C2026

Goed om te zien dat u mogelijk anderen inspireert met onze journalistieke content. We vragen u enkel voor persoonlijk gebruik onze content te kopiëren, om geen inbreuk te maken op onze Algemene Voorwaarden. Vraag anders naar onze bedrijfslicenties via [email protected]

Het Financieele Dagblad Open in Google Play Store Bekijk

24 mei 06:00 Renteaftrek maximaal dertig jaar: makkelijker kunnen we het niet maken

Laurens BerentsenMartine Wolzak Huizenkopers mogen er niet langer dan dertig jaar gebruik van maken, en aflossen is een voorwaarde. Die regels voor de hypotheekrenteaftrek zijn algemeen bekend. Toch komen mensen in de problemen. Soms al voor de dertig jaar erop zitten.

Sinds 2001 mag een huizenkoper over zijn of haar hele leven niet meer dan dertig jaar hypotheekrente van het inkomen aftrekken. Foto: Laurens van Putten/ANP In het kort Strenge regels rond de maximale dertig jaar renteaftrek leiden nu al tot missers. Hypotheekadviseurs waarschuwen voor toenemende problemen. Economen vinden dat huiseigenaren zelf moeten bewijzen recht op aftrek te hebben, terwijl VEH juist versoepeling wil. Een – niet bij naam genoemd – stel koopt in 2018 een nieuwe woning. Op advies van hun hypotheekadviseur sluiten zij een nieuwe hypotheek af. De oude, die pas vijf jaar liep, wordt afgelost. De looptijd van de nieuwe hypotheek is dertig jaar en zij lossen daar maandelijks op af.

Op het eerste gezicht voldoen de twee daarmee aan de in deze eeuw ingevoerde nieuwe voorwaarden voor hypotheekrenteaftrek. Toch gaat het mis, blijkt uit een recente uitspraak in het register van het Klachteninstituut Financiële Dienstverlening (Kifid). De nieuwe hypotheek voldoet niet en het stel verliest over meerdere jaren de aftrek.

Om gebruik te maken van aftrek had de nieuwe hypotheek niet weer een looptijd van dertig jaar mogen krijgen. De adviseur had voor het nog openstaande bedrag van de oude lening een apart leningdeel moeten adviseren, met een looptijd van 25 jaar. Er was immers al vijf jaar verbruikt.

Geclaimde schade: €18.550.

Bak ellende Banken, hypotheekadviseurs en de Belastingdienst waarschuwen al een aantal jaren dat de regels rondom de hypotheekrenteaftrek te ingewikkeld, niet handhaafbaar en niet uitvoerbaar zijn. Dat dit nu al voor problemen zorgt en dat die de komende jaren alleen maar groter zullen worden. ‘Er komt een bak ellende op ons af’, zegt Martin Hagedoorn van De Hypotheekshop.

Inmiddels ligt er een stapel alarmerende rapporten. Met name het in 2001 ingevoerde maximum van dertig jaar waarin mensen gebruik mogen maken van renteaftrek en de in 2013 daar bovenop gekomen eis dat een hypotheek binnen dertig jaar moet worden afgelost, knellen.

Ambtenaren van Financiën herhaalden die waarschuwing eerder deze maand, met een reeks suggesties om het op te lossen. Hun eigen minister van Financiën, Eelco Heinen (VVD) ziet het probleem echter niet. Als mensen hun aangifte maar netjes invullen, is er volgens hem niks aan de hand. Of in de woorden van VVD-partijleider en vicepremier Dilan Yesilgöz: ‘Een huizenbezitter is geen crimineel.’

Grootste zorg aflossingvrij De grootste zorg gaat in eerste instantie uit naar de groep die voor 2013 een eerste hypotheek afsloot. Dat waren bijna altijd volledig aflossingsvrije hypotheken, of spaar- en beleggingshypotheken. Eind jaren negentig konden huizenkopers nog de volledige aankoopsom van een huis – en vaak meer – financieren met een hypotheek waar niet op werd afgelost.

