed voor de aarde zorgen: ik probeer dat in de tuin, en in het groot wordt dat voor ons de testcase Sjirk Kuijper. Premium Koningin Juliana droeg schoenen van Sioux. Ik hoop dat Máxima haar in het Witte Huis gaat imiteren Van de redactie In onze journalistiek komen te weinig vrouwen aan het woord Willem Maarten Dekker ‘Antisemitisme krijgt vrij spel. Niemand zal iets doen tegen de Jodenhaat’

Bewust geen WK voetbal kijken. Geen vlees eten. Hebben onze kleine offers zin? Hilbrand Rozema Het lukt al drie jaar om niet te vliegen. Maar ‘t is lastig, ik worstel met mijn innerlijke Bontenbal

Van MKZ-crisis tot coronapandemie: hoe een dorp zijn trauma’s draagt door er niet over te spreken meer columns Nederlands Dagblad Over ons Werken bij Contact Service Klantenservice Bezorging Verhuizing Vakantie Losse verkoop Zakelijk adverteren Familieberichten Veelgestelde vragen Kennismakingsabonnementen Digitaal Zaterdag en altijd digitaal Compleet Abonnement nemen Toon alle abonnementsvormen Op alle artikelen, foto's en illustraties van het Nederlands Dagblad rust copyright. Daarom mag niets van ND.nl worden overgenomen, gekopieerd of opgeslagen voor commercieel, niet persoonlijk gebruik zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de uitgever van het Nederlands Dagblad. Meer informatie vindt u in onze algemene voorwaarden en bij de veelgestelde vragen. Sitemap Privacy & cookies Algemene voorwaarden 0 Nederlands Dagblad app Nederlands Dagblad BV DOWNLOAD - In Google Play Bekijk