De rente kon in principe levenslang worden afgetrokken. De kosten voor de schatkist dreigden daardoor te exploderen. In 2001 is daarom ingevoerd dat een huizenkoper over zijn of haar hele leven niet meer dan dertig jaar hypotheekrente van het inkomen mag aftrekken.

Na de kredietcrisis van 2008 kwam daar bovenop dat een hypotheek stapsgewijs binnen dertig jaar afgelost moest worden, annuïtair of lineair. Door de crisis daalden huizenprijzen in Nederland met meer dan 20%. Huizenkopers die meer dan aankoopsom hadden geleend en niets hadden afgelost kwamen fors ‘onder water te staan’. De verplichte aflossing moest de huizenkoper beschermen – en beperkte de kosten van de renteaftrek voor de overheid.

Wie voor 2013 een hypotheek afsloot hoeft nog niet aan de aflossingseis te voldoen. Financiën schat dat voor circa 40% van die hypotheken in 2031 de dertig jaar erop zit. Als er niet wordt afgelost, valt de hypotheekschuld vervolgens in box 3: inkomen uit sparen en beleggen. De rest zal moeten kunnen aantonen nog geen dertig jaar aftrek te hebben gehad.

De banken, adviseurs en ambtenaren van Financiën voorzien dat veel mensen dat niet kunnen, omdat zij aangiftes en hypotheekgegevens van begin deze eeuw niet hebben bewaard, en registratie in het Kadaster niet overeenkomt met daadwerkelijke hypotheken. Het is bovendien extra lastig om te bewijzen dat je géén gebruik hebt gemaakt van aftrek. Lukt het bewijzen niet, dan gaat hun schuld ook naar box 3. Voor mensen met veel vermogen kan dat een voordeel zijn, want de schuld mag daarvan afgetrokken worden. Die vlieger gaat volgens Financiën echter in de meeste gevallen niet op.

Voorkom terugvorderen aftrek De nieuwe aflossingseis brengt ‘ook de nodige complexiteit met zich mee’, waarschuwt het rapport van Financiën. Zo zijn er voor tientallen miljarden aan aflossingsvrije hypotheken die nog onder het oude regime vielen, omgezet naar annuïtaire hypotheken. Maar dan is er geen recht op aftrek over de volledige dertig jaar: de jaren dat de huizenbezitter rente aftrok voor de aflossingsvrije hypotheek moeten daarvan worden afgetrokken. Ook bij een overstap van de ene naar de andere annuïtaire hypotheek is dat het geval, en dat kan nu al problemen opleveren: ‘In de praktijk gaat dit niet altijd goed.’ Zie het stel dat bij het Kifid terechtkwam. Ook deze lening valt dan per direct in box 3, tot de hypotheek is aangepast.

Zowel Kifid, als banken, de Belastingdienst en hypotheekadviseurs kunnen niet zeggen hoe vaak er al hypotheekrenteaftrek wordt teruggevorderd. Bij controles op de aftrek corrigeert de fiscus volgens een woordvoerder een op duizend aangiftes, zowel in het voordeel als het nadeel van de aangever. Dat terugvorderingen voorkomen, zoals bij bovenstaand stel, illustreert volgens de Nederlandse Vereniging van Banken wel ‘hoe complex’ de huidige regels zijn voor consumenten.

‘Klanten begrijpen er vaak maar weinig van’, zegt ook Martin Hagedoorn van De Hypotheekshop. ‘Die gaan straks fouten maken bij hun aangifte. Laten we alsjeblieft voorkomen dat mensen te veel betaalde aftrek moeten gaan terugbetalen. Dat kan zo om een miljoen woningbezitters gaan.’ Daarnaast is hij bang dat banken uit angst voor overkreditering óók gaan vragen dat een huizenkoper aantoont nog recht te hebben op aftrek. Zo niet, dan valt de hypotheek lager uit. De AFM waarschuwt hier al voor.

Huizenkoper moet bewijzen Maar Peter Kavelaars, hoogleraar fiscale economie aan de Erasmus Universiteit, en Arjan Lejour, hoogleraar belastingen en overheidsfinanciën aan Tilburg University en onderzoeker bij het Centraal Planbureau, zetten vraagtekens bij de zorgen over het aflopen van de dertigjaarstermijn. Zij vinden dat huiseigenaren zelf moeten aantonen dat zij recht hebben op hypotheekrenteaftrek, net als bij alle andere aftrekposten. De lijn van minister Heinen dus, ‘netjes invullen’. Dat dient ook vanaf 1 januari 2031 zo te blijven, aldus beide hoogleraren, die daarbij aangeven dat zij deze aftrek het liefst helemaal zien verdwijnen. Daarin verschillen zij dan wel weer van de VVD-bewindsman.

‘Ik vraag me af of het probleem niet groter wordt gemaakt dan het is’, zegt Kavelaars. ‘Als je leningen afsluit heb je daar contracten van liggen waarmee je kunt onderbouwen dat je kosten mag aftrekken. De bewijslast ligt bij de belastingplichtige en daar moet die blijven.’

Lejour wijst erop dat de beperking van de hypotheekrenteaftrek tot dertig jaar sinds 2001 bekend is. Belastingplichtigen behoren dat te weten, zegt hij, en moeten dus administratie goed bewaren. Hij erkent dat het lastiger is om te bewijzen dat je géén aftrek hebt gehad. Daarom kan Lejour zich wel voorstellen dat de fiscus bij navraag en controle van belastingplichtigen een zekere coulance betracht.

Woningbezitter slachtoffer De Vereniging Eigen Huis (VEH) meent daarentegen dat er deze keer juist wel goede redenen zijn om de bewijslast voor belastingplichtigen los te laten. Volgens de belangenorganisatie is het voor veel huiseigenaren ondoenlijk om dertig jaar lang alle gegevens bij te houden en te bewaren. De overheid heeft daar zelf aan bijgedragen, aldus een woordvoerder, omdat die gaandeweg de regels voor de aftrek heeft veranderd. Maar als de Belastingdienst niet meer handhaaft, kan het aantal (onbedoeld) foute aangiftes flink oplopen.

De VEH heeft geen pasklare oplossing voor het aflopen van de dertigjaarstermijn. Maar wel een duidelijk uitgangspunt, zegt de woordvoerder: ‘Woningbezitters die vanaf 2031 nog recht hebben op hypotheekrenteaftrek mogen niet het slachtoffer worden van het feit dat zij sinds 2001 zijn overvraagd.’

En het stel dat bijna €20.000 misliep? Het Kifid wees hun claim af, omdat het bedrijf dat het advies gaf niet meer bestaat. Of de Belastingdienst coulance betracht voor de twee, vermeldt de uitspraak van eind vorige jaar niet. ‘Het fiscale aspect is nog niet afgewikkeld.’

Boxhoppen met de renteaftrek Hoogleraar fiscale economie Edwin Heithuis (UvA) vindt het verstrijken van de 30-jaarstermijn over vijf jaar ‘helemaal geen probleem’. Rente die vanaf dat moment niet meer in box 1 van de inkomstenbelasting mag worden afgetrokken, belandt dan namelijk automatisch in box 3 van diezelfde belasting, legt hij uit. Met de beoogde wetswijziging voor de belasting op inkomen uit sparen en beleggen per 2028 mag vanaf dat jaar in die box alle betaalde rente worden afgetrokken van het te belasten rendement. ‘Het enige wat er dus gebeurt na afloop van die dertig jaar, is dat de renteaftrek verschuift van box

Skip to Content

Logo Masterclasses Geschiedenis Reizen Wetenschap Premium-verhalen TV-gids Abonneren inloggen National Geographic Premium Logo prediker en genezer morris cerullo in de apollohal te amsterdam Behrens, Herbert F. / Anefo / Publiek Domein GeschiedenisReligie De pinksterbeweging kwam begin 1900 naar Europa en werd ‘godsdienstwaanzin’ genoemd Tienduizenden bezoeken jaarlijks Opwekking, maar de oorsprong van de pinksterbeweging ligt in een opzienbarende opwekking in 1906.

tekst Roeliene BosGepubliceerd op: 23/05/2026 Tienduizenden christenen komen ieder pinksterweekend samen op het festivalterrein in Biddinghuizen. Tijdens de pinksterconferentie Opwekking wordt er gezongen, gebeden en krijgen zieke mensen de handen opgelegd. Een belangrijk kenmerk van de pinksterbeweging is het spreken in tongen. Dit is het uitstoten van onverstaanbare klanken, die volgens de aanhangers het bewijs vormen dat de spreker vervuld is van de Heilige Geest.

Advertentie - Lees hieronder verder

De opwekking in Azusa Street In 1906 gebeurden soortgelijke dingen in Azusa Street in Los Angeles – een gebeurtenis die nu te boek staat als de Azusa Street Revival, het begin van de pinksterbeweging. Mensen raakten in trance, schreeuwden en vielen wenend op de grond.

Wat is tongentaal of klanktaal?

Binnen enkele jaren sloeg de pinksterbeweging over naar Europa. De kritiek op deze ‘tongensprekers’ was niet mals. Het Algemeen Handelsblad sprak in 1913 zelfs over ‘godsdienstwaanzin’.

De pinksterbeweging bereikt Europa ‘Twee groote zalen waren overvol. De opwekking had den hoogsten graad bereikt. Er werd met vuur gebeden en gezongen, geweend en gelachen; alle zenuwen waren gespannen,’ schreef De nieuwe courant in 1911. In de Noorse hoofdstad Oslo (toen nog Christiania genaamd) vond dat jaar de eerste ‘internationale tongenconferentie’ plaats.

Publiek Domein Deze foto is genomen in 1907, toen de Azusa Street Revival in volle gang was. ‘Apostolic Faith Gospel Mission’ staat er op de zijkant van het gebouw. Advertentie - Lees hieronder verder

Bezoekers uit onder meer Engeland, Duitsland en Finland waren op het congres afgekomen en vertoonden gedrag dat op zijn minst opmerkelijk te noemen is: ‘Velen kwamen in vervoering en spraken in tongen, zinnelooze klanken, als b.v. Soli la soli soli da soli la la, die evenwel beschouwd werden als een bewijs van de tegenwoordigheid des geestes. De een zei dat hij Jezus zag, een ander hoorde in de lucht bazuinen,’ aldus De nieuwe courant.

Het evenement was georganiseerd door de Noors-Britse prediker Thomas Ball Barratt (1862-1940). Hij was tijdens een bezoek aan New York in vervoering geraakt door de pinksterbeweging (zie het kader hieronder) en bracht deze in december 1906 naar zijn thuisland Noorwegen. Vanuit daar verspreidde deze zich als een olievlek over de rest van Europa.

De Asuza Street Revival in Los Angeles

‘Godsdienstwaanzin’ De kritiek op de ‘tongensprekers’, zoals ze in de kranten worden genoemd, was niet mals. Het Algemeen Handelsblad berichtte in 1913 over de opwekking in het dorp Sydow in het Duitse Pommeren, en noemde het ‘godsdienstwaanzin’. Leden van de pinksterbeweging zouden daar de vreemdste dingen doen.

Advertentie - Lees hieronder verder

Wil je niets missen? Volg National Geographic op Google Discover en voeg toe als voorkeursbron om onze verhalen vaker te zien in je Google-feed! ‘Een boer wil zijn varkens niet slachten, daar de geesten hem hebben voorspeld dat Jezus zal komen om hem daarbij te helpen. (…) Zij [de aanhangers] pogen door urenlang op de knieën te liggen bidden, in verbinding te komen met de Heilige Geest. Het schijnt dat deze ziekte zich daar voortdurend uitbreidt, want er worden dagelijks bekeerlingen gemaakt.’

Volgens De nieuwe courant hadden er in Noorwegen zelfs een paar moorden plaatsgevonden. ‘Men heeft namelijk getracht uit oude menschen, die niet gelooven wilden, door slaan den duivel te verdrijven, doch dit duurde zoo lang, tot de menschen doodgeslagen waren. Hoe lang deze dwaasheid nog zal voortduren weet men niet.’

Zendelingen verspreiden het geloof Ondanks alle controverse bleef de pinksterbeweging groeien. En hard ook. Er lag een grote nadruk op missiewerk en leden trokken heel de wereld over om anderen te overtuigen van de ‘gaven van de Geest’.

De eerste Nederlandse zendeling was Arie Kok, die in 1904 in Wales ‘een geestelijke opwekking’ had ervaren. ‘Geheel ongedacht en onverwacht viel de Heilige Geest op ons. Ik zal niet trachten te beschrijven, hoe het kwam en hoe het ging. Woorden zijn niet in staat uit te drukken, wat men ervaart in zulk een heilige ure,’ zo quote dagblad De Nederlander zijn brief in 1916.

Advertentie - Lees hieronder verder

Van kleine kerken naar massabijeenkomsten In 1916 bevonden zich in Nederland nog zeven pinksterkerken: in Amsterdam, Haarlem, Terschelling, Sneek, Delfzijl, Utrecht en Bussum. Eind jaren vijftig maakte de beweging een groeispurt door, nadat de Amerikaanse evangelist en gebedsgenezer Thomas Lee Osborn predikte op het Malieveld in Den Haag.

Daar kwamen 120.000 mensen op af. De NCRV maakte een reportage van zijn optreden en in de jaren erna ontstonden honderden verschillende pinksterkerken.

Een beweging die blijft groeien En de pinksterbeweging leeft nog steeds. Sterker nog: hij groeit. Cees van der Laan, emeritus hoogleraar pentecostalisme aan de Vrije Universiteit in Amsterdam, vertelde in 2019 aan De Volkskrant dat het aantal leden was gegroeid van 120.000 in 2007 naar 150.000 in 2019. Ook de populariteit van een festival als Opwekking laat zien dat deze van origine Amerikaanse stroming voorlopig nergens heengaat.

Meer ontdekken over religie? Lees ook de National Geographic-special Op zoek naar God.

Headshot of Roeliene Bos Roeliene Bos Editor Roeliene werkt als editor voor National Geographic. Daarnaast levert ze als wetenschapsjournalist bijdragen aan onder meer Quest en KIJK Magazine. Ze is dol op reizen, godsdienstgeschiedenis en een stevige wandeling. Meer van National Geographic

Play videoVideo poster Religie magdala Heeft Jezus echt bestaan? Bewijs uit Magdala

een mozaiek van jezus christus National Geographic Premium Heeft Jezus echt bestaan? Dit zeggen historici

een luchtfoto van kafarnaum in galilea National Geographic Premium Heeft Jezus echt bestaan? Bewijs uit Kafarnaüm

schilderij jezus slaapt bij zijn moeder sassoferrato National Geographic Premium Wie was de echte Maria, de moeder van Jezus?

Advertentie - Lees hieronder verder

heilig grafkerk jruzalem Heeft Jezus echt bestaan? Bewijs uit Jeruzalem

de geboortekerk in bethlehem Heeft Jezus echt bestaan? Bewijs in Betlehem

paasvuren De oorsprong van Pasen en onze paastradities

de kruisiging van jezus 10 tegenstrijdigheden in het paasverhaal

pontius pilatus wast zijn handen in onschuld Wat weten we over Pontius Pilatus?

de judaskus Waarom werd Jezus verraden door Judas Iskariot?

een illustratie van twee monniken National Geographic Premium Leefden monniken in de Middeleeuwen echt zo vroom?

de abdij van egmond National Geographic Premium Waarom Nederland pas laat kloosters kreeg

Advertentie - Lees hieronder verder

Logo x youtube facebook instagram Masterclasses Geschiedenis Reizen Wetenschap Premium-verhalen TV-gids Abonneren Contact Klantenservice Adverteren Hearst Netherlands - National Geographic, Onderdeel van Hearst Netherlands National Geographic, Onderdeel van Hearst Netherlands

National Geographic participeert in diverse affiliate marketing programma's, dat houdt in dat National Geographic commissies ontvangt voor aankopen middels links van retailers.

PrivacyverklaringCookiebeleidSitemap Cookies Keuzes

Direct naar artikelinhoud Website logo

Home Krant Net binnen Luister Rubrieken Opinie Opinie: Gymnasiumleerlingen zijn een gevaar voor de samenleving Leerlingen op het gymnasium worden klaargestoomd voor invloedrijke posities, zonder dat ze leren wat die verantwoordelijkheid werkelijk betekent. Dat is potentieel heel gevaarlijk, stelt Yasmina Ahamiane.

Een gymzaal van het Murmellius Gymnasium wordt ingericht voor de centrale eindexamens.Bron Koen van Weel / ANP Dit artikel is geschreven doorYasmina AhamianeGepubliceerd op 23 mei 2026, 09:00

Bewaren Delen ‘Jullie zitten op het vwo, dus gedraag je daarnaar.’ ‘Als je geen zin hebt, ga je maar tomaten verkopen op de markt.’

Mis nooit meer het laatste nieuws

Krijg een melding bij belangrijk nieuws over Columns & Opinie.

Het waren zinnen die geregeld vielen in de klas. Bedoeld om te motiveren, maar ze bevestigden vooral iets anders: een hiërarchie. Alsof het vwo naast een schoolniveau ook een bewijs van superioriteit was. Alsof ander werk, en daarmee andere levens, minder waard waren.

Op het gymnasium zat ik tussen kinderen die niet per se slimmer waren, maar wel meer toegang hadden tot hulpmiddelen: ouders met geld, tijd en invloed. Huiswerk werd uit handen genomen. Bijles stond klaar. Netwerken lagen al vast voordat erom werd gevraagd. Het systeem werkte in hun voordeel, en dat werd zelden ter discussie gesteld.

Over de auteur

Yasmina Ahamiane is auteur.

Dit is een ingezonden bijdrage, die niet noodzakelijkerwijs het standpunt van de Volkskrant reflecteert. Lees hier meer over ons beleid aangaande opiniestukken.

Eerdere bijdragen in deze discussie vindt u onder aan dit artikel.

Bubbel Toch werd dat voordeel vaak verward met intelligentie. Klasgenoten konden moeiteloos Latijnse spreuken citeren, maar wisten weinig over actuele maatschappelijke thema’s. Gesprekken bleven hangen in abstracties, losgezongen van de wereld daarbuiten. Het gymnasium vormde een bubbel. Een bubbel waarin leerlingen leerden hoe ze zich moesten bewegen binnen bestaande structuren van macht en status. Dezelfde structuren waarin ze later zouden werken.

Tegelijkertijd waren diezelfde leerlingen zelden zo onaantastbaar als ze leken. Veel van hen waren juist ongelukkig. Faalangst zat diep. Onvoldoendes leidden tot tranen. Achter de schermen speelden andere dingen: gescheiden ouders, drukke levens, weinig tijd. Aandacht werd soms vervangen door spullen. Ze kregen de nieuwste telefoon, merkkleding, alles viel binnen handbereik. Ondertussen werd er in de tussenuren gedronken of geblowd, in de hoop dat dat de druk even kon dempen.

In die zin zijn deze leerlingen niet alleen dragers van het systeem, maar ook producten ervan. Ze leren al vroeg dat hun waarde afhangt van prestaties. Dat ze moeten voldoen aan verwachtingen waar ze niet zelf voor hebben gekozen. De bubbel beschermt, maar verstikt ook. En dat maakt het beeld complexer. Want het probleem zit niet in die individuele leerlingen, maar in de omgeving die hen vormt. Een omgeving die privileges normaliseert, maar tegelijkertijd enorme druk oplegt. Die kansen biedt, maar weinig ruimte laat om te falen of af te wijken.

Dezelfde blinde vlekken Onderzoek van de Onderwijsinspectie en het Centraal Bureau voor de Statistiek laat al langer zien dat kinderen van hoger opgeleide ouders veel vaker op het vwo en het gymnasium terechtkomen, zelfs bij vergelijkbare prestaties. Het onderwijs reproduceert dus bestaande ongelijkheid. Dat maakt de bubbel hardnekkig. Want wie er eenmaal in zit, blijft er vaak in. Van gymnasium naar universiteit, van universiteit naar prestigieuze banen. Onderweg komen ze vooral mensen tegen die op hen lijken. Met dezelfde referentiekaders, dezelfde aannames, dezelfde blinde vlekken.

En juist daarin schuilt het maatschappelijke risico. Omdat ze, gevormd in een relatief homogene omgeving, later beslissingen nemen over een samenleving die ze nauwelijks kennen. Dat zag ik later zelf opnieuw terug, op de Universiteit van Amsterdam. Veel mensen wisten precies hoe ze moesten overkomen, maar minder goed hoe ze echt moesten luisteren. Het ging vaak om prestaties, cv’s en indruk maken. Minder om het toelaten van andere werkelijkheden.

Pas in het hbo, bij een deeltijdopleiding tussen volwassenen, viel er iets van me af. De oudste student was een vrouw van 63 jaar. Mensen kwamen daar om iets toe te voegen aan hun leven. Gesprekken hadden gewicht. Nieuwsgierigheid was oprecht. Urgentie en betrokkenheid waren voelbaar. Dat contrast bleef hangen.

Vermoeiend Wat mij het meest is bijgebleven van het gymnasium is hoe vermoeiend het is om met geprivilegieerde kinderen in de klas te zitten met een armmoedige kijk op de wereld, maar die wel steeds denken ‘gelijk’ te hebben. Zoals een wijze Dave ooit rapte (die zelf een keer is gestopt met zijn studie rechten in Leicester om zich compleet op muziek te focussen):

I don’t know your picture, can you paint it for me?

And can you tell me where you batch of friends is taking you?

And can you tell me what your aspirations are, your dreams?

Forget the money brother, tell me what makes you you?

Can you tell me why you wake up, what makes you tick?

What makes you smile, what makes you laugh, what makes you sick?

Can you tell me why you’re on this earth?

Die vragen beantwoorden leer je helemaal niet op het gymnasium. Zolang dat niet gebeurt, blijft het een plek waar privileges worden bevestigd in plaats van bevraagd. Waar leerlingen worden klaargestoomd voor invloedrijke posities, zonder dat ze leren wat die verantwoordelijkheid werkelijk betekent. Dat is heel gevaarlijk.

Wilt u reageren? Stuur dan een opiniebijdrage (max 700 woorden) naar [email protected] of een brief (maximaal 200 woorden) naar [email protected]

Help ons door uw ervaring te delen: Feedback geven Lees ook Geselecteerd door de redactie

Spijt Het leven hangt niet van perfecte beslissingen aan elkaar: ‘Ik was boos op mezelf, spijt is een boze emotie’

Opiniemaker op zondag Ingrid Robeyns Hoe krijgen we mensen met veel privileges en mensen met veel pech en kwetsbaarheden weer bij elkaar?

Column Doortje Smithuijsen Net als de gymnasia weten corpora: als ze echt inclusief worden, zijn ze niet meer zo populair

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant? Tip hier onze journalisten Algemeen Contact met de redactie Contact met de klantenservice Privacystatement Abonnementsvoorwaarden Gebruiksvoorwaarden Toegankelijkheidsverklaring Cookiebeleid Privacy-instellingen Auteursrecht Service Klantenservice Bezorgklacht indienen Bezorging pauzeren Bezorging wijzigen (Bezorg)adres wijzigen Adverteren Losse verkoop Zakelijk abonnement Meer de Volkskrant Over ons Colofon Abonneren Nieuwsbrieven Krant Puzzels Android apps iOS apps Webwinkel Volg de Volkskrant RSS-feeds LinkedIn Bluesky Instagram Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar [email protected].

Sigmund De Volkskrant is onderdeel van DPG Media.

KvK Nummer: 34172906 | BTW Nummer: NL810828662B01

© 2026 DPG Media B.V. Alle rechten voorbehouden